Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

VIII KWARTET SMYCZKOWY

Szostakowicz Dmitrij, VIII Kwartet smyczkowy , utwór D. Szostakowicza skomponowany w VII 1960 w Dreźnie. O okolicznościach jego powstania opowiadał w liście do zaprzyjaźnionego kompozytora I. Glikmana: „Napisałem nikomu niepotrzebny i ideowo poroniony Kwartet . Rozmyślałem o tym, że jak kiedyś umrę, nikt chyba nie napisze utworu poświęconego mojej pamięci. Dlatego postanowiłem sam taki skomponować. Można by na jego okładce napisać: «Poświęcony pamięci autora tego kwartetu». Głównym tematem kwartetu są dźwięki DSCH, czyli moje inicjały (D.Sz.). W kwartecie wykorzystane zostały tematy moich utworów i pieśń rewolucyjna Zamęczony w ciężkiej niewoli . Moje tematy są następujące: z I Symfonii, z VIII Symfonii, z Tria, z Koncertu wiolonczelowego, z Lady Macbeth . Aluzyjnie wykorzystany jest Wagner (marsz żałobny ze Zmierzchu bogów ) i Czajkowski (2 temat I części VI Symfonii ). I jeszcze zapomniałem o mojej X Symfonii . Niczego sobie bigos. Pseudo-tragiczność tego kwartetu jest taka, że kiedy go komponowałem, wylałem tyle łez, ile wydala się moczu po pół tuzinie piw. Przyjechawszy do domu, dwa razy próbowałem go zagrać i znów zalałem się łzami. Lecz już nie tylko z powodu pseudo-tragiczności kwartetu, lecz ze zdziwienia przepiękną jasnością jego formy. Być może odegrał w tym rolę pewnego rodzaju zachwyt nad samym sobą, który być może szybko przejdzie, po czym nastąpi kac”. W innym świetle przedstawia motywy skomponowania VIII Kwartetu S. Wołkow, ros. muzykolog, który 1976 wyemigrował do Stanów Zjedn. i tam opublikował rozmowy, jakie miał przeprowadzić z Szostakowiczem. Świadectwo. Wspomnienia Dymitra Szostakowicza wielu uważa za apokryf, tym niemniej przyznaje, że zawiera ogólnie znane, choć nigdy nie wygłaszane oficjalnie w ZSRR prawdy. Według Wołkowa Szostakowicz poświęcił swój VIII Kwartet nie sobie, lecz ofiarom terroru stalinowskiego. Szostakowicz miał mu powiedzieć: „Zbyt wielu ludzi zginęło i zostało pochowanych w miejscach nikomu nieznanych. Gdzie postawić nagrobek Meyerholdowi czy Tuchaczewskiemu? Tylko muzyka może być dla nich nagrobkiem. Chętnie napisałbym utwór dla każdej z ofiar, ale to jest niemożliwe, dlatego dedykuję moją muzykę im wszystkim. Ciągle myślę o tych ludziach i nieomal w każdym poważniejszym utworze próbuję przypomnieć o nich. Warunki wojenne sprzyjały temu; władze traktowały muzykę mniej surowo i nie przejmowały się, jeśli była zbyt ponura. Potem wszystkie nieszczęścia zapisano na rachunek wojny, jak gdyby tylko w czasie wojny męczono i zabijano ludzi. W ten sposób [symfonie] VII i VIII zostały «symfoniami wojennymi». Takie patrzenie na moją twórczość mocno się zakorzeniło. VIII Kwartet także został zaliczony do działu «demaskowania faszyzmu». Żeby wpaść na taki pomysł, trzeba być ślepym i głuchym, bo w tym kwartecie jest wszystko wyłożone jasno, jak w elementarzu. Cytuję tam Lady Macbeth oraz I i V Symfonię . Co faszyzm ma wspólnego z tymi utworami? VIII Kwartet jest utworem autobiograficznym; cytuję w nim pieśń znaną wszystkim Rosjanom: Zamuczen tiażełoj niewolej ”.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 03:54 Aleksandr Borodin Prince Igor (Polovtsian Dances)
  • 04:00 Joe Hisaishi My Neighbour Totoro
  • 04:04 Rachel Portman Suite
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 292, Sunday, 13 October 2019
  • 1
    Michał Lorenc
    Psy
    Kołysanka
  • 2
    Henry Mancini / Audrey Hepburn
    Śniadanie u Tiffaniego
    Moon River
  • 3
    Alan Silvestri
    Forrest Gump
    Suita
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic