Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

XENAKIS IANNIS

Xenakis Iannis, Janis Ksenakis, ur. 1 V 1922, Braiła (Rumunia), zm. 5 II 2001, Paryż, gr. kompozytor, teoretyk muzyki i architekt; twórca tzw. muzyki stochastycznej i symbolicznej. Członek ruchu oporu podczas II wojny świat.; po wojnie uzyskał dyplom inżyniera budownictwa lądowego na politechnice w Atenach; skazany ze względu na komunist. przekonania w procesie polit. na karę śmierci, 1947 wyjechał potajemnie z Grecji i wyemigrował do Francji (1956 otrzymał obywatelstwo fr.). Studiował kompozycję, m.in. u A. Honeggera, D. Milhauda i O. Messiaena w Paryżu, gdzie był też współpracownikiem Le Corbusiera (współtworzył z nim m.in. pawilon Philipsa na Expo 1958 w Brukseli); założyciel (1966) i dyr. centrum badań muzyki mat. i mech. (Centre d’Etudes de Mathématique et Automatique Musicales) w Paryżu oraz analogicznego centrum przy Indiana University w Bloomington, gdzie od 1972 działał jako profesor kompozycji; laureat wielu nagród, m.in. Nagrody Kioto (1997), Międzynar. Rady Muz. (1998), Szwedzkiej Akad. Muz. — tzw. Polar Music Prize (1999); autor książek (Musiques formelles 1963, Musique, architecture 1971, Formalized Music 1971). Od poł. lat 50. komponował przy użyciu metod mat., tzn. opierając się na rachunku prawdopodobieństwa (musique stochastique ), teorii gier (stratégie musicale ) oraz teorii zbiorów i logice mat. (musique symbolique ); tworzył utwory: na zespoły orkiestrowe lub instrument solo z orkiestrą (Metastasis 1954, Pithoprakta 1956, ST/48 1962, Terrêtektorh 1966, dla 88 muzyków rozmieszczonych wśród słuchaczy, Erikthon na fortepian i orkiestrę 1974, Tracées 1987, Dox-orkh na skrzypce i orkiestrę 1991), na zespoły kameralne lub instrumenty solo (Herma na fortepian 1961, ST/4 na kwartet smyczkowy 1962, Eonta 1964, Perséphassa 1969, Khoaï na klawesyn 1976, Tetora na kwartet smyczkowy 1990, Mnamas Xapin 1994), muzykę elektroniczną na taśmę (Orient-Occident 1960). Tworzył też spektakle audiowizualne, łączące światło i dźwięk: Polytope de Montréal na 4 orkiestry (dla pawilonu fr. na Expo 1967 w Montrealu), spektakle przedstawione 1971 w ruinach Persepolis w Iranie i 1978 w ruinach staroż. Myken w Grecji, La légende d’Eer na 1600 lamp błyskowych, 4 wiązki promieni lasera, 400 luster, przyrządy opt. i taśmę magnetofonową 7-ścieżkową (1977), Diatope na inaugurację Nar. Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou w Paryżu (1978).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 03:37 Thomas Newman Fellowship
  • 03:42 Antonio Vivaldi La Stravaganza - I Koncert skrzypcowy op. 4 (1)
  • 03:45 Seong-Jin Cho, Claude Debussy Preludium
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 296, Sunday, 10 November 2019
  • 1
    John Barry
    Tańczący z wilkami
    The John Dunbar Theme
  • 2
    John Barry / Shirley Bassey
    Goldfinger
    Goldfinger
  • 3
    Cecilla Krull
    Dom z papieru
    My Life Is Going On
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic