Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

UWERTURA

uwertura [fr. ], instrumentalny wstęp do opery, oratorium, rzadziej do kantaty lub cyklicznego utworu instrumentalnego; pierwotnie takie wstępy były zw. sinfoniami. Termin „uwertura” pojawił się w twórczości J.B. Lully’ego, który wykształcił typ u. francuskiej (najwcześniejszy przykład w Alcidiane 1658; 2 części: wolna i szybka — imitacyjna, niekiedy z wolnym zakończeniem). A. Scarlatti stworzył typ u. włoskiej, zw. także jeszcze sinfonią (najwcześniejszy przykład w Dal male il bene 1681; 3 części: szybka, wolna, szybka); w XVIII w. na u. oddziałała silnie forma sonatowa; starano się ściślej wiązać u. z operą, gł. przez stosowanie wspólnego materiału tematycznego (Il Pomo d’oro A. Cestiego, 1668, Castor et Pollux J.Ph. Rameau, 1735); pojawiła się też tendencja do wykorzystywania u. jako wstępu przygotowującego nastrój pierwszej sceny (Fetonte N. Jommellego, 1768, u. do oratorium Stworzenie świata J. Haydna, 1798, do oper: W.A. Mozarta Don Giovanni 1787, Czarodziejski flet 1791, C.M. von Webera Wolny strzelec 1821); w XIX w. była popularna u. typu potpourri; R. Wagner w swych dramatach muz. zastąpił u. wstępem (zw. Vorspiel ). U. koncertowa, samodzielny utwór orkiestrowy (od XIX w.), często w formie sonatowej (Hebrydy F. Mendelssohna-Bartholdy’ego, 1830); także u. w muzyce do dramatów (Egmont L. van Beethovena). Zobacz też: intrada, introdukcja.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 01:10 Leonard Bernstein, Gustav Mahler V Symfonia cis-moll (4)
  • 01:22 Alan Silvestri The Oasis
  • 01:23 Polowanie na tygrysa
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 270, niedziela, 17 lutego 2019
  • 1
    Kortez
    Kamerdyner
    Stare drzewa
  • 2
    Scott Walker
    Ślepnąc od świateł
    It's Raining Today
  • 3
    Aerosmith
    Armageddon
    I Don't Want To Miss A Thing
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic