Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

TADŻYCKA MUZYKA

tadżycka muzyka, kultura muzyczna Tadżyków. Muzyka profesjonalna , nawiązująca do tradycji eur., zaczęła się w Tadżykistanie rozwijać w latach 20. XX w. W 1929 otwarto w Duszanbe konserwatorium, 1934 teatr operowy, 1937 szkołę muz.-baletową, 1938 filharmonię i Lud. Instytut Nauk.-Badawczy; 1940 powstał Związek Kompozytorów; w rozwoju muzyki profesjonalnej znaczną rolę odegrali muzycy ros.; 1939 wystawiono tadżycką operę nar. Powstanie Wose S. Bałasaniana, także autora baletów (Leila i Medżnun, Sakuntala ), utworów wokalnych i instrumentalnych. W latach 40. i 50. pojawiły się pierwsze utwory (opery, pieśni, uwertury i in. utwory nawiązujące do muzyki lud.) kompozytorów tadżyckich: Sz. Sajfiddinowa, J. Sabzanowa, Z. Szachidi. W poł. lat 60. zaznaczył się proces przyswajania współcz. technik kompozytorskich (T. Szachidi, F. Bachor, D. Dustmuchamiedow, Z. Mirszakar, S. Pułodi, J. Mamiedow, T. Sattorow). Kompozytorzy współcz. nawiązują też do rodzimej tradycji muz., zwł. do makamów (m.in. Symfonia makamów Z. Szachidi, utwory T. Szachidi, Bachora, Mirszakara, Dustmuchamiedowa, A. Salijewa, Sattorowa). Muzyka tradycyjna w Tadżykistanie zachowała wiele cech dawnej muzyki perskiej i arabskiej; jest jednogłosowa; do XX w. była przekazywana tradycją ustną; dzieli się na muzykę wiejską i miejską. W odmiennej stylistycznie muzyce wiejskiej dominują pieśni obrzędowe (doroczne i rodzinne), o złożonej rytmice, oraz epos wykonywany z towarzyszeniem smyczkowego gydżaka i bębna. Muzyka miejska odznacza się kunsztownymi formami muzyki instrumentalnej, pieśniami lirycznymi, bogatym instrumentarium (m.in. lutnie dutar i tanbur, harfa czang, obój surna, flet naj, bębny nagora, dora i tablak ). W miastach muzycy zrzeszali się w związki cechowe (sozanda, makomisty ); zawodowych twórców i wykonawców nazywano bastakorami (m.in. S. Sachibow, F. Szachobow, B. Fajzulajew). Szczytowym osiągnięciem w zakresie muzyki profesjonalnej był Szaszmakom (cykl 6 makamów, uformowany ok. XVIII w.), istniejący również w Uzbekistanie; każdy makam składa się z części instrumentalnej (muszkiłot ) i wokalnej (nasr ), podzielonych na mniejsze ustępy; wykonawcą jest śpiewak, któremu towarzyszy tunbur, dojra lub zespół instrumentalny. Teksty pieśni czerpano z poezji klas. (Hafez, Dżami, Nawoi i in.). W X–XIII w. do zapisu muzyki instrumentalnej stosowano zapis tabulaturowy, od XIX w. — tzw. chorezm . Do wybitnych muzyków należeli instrumentaliści: Hasain Bałaboin, Achmadi Gidżaki, Ali Kuczak Tanburi (XV w.), śpiewak i czangista Darwisz Ali Czangi (XVII w.), śpiewak Szaszmakomu Samarkandi (XIX w.), współcześnie — A. Bobokułow i B. Iszakow.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 12:54 Ludwig van Beethoven IV Symfonia B-dur (4)
  • 13:03 Limahl The NeverEnding Story
  • 13:06 Hans Zimmer Homeland (Main Tittle)
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 265, niedziela, 13 stycznia 2019
  • 1
    Jóhann Jóhannsson
    Nowy początek
    Kangaru
  • 2
    Kortez
    Kamerdyner
    Stare drzewa
  • 3
    John Williams
    Poszukiwacze zaginionej Arki
    Theme
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic