Poznaliśmy laureatów 18. Nagród Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej

Kino Światowid w Katowicach, krytyczka Klara Cykorz, artysta-plakacista Jakub Maria Mazurkiewicz i Dyskusyjny Klub Filmowy „Ósemka” znaleźli się wśród laureatów 18. Nagród Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Środowa gala wręczenia statuetek towarzyszyła 51. Festiwalowi Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

Poznaliśmy laureatów 18. Nagród Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej

Podczas uroczystości w gdyńskim Teatrze Miejskim, dyrektorka PISF Kamila Dorbach, ogłosiła, że od tego roku wyróżnienia noszą imię Anny Sienkiewicz-Rogowskiej – wiceszefowej Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego w latach 2017-2021, wcześniej przez wiele lat związanej z Instytutem. – Kiedyś miałam marzenie, żeby dotrzeć do momentu, w którym mogłabym się poszczycić takim twórczym, ludzkim, prawdziwym obliczem zarządzania kulturą, pewnej instytucji, którą stworzyła Anna Sienkiewicz-Rogowska, ciepła, które za sobą niosła i walki, którą toczyła w pewnym czasie. Wniosek formalny w tej sprawie dokonał się przez założycielkę tego Instytutu. To dla mnie ogromny zaszczyt, że Nagrody PISF mogą nosić imię Anny Sienkiewicz-Rogowskiej. Życzę państwu, żebyście kiedykolwiek w swoim życiu poznali taką osobę, jaką była Ania – powiedziała.

Pierwsza dyrektorka Instytutu Agnieszka Odorowicz zwróciła uwagę, że Anna Sienkiewicz-Rogowska postrzegała sztukę filmową jako „piękny list miłosny, który twórcy piszą, wkładają do butelki i rzucają w ocean”. – Teraz pojawia się pytanie, czy ktokolwiek kiedykolwiek ten list przeczyta. Dzięki takim ludziom jak państwo – na co dzień prowadzącym kina, promującym kinematografię, robiącym festiwale, piszącym o kinie książki, wspaniałe recenzje – to, co robią artyści ma szansę dotrzeć do nas, do widza. Tak naprawdę bez was ta praca nie miałaby sensu. Anna Sienkiewicz-Rogowska w to wierzyła, bardzo chciała, żeby te nagrody powstały. Co więcej, chciała, żeby one były w Gdyni. Muszę przyznać, że ten pomysł był genialny. Dlatego możemy się tutaj spotkać – dodała.

Wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Sławomir Rogowski, który prywatnie był mężem Anny Sienkiewicz-Rogowskiej, wspomniał, że zawsze traktowała ona współpracowników w sposób otwarty i partnerski. – Ale przyszedł czas – bo do dobrego się wszyscy bardzo szybko przyzwyczajamy, a o złym zapominamy – kiedy Anię dyscyplinarnie zwolniono z Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego. W ślad za nią odeszło 180 osób z 220-osobowego zespołu. To działo się między 2016 a 2022 r. Zostawiam to bez komentarza. Mam nadzieję – mówię to jako minister – że takie czasy nigdy w polskiej kulturze nie wrócą (…). Ania zmarła następnego dnia po rozprawie w sądowym Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Był 27 listopada 2022 r. – niedługo miną cztery lata. Będzie dla mnie wielkim zaszczytem, jeśli Ania zostanie w waszych sercach – podkreślił.

Tego wieczoru w kategorii kino uhonorowano Kino Światowid w Katowicach. Nominacje trafiły ponadto do Kina Pałacowego w Poznaniu i Kina Przystań w Pszczewie. 

Nagrodzonym wydarzeniem filmowym została 8. edycja Octopus Film Festivalu. Do finału zakwalifikowały się też 2. edycja British Film Festivalu i Przegląd „50 na 50”.

Za promocję polskiego kina za granicą doceniono retrospektywę Wojciecha Jerzego Hasa w Hiszpanii. Szansę na wyróżnienie otrzymały również wydarzenie branżowe Polish Days 2025 i US in Progress 2025.

Statuetkę za krytykę filmową otrzymała Klara Cykorz. Jej konkurentami byli Joanna Najbor i Marcin Radomski.

Najlepszą książką o tematyce filmowej został „Elektroniczny bandyta. Rynek wideo w Polsce okresu transformacji” autorstwa Grzegorza Fortuny Jra. Pozostałymi nominowanymi były publikacje „Anima. Mistrzowie polskiej animacji” autorstwa Jerzego Armaty i Łukasza Hendzla i „Cannes. Religia kina” autorstwa Tadeusza Sobolewskiego, 

W dziedzinie edukacji filmowej bezkonkurencyjny okazał się Zespół Edukatorów Filmowych. Nagroda mogła trafić także do Filmoczułości – edukacji psychologicznej w Kinie Muza i Young Hearts – programu edukacji filmowej.

Za dystrybucję filmu „Dziewczyna z igłą” wyróżniono firmę Gutek Film. Dostrzeżono również So FILMS za dystrybucję „Bałtyku” oraz Stowarzyszenie Nowe Horyzonty – dystrybutora serii „Niesamowite Przygody Skarpetek”.

Nagrodę za plakat do filmu „Nie ma duchów w mieszkaniu na Dobrej” odebrał Jakub Maria Mazurkiewicz. Do finału zakwalifikowały się też plakaty do filmów „Królestwo” autorstwa Julii Mirny i „Zaprawdę Hitler umarł” autorstwa Maksa Bereskiego (Plakiat).

W kategorii dyskusyjny klub filmowy zwyciężyła „Ósemka”, pokonując tym samym DKF „Miłość Blondynki” i Migający Klub Filmowy.

Festiwal Korelacje 2025 i Fundacja Kino Dostępne uhonorowano ex aequo w dziedzinie dostępność kultury filmowej. Trzecim nominowanym było Kino bez barier. Przegląd w drodze 2025.

W trakcie gali przyznano również wyróżnienie honorowe kierowniczce Działu Komunikacji Medialnej PISF Annie Czarkowskiej za pracę związaną z obszarem dostępności. – Mam poczucie, że dokonała rzeczy niemożliwych. Trochę na wzór patronki naszych nagród - z ogromną czułością i pełnym zrozumieniem dokonywała współpracy i konsekwentnie pracowała nad tym, że Instytut rzeczywiście dziś kojarzy się ze wspieraniem dostępności. Bardzo jej za to dziękuję – uzasadniła Kamila Dorbach. 

Nominowanych, a następnie laureatów wyłoniła kapituła w składzie: dyrektor PISF Kamila Dorbach, założyciel i dyrektor festiwalu Millennium Docs Against Gravity Artur Liebhart, zastępczyni dyrektora ds. filmu Estrady Poznańskiej, dyrektorka Międzynarodowego Festiwalu Filmów Animowanych Animator Joanna Piotrowiak, dystrybutorka, założycielka i dyrektorka artystyczna So FILMS Karolina Sienkiewicz, krytyk filmowy i eseista Marcin Stachowicz, liderka projektu Kino bez barier w Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu Joanna Stankiewicz, filmoznawca, kierownik Kina Pałacowego w Poznaniu Piotr Szczyszyk, artysta grafik, plakacista Aleksander Walijewski oraz prezes Krajowej Izby Producentów Audiowizualnych Stanisław Zaborowski.

Nagrody PISF są przyznawane od 2008 r. Kandydatów mogą zgłaszać instytucje kultury, szkoły filmowe, władze samorządowe, instytucje pozarządowe związane z kulturą i inne podmioty oraz osoby działające w sektorze kultury. Celem nagród jest „wyróżnienie szczególnych osiągnięć osób i instytucji wspierających rozwój polskiej kinematografii, promujących jej dorobek, ułatwiających społeczeństwu dostęp do polskiej twórczości filmowej”.

51. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni potrwa do soboty. Partnerem medialnym wydarzenia jest Polska Agencja Prasowa.

Z Gdyni Daria Porycka

PAP