Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

UZBECKA MUZYKA

uzbecka muzyka, kultura muzyczna Uzbeków. Muzyka tradycyjna. Tradycyjną m.u. cechuje jednogłosowość, chromatyka, złożona rytmika; jej pokrewieństwo z muzyką turecką, a zwł. perską i arabską, jest widoczne w tradycyjnych formach muz. (gazel, wieloczęściowe, wokalno-instrumentalne makamy), w lud. eposie oraz instrumentarium (bębny: nagora i dojra; instrumenty strunowe: hydżak, rebab, dutar i tanbur); tradycję śpiewu monodycznego (1-głosowego) pielęgnowali tzw. bastakorzy (m.in. A. Abdurasułow, T. Taszmuhamedow, T. Dżaliłow); osiągnięciem był tadżycko-uzbecki Szaszmakom, złożony z 6 makamów (każdy z częścią wokalną nasr i instrumentalną muszkiłot); do znawców i wykonawców muzyki tradycyjnej należeli Sz. Szoumarow, J. Radżabi, A. Kamałow, Dż. Nasyrow, Ch. Ibadow, M. Charratow; wysoki poziom osiągnęła w XV w. uzbecka teorii muzyki (traktaty N. Dżamiego). Muzyka profesjonalna. Na muzykę profesjonalną związaną z tradycją eur. od lat 20. XX w. wywierali wpływ kompozytorzy ros.; 1936 założono w Taszkencie konserwatorium, 1936 filharmonię, 1939 teatr opery i baletu (od 1971 Teatr Operowy im. Mukimi), 1940 Związek Kompozytorów; podjęto akcję zbierania muzyki lud. (W. Uspienski, E. Romanowska, F. Karamatow, J. Radżabi i in.). Popularne stały się opery oparte na rodzimej muzyce (Tachir i Zuchra T. Dżaliłowa, Gulsara R. Gliera, T. Sadykowa i T. Dżaliłowa, Farchad i Szirin W. Uspienskiego i Sz. Szoumarowa, w końcu lat 30. powstały: Lejla i Medżnun R. Gliera i T. Sadykowa, Buran M. Aszrafiego i S. Wasilenki; 1959 wystawiono operę komiczną Figle Majsary S. Judakowa); melodie lud. wykorzystywano też w suitach (Lola i Tanowar na głos z orkiestrę A. Kozłowskiego), uwerturach i baletach (I. Akbarowa, G. Szumiela i in.). W latach 40. powstały pierwsze kompozycje instrumentalne kompozytorów uzbeckich — symfonie Aszrafiego, poemat Pamięci poety Akbarowa i in.; na przeł. lat 50. i 60. wpływy współcz. muzyki ros. i zachodnioeur. stały się wyraźniejsze w utworach symfonicznych Akbarowa, symfoniach M. Tadżijewa, T. Kurbanowa, M. Mahmudowa, F. Janow-Janowskiego, N. Zakirowa i in.; pod koniec XX w. zarysowała się tendencja do przetwarzania rodzimych makamów przy użyciu nowoczesnych technik kompozytorskich (symfonie Tadżijewa, Mahmudowa, Ch. Rahimowa; Odgłosy makamu na chór a cappella M. Bafojewa); pojawiły się symfonie wokalno-instrumentalne: F. Janow-Janowskiego, Bafojewa), powstają nowe opery Zakirowa, R. Abdułłajewa, Rahimowa, S. Dżalila, balety Akbarowa, Aszrafiego, U. Musajewa, koncerty instrumentalne, utwory kameralne.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 23:10 Giuseppe Verdi Traviata (Libiamo)
  • 23:13 Giuliano Carmignola, Domenico Dall’Oglio Violin Concerto in C major (3)
  • 23:20 Krzesimir Dębski Romanza
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 269, niedziela, 10 lutego 2019
  • 1
    Kortez
    Kamerdyner
    Stare drzewa
  • 2
    Marcin Masecki / Joanna Kulig
    Zimna wojna
    Dwa serduszka
  • 3
    Henryk Kuźniak
    Vabank
    Ragtime Vabank
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic