Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

SUITA

suita [fr. < łac. ], cykliczna forma instrumentalna, tzn. zbudowana z kilku lub kilkunastu części, gł. o charakterze tanecznym, utrzymanych na ogół w tej samej lub pokrewnej tonacji. Źródłem s. w okresie renesansu były pary tańców, skontrastowanych pod względem tempa i metrum, np. we Włoszech: powolna, w metrum parzystym pawana (lub passamezzo) i szybka, w metrum nieparzystym gagliarda (lub saltarello), w Polsce: chodzony i goniony, w Niemczech: Danz i Nachdanz (lub Proportio; od proportio tripla, tzn. zmiany taktu na trójdzielny). Takie pary tańców pojawiały się w XVI-wiecznych tabulaturach organowych, np. w Tabulaturze Jana z Lublina, a w tabulaturach lutniowych — także zestawienia trzech lub więcej tańców. Integralność cyklu podkreślano wspólnym materiałem melodycznym, który dzięki wykorzystaniu techniki wariacyjnej przenikał wszystkie części s. (S. Schein V Suita z Banchetto musicale ). Kompozytorzy fr. tego okresu (J.-B. Bésard, J.Ch. Chambonnières, L. Couperin, J.H. d’Anglebert) układali tańce w tzw. księgi (livres ) — bądź wg typów (u Bésarda w Thesaurus harmonicus jeden livre składa się z allemandes, inny z courantes itd.), bądź wg tonacji (jedna z kompozycji Chambonnières’a zawiera 5 allemandes, 11 courantes, 4 sarabandy, 2 gigues, 5 courantes, 1 chaconne — wszystkie w C-dur). Do rozwoju s. barokowej przyczynił się J.J. Froberger, który połączył zdobycze kompozytorów niem. z osiągnięciami kompozytorów fr.; ok. 1650 wprowadzono 3-częściowy schemat s.: allemande–courante–sarabanda, a nieco później następstwo: allemande–courante–sarabanda–gigue. Około 1700 pojawiły się (m.in. w twórczości J. Pachelbela) s. o schemacie: allemande–courante–intermezzo taneczne–sarabanda–gigue. Pierwszym kompozytorem, który umieścił intermezzo taneczne przed gigue (allemande–courante–sarabanda–intermezzo–gigue) i tym samym wykształcił typowy schemat s. barokowej, był prawdopodobnie J.S. Bach. Jako intermezza taneczne stosowano: anglaise, bourrée, entrée, gawota, rigaudon, canarie, hornpipe, loure, menueta, passepied, polonaise i in. Obok części tanecznych wprowadzano intermezza nietaneczne (air, bourlesque, capriccio, scherzo, rondo), ponadto na początku występowały: preludium, uwertura, fantazja, sinfonia, toccata, na końcu zaś: passacaglia, chaconne, fuga, temat z wariacjami lub finale. Wybitnymi twórcami barokowych s. byli, oprócz Bacha (Suity angielskie i Suity francuskie ), F. Couperin (tzw. ordres) i G.F. Händel. W okresie klasycyzmu miejsce s. zajęły inne formy cykliczne: serenada, divertimento, kasacja. S. odżyła w okresie romantyzmu w muzyce orkiestrowej i fortepianowej, wchłaniając nowe tańce, takie jak walc, galop lub tańce nar. (np. A. Dvořák w Suicie orkiestrowej wykorzystał m.in. polkę i furianta). Ponadto kompozytorzy wprowadzali do s. części należące do liryki instrumentalnej (np. Elegia i Valse mélancolique w Suicie orkiestrowej P. Czajkowskiego). Pod wpływem symfonii powstał typ s. symfonicznej (Suita E.N. Reznička), krzyżowanie się wpływów symfonii i poematu symfonicznego uwidoczniło się w Szeherezadzie N. Rimskiego-Korsakowa, a krzyżowanie się s. z koncertem — w Suicie koncertowej na skrzypce i orkiestrę S. Taniejewa. Tworzono też s. z fragmentów muzyki operowej, baletowej (Dziadek do orzechów Czajkowskiego, 2 s. z baletu Romeo i Julia S. Prokofjewa), teatr. (2 suity E. Griega z muzyki do dramatu Peer Gynt H. Ibsena, s. Arlezjanka G. Bizeta z muzyki do utworu A. Daudeta) i film. (s. Prokofjewa z muzyki do filmu Porucznik Kiże ).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 04:50 Seong-Jin Cho, Claude Debussy Preludium
  • 04:54 Piotr Czajkowski Nutcracker (Russian Dance)
  • 04:56 Johann Strauss II Annen-Polka
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 293, Sunday, 20 October 2019
  • 1
    Henry Mancini / Audrey Hepburn
    Śniadanie u Tiffaniego
    Moon River
  • 2
    Kortez
    Kamerdyner
    Stare drzewa
  • 3
    John Barry
    Tańczący z wilkami
    The John Dunbar Theme
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic