Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

SŁOWEŃSKA MUZYKA

słoweńska muzyka, kultura muzyczna Słoweńców. Muzyka profesjonalna. Profesjonalna m.s. rozwijała się od XII–XIII w.; w średniowieczu wiązała się z uprawianiem chorału gregoriańskiego w klasztorach (Lublana, Stična) i w przykośc. szkołach śpiewaczych; kwitła też muzyka świecka (pośredniczyli w tym niem. minnesingerzy: O. von Wolkenstein i U. von Lichtenstein). Pierwszymi znanymi kompozytorami słoweńskimi, działającymi pod koniec XV i w XVI w., gł. w Austrii i Czechach, byli m.in. J. Slatkonja, M. Globogger (Globokar), i najbardziej znany I. Gallus (Handl); w okresie reformacji pojawiły się pierwsze słoweńskie kancjonały; XVII–XVIII w. nasiliły się wpływy muzyki wł. (wykonania oper wł., działalność dyrygenta G.C. Bonomiego), także muzyki czeskiej i austr.; rozwijała się muzyka rel. w stylu koncertującym. W 1701 powstała w Lublanie Academia Philharmonicorum; ok. 1780 J. Zupan skomponował pierwszą operę słoweńską Belin ; 1794 założono Tow. Filharmoniczne (1816 utworzono przy nim klasę śpiewu, później szkołę muz.). W 1892 otwarto w Lublanie Teatr Słoweński, przy którym zaczęła działać Opera Słoweńska. W XIX w. w muzyce słoweńskiej powstał nurt nar., czerpiący z rodzimego folkloru; tworzyli m.in.: G. Rihar, M. Vilhar, D. Jenko, B. Ipavec, F. Gerbič, A. Foerster, natomiast w XX w.: R. Savin, A. Lajovic, E. Adamič, L.M. Škerjanc, B. Arnič, M. Kozina, M. Kogoj, M. Bravničar, S. Osterc, D. Švara. Ze współcz. kompozytorów słoweńskich rozgłos zdobyli: U. Krek, Z. Ciglič, D. Škerl, A. Lajovic, V. Lovec, J. Matičič, M. Stibilj, A. Srebotnjak, I. Petrić, D. Božič, V. Globokar. Muzyka ludowa. W ludowej m.s. są widoczne pokrewieństwa z muz. folklorem zachodniosłow., a także wpływy muzyki niem. i austr. oraz lud. muzyki węgierskiej. Pieśni odznaczają się bogactwem gatunków i rodzajów: pieśni obrzędowe, hist., bohatersko-epickie, improwizowane płacze i żale, pieśni żartobliwe, dziecięce, wojenne (żołnierskie), ballady, męskie pieśni miłosne. Mają one budowę zwrotkową, zwł. pieśni epickie, formę dwu- lub trzyczęściową, rytmikę taneczną, są utrzymane w prostych metrach dwu- lub trójmiarowych (niekiedy występuje metrum pięciomiarowe, a także metra zmienne). Melodie są oparte na skalach 7-stopniowych diatonicznych (najczęściej na skali durowej), w starszych pieśniach są obecne ślady pentatoniki. Rozpowszechniony jest śpiew wielogłosowy (3–5 głosów), częsty jest też w głosach wyższych dwugłos w tercjach i sekstach, natomiast w głosie basowym występuje burdon; przeważa śpiew sylabiczny; charakterystyczne są skoki interwałowe (seksta, tryton, septyma). Tańce (figurowe, korowodowe) są często zestawiane w kontrastujące pary (powolny–szybki; chodzony–skoczny). Instrumentarium jest podobne do instrumentarium zachodniosłow. i węgierskiego (dudy, fletnie Pana, tamburyny, membranofon gudalo, liczne proste idiofony; typowy zespół składa się ze skrzypiec, basów, klarnetu, cymbałów).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 12:03 Taron Egerton, Elton John Rocket Man
  • 12:18 Michel Legrand Theme from Summer of '42
  • 12:26 Adam Palma, Fryderyk Chopin Polonez A-dur op.40 nr 1
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 332, Sunday, 18 October 2020
  • 1
    John Powell
    Jak wytresować smoka 2
    Dragon Racing
  • 2
    Harry Gregson-Williams /...
    Mulan
    Loyal Brave True
  • 3
    Monty Norman
    Doktor No
    Theme
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2020 RMF Classic