Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

SKRIABIN ALEKSANDR N.

Skriabin Aleksandr N., ur. 6 I 1872, Moskwa, zm. 27 IV 1915, tamże, ros. kompozytor i pianista; wybitny przedstawiciel ekspresjonizmu w muzyce przeł. XIX i XX w. Od 1888 kształcił się w konserwatorium w Moskwie, m.in. pod kierunkiem S. Taniejewa, A. Arenskiego i W. Safonowa. Po studiach koncertował jako pianista (jeden z najwybitniejszych w swoim czasie) w wielu krajach Europy, wykonując m.in. własne utwory. W 1898–1903 prowadził klasę gry fortepianowej w konserwatorium w Moskwie. Następne lata spędził za granicą: w Szwajcarii, Belgii i Włoszech; do Moskwy wrócił 1910. Na pocz. XX w. ukształtował swoje zabarwione mistycyzmem poglądy na sztukę, a w szczególności na muzykę, której celem miało być uszlachetnianie słuchaczy przez wprowadzanie ich w stan ekstazy. Ku temu celowi dążył gł. w twórczości symfonicznej. Mniejsze znaczenie mają: I Symfonia E-dur z chórem (1900), monumentalna II Symfonia c-moll (1901) oraz Koncert fortepianowy fis-moll (1896); dojrzały styl S., zwłaszcza w zakresie środków harmonicznych i instrumentacyjnych, reprezentują dopiero: III Symfonia c-moll, zw. Boskim poematem (1904), Poemat ekstazy (1908; poszczególne motywy, będące podstawą materiału tematycznego tego utworu, są opatrzone programowymi tytułami, np. temat marzenia, wzlotu, woli itp.) i poemat symfoniczny Prometeusz (Le Poème du feu 1908–10) na orkiestrę, chór i organy, oparty na 6-dźwiękowej skali (zbudowanej z kwart: cfisbe 1a 1d 2 ) i na zestawionym z jej dźwięków tzw. akordzie prometejskim, będącym punktem wyjścia wszystkich użytych współbrzmień i motywów melodycznych; w Prometeuszu przejawia się ponadto Skriabinowska koncepcja łączenia muzyki z grą świateł, do czego służył wprowadzony przez kompozytora specjalny instrument, tzw. clavier à lumière. Ukoronowaniem tych dążeń miało być nieukończone misterium L’Acte préalable, pojęte jako panteistyczna synteza muzyki, tańca i gry świateł. Ważną pozycję w twórczości S. zajmują utwory fortepianowe. We wczesnych tych dziełach (mazurki, nokturny, walce, preludia, etiudy, impromptus) widoczny jest wpływ muzyki F. Chopina i F. Liszta. W preludiach wyodrębniają się 2 typy: o sprecyzowanej formie (np. 2-, 3-częściowej) i utwory mające charakter szkiców; ostatnie preludia odznaczają się rozbudową harmoniki. W 10 sonatach kompozytor rozwinął indywidualny styl harmoniczny, wzbogacając środki kolorystyki brzmieniowej; pierwsze 3 sonaty mają jeszcze budowę cykliczną, dalsze są jednoczęściowe (V Sonata o charakterze programowym, z mottem z Poematu ekstazy ). Do bardziej popularnych jego utworów należy cykl 12 wirtuozowskich etiud (op. 8). Swe poglądy filoz.-artystyczne S. sformułował w Fantazjach prometejskich (1924); 1976 ukazał się pol. wybór jego listów Cały jestem pragnieniem nieskończonym!

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 08:06 Martha Argerich & Sergei Babayan, Sergiusz Prokofiew Gavotte z Romea i Julii
  • 08:10 Lisa Gerrard, Klaus Badelt Elysium
  • 08:12 Dionne Warwick I'll Never Fall in Love Again
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 332, Sunday, 18 October 2020
  • 1
    John Powell
    Jak wytresować smoka 2
    Dragon Racing
  • 2
    Harry Gregson-Williams /...
    Mulan
    Loyal Brave True
  • 3
    Monty Norman
    Doktor No
    Theme
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2020 RMF Classic