Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

WŁOSKA MUZYKA

włoska muzyka, kultura muzyczna Włochów. Muzyka profesjonalna Profesjonalna m.w. zajmuje wyjątkowe miejsce w historii eur. kultury muz. ze względu na wielowiekową tradycję i rolę, jaką odegrała w kształtowaniu się podstawowych prądów stylistycznych w muzyce światowej. Od początków do XV w. Półwysep Apeniński był tą częścią cesarstwa rzymskiego, która stosunkowo wcześnie uległa wpływom chrześcijaństwa. Jeszcze przed uznaniem tej religii za panującą (313) w ośrodkach wł., zwł. w Rzymie, powstały zręby liturgii łac., której istotnym elementem był jednogłosowy śpiew, zw. rzymskim. W końcu IV w. wschodnie ośrodki chrześc. straciły prymat w rozwoju muzyki liturgicznej na rzecz Rzymu (za Damazego I). Łacińskie tłum. Biblii : Vetus Latina Itala (II w.) i Wulgata (ok. 400) stanowiły tekstową podstawę śpiewów. Nieco później rozpoczął się proces porządkowania repertuaru wg obrządków liturgicznych (msza, godziny kanoniczne itd.), w którym gł. rolę odegrali papieże: Leon I, Gelazjusz I, św. Benedykt (zm. 543) i Grzegorz I (590–604). Grzegorzowi I przypisuje się ostateczną kodyfikację śpiewów liturgicznych na cały rok kośc.; śpiewy te otrzymały nazwę chorału ( chorał gregoriański). Poza śpiewem rzymskim na terenie Włoch rozwijał się śpiew ambrozjański, czyli mediolański. Chorał gregoriański, przyjęty ogólnie jako obowiązujący w Kościele rzymskim, wchłonął elementy rozwijającego się we Francji obrządku gallikańskiego. Pewna liczba zabytków rzymskich z 1071–1250 zawiera utwory tzw. śpiewu starorzymskiego, który bywa identyfikowany ze śpiewem uprawianym w Rzymie przed fuzją chorału rzymskiego z gallikańskim. Rozwój twórczości paraliturgicznej na terenie W. nastąpił stosunkowo późno (XIII w.). Niemniej jednak sekwencje powstałe we W., jak Dies irae Tomasza da Celano, Veni Sancte Spiritus Tomasza z Akwinu i Stabat Mater, przypisywana Jacopone da Todi, zyskały popularność i po soborze trydenckim zostały włączone do liturgii. Wkład muzyki wł. do kształtowania się wielogłosowości eur. ograniczał się w zasadzie do zagadnień teoret.; technikę organalną omawiali: w 1. poł XI w. w swych traktatach Guido z Arezzo, od którego pochodzi pierwsza wiadomość o notacji tzw. diastematycznej, oraz anonimowy autor z Mediolanu w dziele Ad organum faciendum (ok. 1100). Twórczość muz. na terenie Włoch w okresie ars antiqua ograniczała się do form monodycznych, jak laudy (laudi spirituali — pieśni pochwalne), których powstanie wiąże się z osobą i zakonem św. Franciszka z Asyżu. Dopiero w XIV w., jednocześnie z rozwojem gosp.-kulturalnym Włoch (rozwój miast, literatura w języku wł.), nastąpił rozkwit polifonii. Cechą m.w. w tym okresie był jej świecki charakter i odrębność stylistyczna. W formach wielogłosowych, jak madrygał, caccia, pesca, wyodrębniły się wówczas: melodyczny głos górny i tenor jako podstawa harmoniczna; istotną rolę odgrywała imitacja (Giovanni da Cascia, Jacopo da Bologna, Piero di Firenze). W 2. poł. XIV w. m.w. wzbogacił wpływ fr. techniki polifonicznej, widoczny zwł. w ballacie, która powstała w wyniku przeniesienia na wł. grunt fr. virelai; dokonał tego najwybitniejszy kompozytor wł. tego czasu — F. Landino. U późniejszych kompozytorów (Matheus de Perusio, Bartolino da Padua, N. Zacharias) intensyfikacja wpływów fr. wyraziła się w przejmowaniu takich form fr., jak ballada, virelai, rondo. Centralną postacią na przeł. XIV i XV w. był J. Ciconia, który oprócz muzyki świeckiej uprawiał także muzykę kośc. (motet, msza). Włoską myśl teoret. reprezentowali w XIV w. przede wszystkim Marchettus da Padua, Theodoricus de Campo i Prosdocimus de Beldemandis. Wpływ wł. ars nova sięgał poza Płw. Apeniński i odegrał dużą rolę w twórczości kompozytorów burgundzkich (szkoły burgundzkiej). M.w. XV w. rozwijała się gł. w sferze kultury mieszczańskiej. Nie dorównując mistrzostwem formy dziełom kompozytorów flamandzkich (szkoły flamandzkiej), przewyższała je walorami melodycznymi i dojrzałością harmoniki; wiązało się to z przenikaniem do muzyki profesjonalnej pierwiastków tanecznych. W 4-głosowych laudach, pisanych techniką nota contra notam (tzn. w równych wartościach rytmicznych w każdym z głosów), a przede wszystkim we frottoli uwidoczniały się wpływy saltarella i villoty (M. Cara, B. Tromboncino). W 2. poł. XV w. działało we Włoszech wielu wybitnych teoretyków kontrapunktu, m.in. F. Gaffurius, J. Hothby, J. Tinctoris. Podobnie jak w poprzednim okresie, m.w. wywierała silny wpływ na północne szkoły kompozytorskie. Od XVI w. do 1. poł. XX w. Na pocz. XVI w. na terenie Włoch pojawiła się liczna grupa kompozytorów flamandzkich (tzw. oltramontani — ludzie zza gór). Przeszczepili oni na grunt wł. polifonię flamandzką, wchłaniając jednocześnie zdobycze miejscowej kultury muzycznej. Okres ten charakteryzuje dalszy rozwój nurtu świeckiego w muzyce włoskiej. Oprócz takich form jak, villanella, strambotto, canzonetta, canti carnascialeschi (pieśni karnawałowe), pojawiła się reprezentacyjna forma wł. renesansu (wyrosła z XV-wiecznej frottoli) — madrygał. Wybitnymi twórcami madrygałów byli: J. Arcadelt, P. Verdelot, C. Festa, A. Willaert, C. de Rore, A. Gabrieli, O. di Lasso, F. de Monte, L. Marenzio, C. Gesualdo. Wraz z madrygałem świeckim rozwijał się madrygał rel. (madrigale spirituale ). Na przeł. XVI i XVII w. powstała komedia madrygałowa (O. Vecchi), która była jedną ze wstępnych form opery, ponadto pojawił się madrygał koncertujący (C. Monteverdi), poprzednik kantaty. Ruchy kontrreformacyjne wpłynęły na przemiany stylistyczne w muzyce kośc.; jej czołowym przedstawicielem był wówczas G.P. da Palestrina. Styl palestrinowski, który dał początek szkole rzymskiej, był rezultatem zespolenia muzyki a cappella 1. poł. XVI w. z wyrafinowaną techniką polifoniczną flamandczyków. Wpływ szkoły rzymskiej (G.M. Nanino, A. Stabile, F. i G.F. Anerio i in.) oddziałał także na kompozytorów baroku, współtwórców tzw. stile antico. W XVII w. szkoła rzymska wykształciła tzw. styl monumentalny, który odznaczał się znaczną rozbudową środków wykonawczych (np. 53-głosowa msza O. Benevolego) i stanowił mieszankę elementów stile antico, polichóralności i stylu koncertującego. Duże znaczenie dla dalszego rozwoju muzyki wł. miała szkoła wenecka (koniec XVI w.), która rozwinęła, zapoczątkowany przez Willaerta, styl polichóralny oraz wprowadziła do kompozycji wokalnych towarzyszenie instrumentalne. Cechą charakterystyczną stylu weneckiego było uwypuklenie walorów kolorystycznych zespołu wokalno-instrumentalnego, co stało się podstawą techniki koncertującej (A. i G. Gabrieli, C. Merulo). Środowisko weneckie było nadto gł. ośrodkiem rozwoju muzyki instrumentalnej. Oprócz form pochodzenia tanecznego pojawiły się formy improwizacyjne (toccata, intonazione) oraz imitacyjne (ricercar, canzona). Włoską muzykę organową reprezentowali wówczas Willaert, de Rore, A. i G. Gabrieli. Doświadczenia szkoły weneckiej w dziedzinie formy i techniki gry stały się początkiem rozwoju muzyki instrumentalnej w epoce baroku. Główną zasługą wł. teoretyków renesansu, jak N. Vicentino czy G. Zarlino, jest teoret. uzasadnienie przemian stylistycznych w muzyce tego okresu, ze szczególnym uwzględnieniem problemów harmonicznych. Przełom stylistyczny, jaki dokonał się w muzyce eur. ok. 1600, był niemal całkowicie dziełem kompozytorów wł.; w ich kompozycjach dojrzewały nowe środki techn., oni też byli twórcami pierwszych gatunków i form barokowych. Na podstawie madrygału i dram. intermedium wykrystalizował się styl monodii akompaniowanej (L. Luzzaschi, E. Cavalieri, J. Peri). Wzrost poczucia harmonicznego doprowadził do pojawienia się basso continuo (L. da Viadana, A. Striggio, A. Banchieri). Dzięki temu było możliwe stworzenie nowego gatunku, opery. Pierwsze dzieła operowe (drammi per musica) powstały w środowisku florenckiej akademii filoz.-artyst. zw. Cameratą florencką. Styl tych dzieł, których twórcami byli m.in. poeta O. Rinuccini oraz kompozytorzy: Cavalieri, V. Galilei, G. Caccini, Peri, P. Strozzi, opierał się na estetyce gr. i zakładał maks. eksponowanie tekstu przy usunięciu na dalszy plan czynnika muz.; stąd w operach florenckich najważniejszą rolę odgrywał recytatyw, istotny w tzw. stile rappresentativo. Kontynuację szkoły florenckiej stanowiła szkoła mantuańska (Monteverdi Orfeo 1607), w której wystąpiły formy zamknięte (aria, duet) oraz ustępy wielogłosowe. Około 1620 opera pojawiła się w szkole rzymskiej (D. Mazzocchi, S. Landi); kompozytorzy rzymscy wprowadzali rozbudowane partie chóralne, obszerne wstępy orkiestrowe (sinfonie), recytatywy i arie. Włoska muzyka kośc. 1. poł. XVII w. była bardzo zróżnicowana stylistycznie; oprócz utworów monodycznych (A. Grandi, F. Durante, P. Quagliati, A. Agazzari) powstawały dzieła w stylu koncertującym, a także kompozycje utrzymane w tradycyjnym stile antico. Elementy wszystkich tych nurtów można odnaleźć w rel. kompozycjach Monteverdiego. Istotną rolę w dalszym rozwoju muzyki wł. odegrał styl belcanto (ok. 1630). W poł. XVII w. nastąpił rozwój innych form muzyki wokalno-instrumentalnej; twórcami kantat (typu aryjnego, refrenowego, rondowego) byli m.in.: A. Grandi, L. Rossi, G. Carissimi, B. Ferrari, później M.A. Cesti, A. Stradella, G. Legrenzi; oratoria do tekstów łac. i wł. tworzyli: C. Carissimi, B. Ferrari, G. Legrenzi, A. Stradella, G.B. Vitali. Styl belcanto wpłynął na dalszy rozwój opery w szkole weneckiej (F. Cavalli, Cesti), której zdobyczą było wprowadzenie arii da capo oraz integracja arii i recytatywu. Dzieła późniejszych kompozytorów weneckich (Legrenzi, Stradella, C. Pallavicino) zapoczątkowały styl wirtuozowski, przejęty następnie przez szkołę neapolitańską, która odegrała decydującą rolę w rozwoju opery eur. w końcu XVII i w XVIII w. (F. Provenzale, A. Scarlatti, F. Feo, N. Porpora, L. Vinci, L. Leo, G.B. Pergolesi, D. Pérez, N. Jommelli, P. Anfossi, T. Traetta, P. Guglielmi, N. Piccinni, B. Galuppi, G. Tritto, A. Sacchini, G. Paisiello, D. Cimarosa). Zasługą szkoły neapolitańskiej była klasyfikacja dzieł scenicznych wg kategorii (opera buffa, opera seria, opera pastorale itp.), wykształcenie różnych typów arii (aria cantabile, aria di bravura itd.), wprowadzenie tzw. uwertury neapolitańskiej (A. Scarlatti), rozwinięcie techniki śpiewu wirtuozowskiego ( kastraci) oraz rozbudowa partii orkiestrowej. W 1. poł. XVII w. nastąpił we Włoszech rozkwit muzyki na instrumenty klawiszowe (G. Frescobaldi), wykształciły się też formy muzyki skrzypcowej, jak sonata solowa (B. Marini) i triowa (S. Rossi). W 2. poł. XVII w. twórczość instrumentalna rozwijała się gł. w Wenecji (Legrenzi) i Bolonii (Vitali), później także w Neapolu. Rozkwit muzyki skrzypcowej pod koniec XVII i na pocz. XVIII w. był związany z rozwojem budownictwa instrumentów smyczkowych ( szkoły w Brescii i Cremonie: rodzina Amati, A. Stradivari i in.). Poza sonatą da camera (G.B. Buonamente) i sonatą da chiesa (G. Torelli) uprawiano w obsadzie triowej sonatę solową ( sonata), luźno związaną z powyższymi typami, eksponującą wirtuozostwo (F. Veracini, G. Tartini), jak również gatunki koncertujące: concerto grosso (A. Corelli, Torelli, F. Geminiani, A. Vivaldi) i koncert na instrument solowy z towarzyszeniem orkiestry (Vivaldi). Na pocz. XVIII w. wzrosło zainteresowanie muzyką klawesynowo-fortepianową (wynalazek mechaniki młoteczkowej B. Cristoforiego). Przełomowe znaczenie miały sonaty klawesynowe D. Scarlattiego, w których dojrzewały elementy klas. formy sonatowej. Dalszy rozwój wł. muzyki instrumentalnej charakteryzują aktywizacja czynnika wirtuozowskiego (P. Locatelli) oraz przemiany stylistyczne, idące w kierunku nowego, klas. traktowania zespołu instrumentalnego. Pierwszym kompozytorem muzyki symfonicznej we W. był G.B. Sammartini. Twórczość instrumentalną uprawiali w późniejszych latach L. Boccherini (muzyka wiolonczelowa), G.B. Viotti (skrzypcowa), M. Clementi (fortepianowa); tworzyli oni pod wpływem klasyków wiedeńskich. Domeną m.w. w tym okresie była jednak opera. Normy stylistyczne wykształcone w szkole neapolitańskiej obowiązywały niemal powszechnie. We wszystkich większych miastach Europy działały wł. teatry operowe, opanowane całkowicie przez Włochów (N. Piccinni, A. Sacchini w Paryżu, A. Salieri w Paryżu i Wiedniu). Tylko nieliczni kompozytorzy, jak Ch.W. Gluck, zdołali przezwyciężyć w swych dziełach wpływ m.w. W 1. poł. XIX w. wł. kompozytorzy operowi, działający poza granicami kraju, rezygnowali powoli ze stereotypowego stylu neapolitańskiego, wchłaniając pierwiastki lokalne i ulegając tendencjom klasycyzującym (L. Cherubini we Francji, G. Spontini w Niemczech). Najwybitniejszą indywidualnością tego okresu był G. Rossini, którego znaczenie polega gł. na rozwinięciu opery buffa (Cyrulik sewilski 1816). Kontynuatorami stylu Rossiniego byli G. Donizetti i V. Bellini. Włoską muzykę instrumentalną tego okresu reprezentował N. Paganini, którego zasługą jest wykształcenie podstaw wirtuozowskiej techniki gry skrzypcowej. Tendencje nar. w m.w. XIX w. przejawiły się gł. w operze, zwł. w twórczości G. Verdiego, którego styl, wywodzący się z muzyki operowej Rossiniego, Donizettiego i Belliniego, ewoluował w kierunku lirycznego dramatu romantycznego. O popularności oper Verdiego zdecydował ich związek z folklorem wł., a także akcenty patriotyczne, szczególnie istotne w okresie walk narodu wł. o niepodległość. Na przeł. XIX i XX w. w operze wł. pojawił się nowy kierunek stylistyczny nazwany weryzmem (P. Mascagni, R. Leoncavallo, G. Puccini). Kontynuatorami wł. tradycji operowej w XX w. byli I. Montemezzi, I. Pizzetti i G.C. Menotti. Włoska muzyka instrumentalna 2. poł. XIX w. pozostawała pod obcym wpływem (G. Sgambati, G. Martucci). Idee futurystyczne, których kolebką były W. (F.T. Marinetti), miały minim. wpływ na m.w.; dzieła futurystów (F. Pratella, L. Russolo) nie zyskały większego uznania. Odrodzenie wł. twórczości instrumentalnej przypadło na 1. poł. XX w. Muzyka symfoniczna wykazywała w tym okresie wpływy neoromantyzmu i impresjonizmu (O. Respighi), neoklasycyzmu i folkloryzmu (A. Casella, G. Petrassi). Do wybitnych przedstawicieli muzyki symfonicznej należał G. Malipiero, nawiązujący do muzyki instrumentalnej XVIII w. 2. poł. XX w. i współczesność. Po 1945 Włochy stały się jednym z najsilniejszych ośrodków awangardy, której patronowali Petrassi i L. Dallapiccola — najwybitniejsi wł. dodekafoniści. Punktem wyjścia dla twórczych poszukiwań kompozytorów wł. 2. poł. XX w. były zdobycze nowoczesnej muzyki eur.: ekspresjonizm A. Schönberga (L. Nono), czysty abstrakcjonizm (A. Clementi), aforystyczny styl A. Weberna (N. Castiglioni), aleatoryzm K. Stockhausena (F. Donatoni). W latach 60. na czoło awangardowych kompozytorów wł. wysunęli się L. Nono, B. Maderna oraz L. Berio — jeden z najwybitniejszych i najbardziej wszechstronnych twórców współcz., łączący bogatą inwencję i zmysł kolorystyczny z najnowszymi technikami kompozytorskimi. Oprócz wymienionych kompozytorów wyróżnili się: G. Arrigo, S. Bussotti, V. Fellegara, D. Guaccero, G. Manzoni, R. de Grandis, S. Sciarrino, G. Sinopoli. Eksperymenty wł. kompozytorów współcz. stanowią istotny wkład w dziedzinie kształtowania się podstaw nowego języka muzycznego. Dla m.w. okresu powojennego charakterystyczne było wyjście poza ramy nar. — we Włoszech osiedli na stałe kompozytorzy obcy (H.W. Henze, E. Helm), inni naturalizowali się (R. Vlad), natomiast wielu kompozytorów wł. opuściło kraj (m.in. Maderna, od 1958 dyrygent Internationales Kammerensemble w Darmstadcie, Berio, uczeń G.F. Ghediniego w Mediolanie i Dallapiccoli w Stanach Zjedn., 1965–71 wykładowca Juilliard School of Music w Nowym Jorku, od 1975 szef jednej z sekcji IRCAM w Paryżu). Pierwsze wł. studio muzyki elektronicznej (Studio di Fonologia della RAI) zał. 1953 w Mediolanie Berio. Jednym z celów Beria była również interakcja ze słuchaczami, dlatego w jego utworach nawiązywanie do folkloru, cytaty ze znanych utworów itp. W ostatnich 10-leciach działalność dydaktyczną rozwinęli kompozytorzy: Petrassi w Accademia di Santa Cecilia w Rzymie i Donatoni w Bolonii (DAMS), później w Rzymie (Accademia di Santa Cecilia). Uczniem pierwszego z nich był m.in. Clementi, w latach 60. współpracownik Maderny w Studio di Fonologia w Mediolanie; w swych niektórych utworach Clementi realizuje ideę malarską informel, odnosząc do siebie przestrzeń i barwę dźwięku. U Donatoniego studiował A. Gentilucci, którego twórczość jest inspirowana m.in. lingwistyką muzyczną. Większość współcz. kompozytorów wł. opiera swój język muz. na wzorach Weberna. Techniką serialną w nurcie postwebernowskim posługiwali się m.in. (urodzeni w latach 20. i 30. XX w.): Dallapiccola, R. Malipiero, C. Togni, Fellegara, A. Paccagnini, Castiglioni, Manzoni, F. Pennisi, Donatoni. Manzoni był także tłumaczem na język wł. pism Schönberga i T. Adorna. W opozycji do tego nurtu pojawił się we Włoszech, pod wpływem J. Cage’a, kierunek muzyki aleatorycznej; był on reprezentowany przez niektóre utwory F. Evangelistiego i G. Chiariego (samouka w dziedzinie kompozycji, związanego z nowojorską grupą Fluxus Movement), i rzecznika muzyki działań (musica d’azione ) — Donatoniego (2 wersje Per orchestra 1962) oraz P. Castaldiego, przedstawiciela kierunku neo-dada. Najgłośniejszym przedstawicielem nowej teatralności w muzyce jest pianista, reżyser i scenograf, Bussotti, posługujący się często graficzną formą zapisu. Nurtowi formalnemu (postwebernowskiemu) i antyformalnemu (aleatorycznemu) przeciwstawia się orientacja lewicowa, swego czasu wśród kompozytorów wł. niezwykle żywa. Powoływała się ona na XIX-wieczną ideę posłannictwa muzyki. Najwybitniejszym przedstawicielem tej orientacji był Nono, uczeń G.F. Malipiera, Maderny i H. Scherchena. Nono jest autorem wielu utworów instrumentalnych (pisanych również techniką serialną), wokalnych i elektronicznych; napisał także 2 utwory pod wrażeniem wizyt w Polsce: Diario polacco ’58 i Diario polacco II (Quando stanno morendo 1982). W najmłodszym pokoleniu (urodzonych po II wojnie świat.) na północy W. wyróżnili się kompozytorzy muzyki elektronicznej: L. Ferrero, G. Batistelli, A. Vidolin (dyr. Laboratorio di Informatica Musicale della Biennale di Venezia), M. Stroppa, L. Ceccarelli (związany z konserwatorium w Pesaro), M. Lupone. Na południu kraju (na Sycylii) na uwagę zasługują — poza S. Sciarrino, który jest kompozytorem oryginalnym, znanym i uznanym (laureatem wielu nagród międzynar., w tym Premio Italia 1984) — F. La Licata, F. Incardona i G. Damiani, wszyscy związani z Palermo. Jako kompozytorzy muzyki film. zasłynęli: N. Rota, twórca muzyki do filmów F. Felliniego, oraz E. Morricone. Muzyka ludowa Ludowa m.w. jest zróżnicowana regionalnie (rozróżnia się regiony: śródziemnomor. z Sycylią, północny — z Piemontem i Lombardią, centralny — z Toskanią i Romanią oraz Sardynię). Zróżnicowanie to jest następstwem zarówno pozostałości dawnych kultur (elementy italo-celtyckie, liguryjskie), odrębności, wynikających z hist. podziałów terytorialnych, jak i wchłonięcia elementów muzyki popularnej i profesjonalnej (wł. pieśni popularne, arie operowe). Do cech ogólnych należą: rozwinięta kantylena (śpiewność) melodii i śpiew wielogłosowy; występują też pewne reminiscencje dawnych systemów modalnych, rytmy, które można odnieść do dawnych tańców, oraz duża różnorodność lirycznych gatunków pieśniowych (villanella, vilotta ) i epickich (ballata, canzuna, storia ). W regionie śródziemnomor. zachowały się dawne tradycje (np. zwyczaj publicznego wykonywania pieśni, wędrujący narratorzy, konkursy śpiewacze). W harmonicznej strukturze muzyki wyraźna jest rola burdonu, w antyfonach występują częste współbrzmienia dysonujące, melodykę znamionują liczne ozdobniki. Archaiczne pieśni (żniwne, poganiaczy wołów, zw. tribbiera, rybaków) zachowały się zwł. na wyspach, podobnie — lamenty oraz krótkie aforyzmy śpiewane do kwiatów (fiori ). W regionie północnym wyróżnia się tradycja epicka (repertuar ogólnoeur.) i bogata wielogłosowość, w której prócz współbrzmień akordowych pojawiają się relikty techniki discantowej i współbrzmienia sekundowe. Muzyka okolic Wenecji jest bliższa tradycji południa, z domieszką cech orientalnych (melizmatyka). W Istrii są wyraźniejsze elementy wspólne z muzyką słow., na południowym wschodzie — z albańską (oryginalny wielogłos). Dla regionu centralnego charakterystyczne jest współwystępowanie cech przejętych z regionów południowych i północnych z bogato ornamentowaną melodyką, typową dla częstych tam form liryki (stornello, strambotto ); częste są też pieśni rel. (np. o św. Antonim). W wyraźnie odmiennej muzyce Sardynii zaznaczają się co najmniej 2 różne tradycje: w górzystych, centralnych częściach wyspy (pasterski region Barbaggia) występuje oryginalna wielogłosowość, oparta na burdonie wykonywanym przez 2 śpiewaków, współgrającym z głosami górnymi; śpiewacy (wyłącznie mężczyźni) ostrymi barwami głosów naśladują głosy zwierząt. Wielogłosowość w regionach nizinnych wyspy (zwł. na północy) operuje współbrzmieniami dysonującymi; zasady śpiewu w zespole (również wyłącznie męskim) są przekazywane z pokolenia na pokolenie; kobiety tworzą zespoły śpiewacze w regionach zachodnich (tzw. muttu lub mutettu ). Dla muz. instrumentarium Włoch typowe są, zwł. w regionach południowych, instrumenty stroikowe (klarnety, oboje, dudy piffero ), którym towarzyszy tamburyn. W południowej Sardynii zachował się jeszcze potrójny klarnet (launeddas ), trzymany przez grającego w obu rękach. Współcześnie dominują jednak skrzypce, gitary oraz różne odmiany harmonii ręcznej i akordeonu. Wśród młodszego pokolenia Włochów wzrasta zainteresowanie rodzimą muzyką lud.; przez muzykologów wł. są podejmowane także badania muzyki mniejszości nar., np. Żydów, Albańczyków oraz imigrantów. Zbiory muzyki lud. znajdują się w Centro Nazionale Studi di Musica Popolare i w Accademia di Santa Cecilia w Rzymie.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 23:34 Bill Nighy Make Someone Happy
  • 23:37 Diana Krall Have Yourself a Merry Little Christmas
  • 23:41 Anna Wyszkoni Od nieba do nieba
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 299, Sunday, 1 December 2019
  • 1
    John Barry
    Tańczący z wilkami
    The John Dunbar Theme
  • 2
    Alan Silvestri
    Forrest Gump
    Suita
  • 3
    Łukasz Pieprzyk
    Legiony
    Zakończenie
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic