O projekcie
Autobus Polskiej Stolicy Kultury to artystyczna podróż przez nasz kraj. Grupa artystów wyrusza z Bielska-Białej, Polskiej Stolicy Kultury w 2026 roku, by dzielić się doświadczeniami i tradycjami artystycznymi. Nie jadą po to, by opowiadać tylko o sobie, ich celem jest spotkanie – wymiana energii i przekazu, a jednocześnie inspirowanie się miejscami, które odwiedzają, i ludźmi, których spotkają.
Każde miasto ma własny rytm, wrażliwość, indywidualny język i wyjątkowe historie. Twórcy z Bielska-Białej chcą słuchać mieszkańców i stać się częścią lokalnej społeczności, choćby tylko na krótką chwilę.
Projekt opowiada o artyście, który wychodzi poza tradycyjne ściany instytucji, galerii i sal koncertowych, wyrusza bezpośrednio w przestrzeń publiczną, pojawia się tam, gdzie toczy się naturalne życie miasta – na ulicach, placach, deptakach i skwerach. Artysta ten opuszcza swoją strefę komfortu i nie czeka biernie na odbiorcę. To on inicjuje spotkanie, dialog oraz twórczą wymianę. Opowiada obrazem, dźwiękiem, słowem, gestem i bezpośrednim działaniem. Zwraca uwagę na otoczenie, reaguje na nie, adaptuje się do niego i współtworzy lokalny kontekst.
Artyści z Bielska-Białej wierzą, że sztuka jest dobrem wspólnym, które nie zna granic i nie zamyka się w instytucjach ani sztywnych definicjach. Powstaje ona w relacji – między ludźmi, miejscami i różnorodnymi doświadczeniami. Poprzez swój projekt chcą opowiedzieć o kulturze jako procesie, a nie gotowym, zdefiniowanym i zamkniętym produkcie. O kulturze, która jest w ciągłym ruchu – podróżuje, spotyka się z innymi, inspiruje i jest gotowa na zmianę: siebie i otoczenia. Stawiają pytania o to, kim jesteśmy jako twórcy i co nas łączy, buduje trwałą sieć współpracy.
Trasa
- 9 lipca – Bielsko-Biała
- 10 lipca – Kraków
- 12 lipca – Lublin
- 14 lipca – Warszawa
- 16 lipca – Gdańsk
- 17 lipca – Ustka
- 18 lipca – Kołobrzeg
- 20 lipca – Poznań
- 22 lipca – Wrocław
- 24 lipca – Katowice
Plan wydarzenia
Program w każdym mieście będzie dostosowany do lokalnej przestrzeni i partnerów. Będą się na niego składać następujące elementy:
- wystawy
- strefy warsztatowe
- przestrzeń spotkań i rozmów
- etiudy teatru lalek
- muzyka na żywo
- sety DJ-skie
- poetyckie performanse
- działania street artowe
- spotkania poświęcone fotografii ulicznej
- działania animacyjne
Wydarzeniom będą towarzyszyły sądy uliczne organizowane przez Radio Widok. Inicjatywa ma na celu promocję Bielska-Białej oraz programu Polska Stolica Kultury.
Każde wydarzenie będzie powstawało we współpracy z lokalnymi artystami i mieszkańcami. Nie wszyscy artyści będą cały czas w podróży.
Ramowy przebieg wydarzenia
Przyjazd
Przyjazd autobusu Polskiej Stolicy Kultury, ustawienie kopuły artystycznej, aranżacja wystaw i stref warsztatowych.
Otwarcie przestrzeni
Prezentacja autobusu, spotkania z artystami oraz rozpoczęcie działań twórczych.
Działania twórcze w ciągu dnia:
Działania twórcze będą obejmowały warsztaty, pokazy street artu, pokazy tworzenia linorytów, spotkania poświęcone fotografii ulicznej, poetyckie performanse, etiudy teatru lalek, koncerty, animacje i akcje Radia Widok.
Wieczorne spotkanie
Koncerty i sety DJ-skie z pokładu Autobusu PSK oraz spotkanie mieszkańców i artystów.
Autobus Polskiej Stolicy Kultury
Autobus PSK jest sercem całego projektu. To mobilne galeria, scena i miejsce spotkań. Pojazd staje się artystycznym obiektem, który niesie opowieść o Bielsku-Białej oraz Polskiej Stolicy Kultury 2026.
Z zewnątrz jest wielkoformatową ekspozycją sztuki, zaś wewnątrz – prezentuje instalacje artystyczne, a wieczorami staje się sceną muzyczną. To właśnie autobus symbolicznie zabiera artystyczną historię Bielska-Białej w podróż przez Polskę.
Projekt zewnętrzny Autobusu PSK
Marcin „Malik” Malicki – grafficiarz, grafik, miłośnik liternictwa, pasjonat góralskiego zdobnictwa i szeroko rozumianej historii.
Autor ilustracji cyfrowej stanowiącej podstawę projektu zewnętrznego Autobusu PSK oraz motywu przewodniego inicjatywy.
Michał Cygan – malarz, absolwent Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Juliana Fałata w Bielsku-Białej oraz Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. Uzyskał dyplom z wyróżnieniem w Pracowni Grafiki Cyfrowej u prof. Adama Romaniuka.
Autor malarskiej interpretacji projektu.
Projekt wnętrza Autobusu PSK
Katarzyna „MissVenflon” Kwiecień – artystka wizualna, projektantka instalacji przestrzennych oraz współzałożycielka kolektywów Auradeco.
Autorka koncepcji oraz instalacji artystycznej znajdującej się we wnętrzu Autobusu PSK.
Wystawy
Michał „Misiek” Baranowski – Miasto
Wystawa fotografii poświęcona codzienności, architekturze i rytmowi współczesnego miasta. Autor pokazuje przestrzeń miejską poprzez ludzi, miejsca i codzienne sytuacje.
Michał „Misiek” Baranowski – fotograf uliczny, popularyzator fotografii, autor podcastów poświęconych tej dziedzinie oraz aktywista miejski.
Dorota Koperska – Ćmy. Kultura u korzeni
Wystawa fotografii inspirowana symboliką kultury ludowej, pamięcią i przemijaniem. Cykl nawiązuje do tradycji, wierzeń oraz relacji człowieka z naturą.
Sebastian Kubica – Plakat
Wystawa autorskich plakatów jednego z najwybitniejszych współczesnych polskich plakacistów pokazująca siłę prostego znaku, typografii i graficznego skrótu.
Sebastian Kubica – profesor sztuki, grafik, plakacista i pedagog, absolwenta bielskiego Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Juliana Fałata oraz Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach.
Justyna Jędrysek – Plakat
Wystawa prezentująca współczesny plakat oraz autorską ilustrację
Justyna Jędrysek – graficzka, ilustratorka i projektantka książek, absolwentka Instytutu Sztuki Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie.
Pokazy i działania warsztatowe
Działania street artowe
Marcin „Malik” Malicki
Poprowadzi pokazy i warsztaty street artu, zaprezentuje proces powstawania współczesnego graffiti oraz jego związki z lokalną tożsamością.
Otwarte pokazy i warsztaty pozwolą uczestnikom poznać różne sposoby pracy w przestrzeni publicznej – od graffiti i liternictwa po działania z pogranicza instalacji artystycznej.
Pokazy tworzenia linorytów
Bea Stoszek – malarka i graficzka. W swojej twórczości koncentruje się na portrecie, który łączy z symbolami odnoszącymi się do relacji i pamięci bohaterów obrazów.
Zaprezentuje autorskie linoryty, poprowadzi pokazy tradycyjnej techniki graficznej, a także zaprosi uczestników do wspólnego tworzenia odbitek.
Poetyckie performanse
Bo Jaroszek – poeta, performer, artysta wizualny, fotograf, felietonista oraz twórca Festiwalu Poezji i Sztuki StarDust. Członek Międzynarodowej Federacji Sztuki Fotograficznej FIAP.
Poprowadzi performatywne czytania poezji oraz zaprezentuje ideę Festiwalu Poezji i Sztuki StarDust.
Spotkania poświęcone fotografii ulicznej
Michał „Misiek” Baranowski
Poprowadzi spacery fotograficzne i warsztaty fotografii ulicznej, podczas których uczestnicy będą wspólnie dokumentować życie odwiedzanych miast.
Partnerem spacerów jest firma RIKOH, która zapewni uczestnikom sprzęt i możliwość wydrukowania zdjęć.
Etiudy teatru lalek
Everyman – cykl krótkich scen teatralnych opowiadających o codziennym życiu zwykłego człowieka. Etiudy łączą teatr formy z animacją lalkową, zachęca do refleksji nad współczesnością.
Twórcy:
- Katarzyna Pohl – aktorka Teatru Lalek Banialuka.
- Włodzimierz Pohl – aktor Teatru Lalek Banialuka.
Działania kreatywne pod kopułą artystyczną
Przez cały czas trwania wydarzenia kopuła będzie przestrzenią spotkań, warsztatów i działań twórczych. Towarzyszyć im będzie ambientowa oprawa muzyczna przygotowana przez Soulcore Collective, budująca atmosferę sprzyjającą rozmowie, odpoczynkowi i wspólnemu tworzeniu.
Za oprawę muzyczną odpowiadają:
- Piotr Szwagrzyk –Bielszczanin. Zajmuje się sztukami plastycznymi, kolekcjonuje płyty i osobliwe kamienie. Ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Juliana Fałata w Bielsku-Białej. Studiował na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.
- Maciej Szwagrzyk – radiowieciDJ pełen pasji do muzyki alternatywnej, jest współzałożycielem formacji Nierówno pod Kopułą, łączy muzykę z aktywizmem.
Radio Widok
Niekomercyjne młodzieżowe Radio Widok będzie dokumentowało całą podróż poprzez warsztaty radiowe, wywiady, reportaże i sondy uliczne. To głos młodych ludzi, którzy opowiedzą o projekcie z własnej perspektywy.
W działania zaangażowani są Krzysztof Dziki, Weronika Witas oraz Patrycja Pochopień.
Muzyka na żywo
PartyBus – muzyka elektroniczna
Wieczorną oprawę muzyczną prosto z Autobusu PSK przygotuje Soulcore Collective – projekt braci Szwagrzyk (Piotr Szwagrzyk i Maciej Szwagrzyk) będący fuzją festiwalowej performatyki i kultury klubowej. Ich sety łączą muzykę świata, soul, reggae, dub i funk – tworzą alternatywną przestrzeń wspólnego spotkania, tańca i odpoczynku.
Motyw przewodni projektu – rozeta beskidzka
Wspólnym motywem, który połączył wszystkich artystów biorących udział w projekcie, jest rozeta beskidzka – jeden z najbardziej charakterystycznych motywów tradycyjnych dekoracji i zdobień regionu.
Rozeta symbolizuje życie, harmonię oraz cykliczność natury. Od pokoleń obecna jest w architekturze, rzemiośle i sztuce ludowej Beskidów.
W projekcie Autobus PSK rozeta staje się motywem przewodnim – łączy miasto z naturą, tradycję ze współczesnością, ludzi z kulturą oraz różnymi dziedzinami sztuki. Opowiada o Bielsku-Białej jako miejscu zbudowanym na lokalnym dziedzictwie, wtopionym w krajobraz gór i czerpiącym siłę z codziennego obcowania z przyrodą oraz kulturą.
Jak ramiona rozety spotykają się w jednym punkcie, tak działania artystów łączą różne historie, doświadczenia i wrażliwości, tworząc wspólną opowieść o Bielsku-Białej – mieście, które rozwija się dzięki spotkaniom ludzi, kultur i twórczych idei.
Kuratorka:
Aleksandra Tarnawa
Organizatorami projektu są:
Urząd Miejski w Bielsku-Białej, Wydział Kultury i Promocji
Bielskie Centrum Kultury
Punkt 11
