Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

TURKMEŃSKA MUZYKA

turkmeńska muzyka, kultura muzyczna Turkmenów. Muzyka tradycyjna. M.t. wyróżnia się wśród muz. kultur ludów tureckich archaicznością; charakteryzują ją: wąski ambitus melodii, proste formy stychiczne i dystychiczne. Dominują, przekazywane przez tradycję ustną, pieśni: obrzędowe, pracy, taneczne oraz ballady, eposy, tzw. destany i ajdymy (pieśni do słów poetów XVIII–XIX w., zwł. Machtumkuli), wykonywane przez bardów, zw. bachszi (najbardziej znani: Nobatnijaz, Szukurbachszi, M. Taczmuradow, T. Suchankuliew, S. Dżepbarow, Ch. Annamuradow), którzy akompaniowali sobie na dutarze i hydżaku . Muzyka instrumentalna opiera się na makamach; wśród jej wykonawców odznaczyli się: C. Taczmamedow, A. Awlew, B. Maszakow. Instrumenty turkmeńskie (strunowy hydżak, dęty tüjdük ) wykazują cechy wspólne z instrumentami perskimi, arabskimi i tureckimi. Muzyka profesjonalna, związana z tradycją eur., zaczęła się rozwijać w XX w., gł. dzięki kompozytorom ros.; lud. melodie turkmeńskie wykorzystywali w swoich utworach m.in.: S. Wasilenko, M. Ippolitow-Iwanow, G. Litynski, A. Mosołow, B. Szechter, autor popularnej Suity turkmeńskiej . W 1929 w Aszchabadzie powstała orkiestra symfoniczna, 1935 założono Akad. Muz. im. D. Owezowa, 1941 powstał teatr operowy im. Machtumkuli. Pierwsze opery komponowali kompozytorzy napływowi, często wspólnie z muzykami miejscowymi: A. Szaposznikow (Zohre i Tahir, 2. redakcja z W. Muchatowem, Szasenem i Garip, z D. Owezowem, Kemine i kazy, z Muchatowem), J. Mejtus (Abadan, z A. Kulijewem, Lejli i Medżnun, z Muchatowem). Wydarzeniem kult. była premiera opery Muchatowa Koniec krwawej niedzieli . Powodzeniem cieszyły się balety K. Korczmarewa (Ałdar Kose ), Cz. Nurymowa, A. Agadżikowa, a także utwory wokalno-instrumentalne: A. Kulijewa, Muchatowa, N. Chałmamedowa, Agadżikowa, R. Ałłajarowa. Rozwój t.m. symfonicznej wiąże się gł. z nazwiskiem Muchatowa (Suita turkmeńska, suita symfoniczna Moja ojczyzna ). W latach 60. XX w. rozgłos zyskało nowe pokolenie kompozytorów, którzy opanowali współcz. eur. techniki kompozytorskie, a zarazem korzystają swobodnie z rodzimej tradycji nar. (Cz. Nurymow, N. Chałmamedow, R. Ałłajarow, A. Agadżikow, S. Muchatow).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 03:25 William Boyce IV Symfonia F-dur
  • 03:28 Rupert Gregson-Williams No Man's Land
  • 03:31 Joanna Kulig, Adrian Konarski Przemokłam Tobą
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 299, Sunday, 1 December 2019
  • 1
    John Barry
    Tańczący z wilkami
    The John Dunbar Theme
  • 2
    Alan Silvestri
    Forrest Gump
    Suita
  • 3
    Łukasz Pieprzyk
    Legiony
    Zakończenie
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic