Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

SONATOWA FORMA

sonatowa forma, allegro sonatowe, forma muz., jedna z gł. w muzyce instrumentalnej XVIII–XIX w., formę taką przybierała z reguły pierwsza część sonaty (ze względu na szybkie tempo część ta była zw. allegrem sonatowym), rzadziej ostatnia część sonaty, czyli finał; f.s. bywała też podstawą utworów jednoczęściowych, takich jak uwertura czy poemat symfoniczny. Wyróżnia się w niej 3 fazy: ekspozycję, przetworzenie i repryzę ; niekiedy ekspozycja zostaje poprzedzona wstępem, a repryza zwieńczona kodą ( coda). W ekspozycji są ukazane kolejno: temat pierwszy (główny), łącznik modulujący ( modulacja), temat drugi (poboczny), występujący w nowej tonacji, zazwyczaj pokrewnej, oraz epilog ; kontrastujące pod względem wyrazowym i tonalnym oba tematy (stanowiące podłoże tzw. dualizmu tematycznego) stają się w przetworzeniu przedmiotem przeróbki i snucia motywicznego, zw. pracą tematyczną; repryza nawiązuje budową do ekspozycji, ale jest utrzymana w całości w tonacji zasadniczej (tzn. w tonacji pierwszego tematu). F.s. rozwinęli klasycy wiedeńscy: J. Haydn, W.A. Mozart, L. van Beethoven; w XIX w. podjęto próby jej połączenia z sonatą (F. Liszt); w XX w. (zwł. w 2. poł.), f.s., wskutek odejścia od systemu dur-moll, straciła na znaczeniu.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 19:56 Agnieszka Duczmal, Ottorino Respighi Antiche danze ed arie per liuto, III Suite, Italiana
  • 20:00 Thomas Newman Fleurs De Rocaille
  • 20:06 Ramin Djawadi Canceling The Apocalypse
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 286, Sunday, 23 June 2019
  • 1
    Daniel Bloom / Leszek...
    Słodki koniec dnia
    Poetessa
  • 2
    Elton John
    Król lew
    Can You Feel The Love Tonight
  • 3
    Lady Gaga / Bradley Cooper
    Narodziny gwiazdy
    Shallow
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic