transpozycje 2006 transpositions

Pomysłodawcą i opiekunem artystycznym obu festiwali jest Marek Kędzierski, Festiwal realizowany jest podług sprawdzonej formuły w organizowanych przez Kędzierskiego festiwalach journées beckett w Strasbourgu (1996), Beckett in Berlin 2000 (wspólnie z Walterem D. Asmusem) i Nocy monologów Beckettowskich w Schauspielhaus w Zurychu, odbywającej się między 1 a 2 częścią krakowskich transpozycji.

Program transpozycji 2006 pokrywa się w dużej mierze z organizowaną w setną rocznicę urodzin wielkiego Irlandczyka imprezą pt. Lange Nacht zu Becketts 100. Geburtstag. „Noc Monologów Beckettowskich“ w Zurychu to ośmiogodzinny maraton teatralny odbywający się na trzech scenach oraz w kilku innych pomieszczeniach budynku Schiffbau (www.schauspielhaus.ch)

Kędzierski, autor jedynej dotąd monografii twórczości Samuela Becketta w języku polskim (oraz napisanej wspólnie z Janem Błońskim pierwszej książki na jego temat) tłumaczył na polski jego powieści Watt i Malone umiera, wystawiał jego dramaty (m.in. Cudowne dni w Starym Teatrze w 2003r., a zimą tego roku Endgame (Końcówka) w ramach odbywającego się Atlancie programu Year of Beckett 2006)
adaptował jego prozę na scenę (m.in. Watt w 1994 r. w ówczesnym Teatrze Bückleina w Krakowie)) oraz dla radia (m.in. Towarzystwo, we współpracy z Autorem, dla niemieckiej rozgłośni Sudwestfunk 1989), jest jednym ze światowych ekspertów w dziedzinie twórczości wielkiego Irlandczyka.


Wieczory dla upamiętnienia setnej rocznicy urodzin Samuela Becketta zostały pomyślane jako teatralny, wielojęzyczny dialog o Becketcie z udziałem artystów z różnych krajów, mówiących różnymi językami, należących do różnych pokoleń i mających odmienne spojrzenie tak na potencjał duchowo-intelektualny utworów Becketta, jak i na technikę i styl interpretacji aktorskiej. Swój udział zapowiedzieli najwybitniejsi aktorzy – a jednocześnie organizatorzy chcą nadać festiwalowi charakter imprezy otwartej na prezentacje prób i dokonań młodszych twórców i zapowiadają warsztaty teatralne i spotkania z wybitnymi komentatorami tego niezwykłego dzieła.

Wieczory Beckettowskie adresowane są do szerokiej publiczności, widzów, którzy gotowi są śledzić z uwagą to, co się im proponuje, i którzy skłonni są (poważnie) zastanowić się nad pytaniami, niesionymi przez tę (często pełną humoru) twórczość.


"Im dalej idzie, tym bardziej mi przypada do gustu. Ja nie chcę żadnych filozofii, traktatów, dogmatów, credo, wyjść, prawd, gotowych odpowiedzi, żadnego towaru po obniżonej cenie. To najodważniejszy i najbardziej bezlitosny ze współczesnych pisarzy, a im bardziej wpycha mi nos w gówno, tym bardziej jestem mu za to wdzięczny. On nie pierdoli mi głupot, nie wciska mi kitu, nie puszcza do mnie oka, nie daje cudownych recept, nie poleca ani drogi, ani objawienia, nie podsuwa miski pełnej jałmużny, nie usiłuje sprzedać mi niczego, czego ja nie chcę kupić, on w ogóle ma to gdzieś, czy ja coś kupię, czy nie, on niczego nie zachwala. No dobra, tylko, że ja sam chcę kupić jego towar, połknąć jego haczyk i wszystko, z czym się obnosi, bo on nie ustąpi dopóki nie odwróci ostatniego kamyka, u niego żaden robak nie jest samotny. On daje światu piękne rzeczy. Jego dzieło jest piękne".

Harold Pinter, 1954


Twórczość Samuela Becketta, nierzadko wtłaczana w ramy historycznych już prądów w rodzaju. awangardy paryskiej czy teatru absurdu, szesnaście lat po jego śmierci pozostaje wciąż zaskakująco żywym źródłem inspiracji intelektualnej i artystycznej., pobudza tak pisarzy i artystów, jak i publiczność - w trudny do wytłumaczenia sposób.

Niewrażliwy na literackie i teatralne mody, obojętny na sukces handlowy w epoce inwazji komercjalizmu, zmieniającej charakter teatru na Zachodzie, głuchy na oficjalne zaszczyty i wyróżnienia, sławny wbrew sobie, irlandzki pisarz pozostawił dzieło, które choć uważane byc moze za deprymujące, równie dobrze podnosi na duchu - bardziej niż wiele produktów oficjalnego optymizmu.

Dzieło Beketta pozostaje żywe również dlatego, że nie daje się wtłoczyć w żaden schemat, zredukować do jakiegoś socjologicznej, ideologicznej czy estetycznej interpretacji. Jego skrajna, „egzystencjalna“ uczciwość nie pozwalała mu zaakceptować żadnej oficjalnej prawdy. Mimo trudnej, ciemnej, często bardzo skondensowanej (ale nigdy bezładnej, jak mu zarzucano) formy, humanistyczne przesłanie Becketta jest wszakże bardzo jasne. Obcując z nim, można pomyśleć , że prawda i wartości, których szukamy, pozostają wprawdzie nieosiągalne, ale ich poszukiwanie jest blogoslawienstwem, nawet jesli doprowadza do rozpaczy.

Mistrz paradoksu, Beckett, oddając głos swoim zdawałoby się żyjącym na marginesie postaciom, wprowadza ich w samo centrum problematyki, która była treścią największych dzieł dramatu i kultury Zachodu od starożytności do chwili obecnej.

PROGRAM
Część pierwsza

21kwietnia, godz. 19.00
Residua (Tritte, Bing und Losigkeit), Sophiensaele, Berlin. Reż: Oliver Sturm, Instalacja przestrzenna: Till Exit, występują m.in. Graham Valentine, Traugott Buhre.
Pierwsza realizacja teatralna dwóch ważnych tekstów prozą z lat 60-tych /”Dzyń” i „Bez”/ skontrastowana z dramatem Kroki. Residua miała swoją premierę kilka tygodni temu w Berlinie. Została okrzyknięta WYDARZENIEM! I zebrała rewelacyjne recenzje. To upiorne i komiczne przedstawienie. Zapraszamy na pełną życia podróż do krainy umarłych z udziałem gwiazd europejskich scen.
GRAHAM VALENTINE urodził się w Szkocji, studiował w Aberdeen i Zurychu, aktorstwa uczył się w paryskiej szkole Jacquesa Lecoqa, gra w czterech językach w teatrze (współpraca z Christophem Marthalerem i londyński National Theatre), operze (Covent Garden Londyn, Opera Bastille Paryż) w produkcjach radiowych i w filmie (Farinelli, Dziecko z Macon, Blac Beauty).
TRAUGOTT BUHRE zasłynął w Niemczech z inscenizacji dramatów Thomasa Barnharda w reżyserii Klausa Peymanna (Bochum, Stuttgart, wiedeński Burgtheater)
22 kwietnia, godz. 19.00

Nie ja Dagmara Foniok (Teatr Atelier Kraków)

Krapp’s Last Tape/ Ostatnia taśma Krappa - Rick Cluchey, Reż: Samuel Beckett. San Quentin Drama Workshop Los Angeles.
historyczna inscenizacja w reż. S. Becketta Krapp’s Last Tape, zrealizowana w 1979 r. w berlińskiej Akademie der Kunste z R. Clucheyem, b. więźniem kalifornijskiego zakładu karnego San Qentin.
RICK CLUCHEY za napad z bronią w ręku skazany wraz z innymi młodocianymi gangsterami z Chicago na długoletnie więzienie, odkrył twórczość Becketta w kalifornijskim zakładzie penitencjarnym San Quentin. Tam zrealizował ze współwięźniami „Czekając na Godota”. Kiedy spektakl został odkryty i uznany za niezwykłe wydarzenie, autorzy zostali jednorazowo zwolnieni na festiwalowy pokaz. Za kraty powrócił tylko Cluchey, pozostali uczestnicy projektu po prostu uciekli. Po warunkowym zwolnieniu wyjechał do Paryża, gdzie zaczęła się jego przyjaźń i wspólpraca z Beckettem. Oprócz Ostatniej taśmy Krappa, którą zobaczycie w Łaźni Nowej, Beckett reżyserował z grupą Clucheya inne sztuki w ramach pokazywanego w wielu krajach programu Beckett reżyseruje Becketta.
godz. 20.30
Residua reż. Olivier Sturm


Część druga
2 – 4 czerwiec

1. Monodram na podstawie powieści Molloy (po angielsku). Wykonawca, Conor Lovett, aktor irlandzki młodego pokolenia (Gare St Lazare Players Ireland) znany jest zwłaszcza z roli Lucky’ego w Czekając na Godota w głośnej inscenizacji Waltera D. Asmusa w dublińskim Gate Theatre (w jęz. ang., z irlandzkim akcentem!)

2. Le Dépeupler , spektakl Théâtre de l‘Odéon na podstawie prozatorskiego tekstu Becketta Wyludniacz w wykonaniu Serge‘a Merlina, słynnego odtwórcy roli Leara w paryskiej inscenizacji M. Langhofa, znanego z wielu kreacji teatralnych (m.in. Luca Bondyégo) i filmowych, m.in. w obrazach Andrzeja Wajdy, ostatnio w filmie Amélie Poulain (franc.)

3. Erste Liebe (Pierwsza miłość). Adaptacja i wykonanie: Martin Wuttke, były dyrektor artystyczny Berliner Ensemble, znany m.in. z legendarnej inscenizacji Kariery Artura Ui Bertolta Brechta. (niem.)

4. Premier amour (Pierwsza miłość) w wykonaniu Pierre‘a Chaberta, bliskiego współpracownika Becketta, który zagrał w pierwszej francuskiej inscenizacji Ostatniej taśmy La dernière Bande w reżyserii autora. (w jęz. franc.)

5. Oleg Liptsin z Kijowa i Moskwy (ktory ostatnio inscenizowal Becketta w San Francisco i Kijowie, wczesniej uczeń Wasiliewa i stażysta Luca Bondy‘ ego w berlińskiej Schaubühne) w spektaklu Watt (po rosyjsku).

6. Cristine Koenig, aktorka berlińskiej Schaubühne i monachijskiego teatru Kammerspiele w prezentacji Texte um nichts (Teksty na nic) w reżyserii asysenta Becketta z Schiller-Theater w Berlinie i realizacji telewizyjnych, Waltera D. Asmusa.

7. Walter D. Asmus, profesor Hochschule fur Musik und Theater, asystował Beckettowi w historycznej inscenizacji Godota w berlińskim Schiller-Theater, a następnie towarzyszył mu na scenie i w studio telewizyjnym przy kilkunastu produkcjach. Czerpiąc inspirację z tej współpracy, Asmus reżyserował głośne inscenizacje beckettowskie w Europie, Ameryce, Australii, a ostatnio w Shanghaiu, w języku mandarynów. Autor inscenizacji Końcówki w Starym Teatrze w 1981 r. z Wiktorem Sadeckim i Leszkiem Piskorzem. Poprowadzi warsztaty teatralne.

8. Stanley Gontarski, bedzie komentował różne inscenizacje sztuki Ohio impromptu (m.in. z Davidem Warrilowem i Jeremym Ironsem), której tekst Autor przesłał mu na organizowane przez Gontarskiego sympozjum beckettowskie na uniwersytecie w Columbus w Ohio w 1981 r. Gontarski opublikował wiele tomów książkowych o twórczości Becketta, jest wydawcą „The Journal of Beckett Studies“

Organizatorzy przewidują również bogatą prezentację video i audio realizacji beckettowskich z całego świata.

transpozycje 2006 transpositions
SAMUEL BECKETT (13.04.1906 – 22.12.1989)
Teatr Łaźnia Nowa Kraków
21-22 kwietnia, 2-4 czerwca 2006