Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

RUMUŃSKA MUZYKA

rumuńska muzyka, kultura muzyczna Rumunów. Muzyka profesjonalna. Po przyjęciu przez księstwa naddunajskie chrześcijaństwa (IX w.) m.r. znalazła się pod wpływami chorału bizantyńskiego. Trwająca od XVI w. do 1821 okupacja turecka zahamowała rozwój muzyki profesjonalnej, która ponownie zaczęła się rozwijać dopiero w XIX w. Pierwsi kompozytorzy tego okresu pochodzili z Niemiec (A. Fechtenmacher — autor hymnu nar. Hora unirei i pierwszej operetki rumuńskiej Baba Hîrca, I. i E. Wachmann, J. Wiest). W 1834–35 powstały towarzystwa filharmoniczne w Bukareszcie i Jassach, 1866 — konserwatorium w Bukareszcie. Rozwijała się muzyka chóralna, czerpiąca z folkloru (G. Musicescu, D. Kiriac, I. Vidu), później muzyka operowa i symfoniczna. Twórcą rumuńskiej opery nar. był G. Stephăncescu, także autor pierwszej w R. symfonii. Talentem na miarę eur. był kompozytor, skrzypek i dyrygent G. Enescu, który zaprezentował 2 sposoby wykorzystania folkloru muz. we współczesnej m.r. — poprzez cytaty oraz przetwarzanie go wg własnej inwencji. Oba te sposoby podjęli kompozytorzy działający w XX w.: pierwszy sposób — S. Drăgoi i P. Constantinescu, drugi — D. Cuclin, M. Jora, M. Negrea, A. Mendelsohn, I. Dumitrescu i in. Obecnie działa w R. grupa kompozytorów stosujących nowocześniejsze techniki kompozytorskie; są to m.in.: V. Herman, A. Vieru, S. Niculescu, T. Olah, D. Constantinescu, A. Stroe, C. Tăranu, G. Draga, G. Nica, M. Moldovan, S. Păutza. Grupa kompozytorów awangardowych skupia się wokół, zał. w Klużu, zespołu instrumentalnego Ars Nova. Muzyka ludowa. Ludowa m.r. pozostawała długo pod wpływami tureckimi, słow. i węgierskimi; jest zróżnicowana w zależności od regionów, które zamieszkują: Dako-Rumuni (między Dunajem a Karpatami), Mołdawianie (między Karpatami a Dniestrem), ludność pochodzenia węgierskiego (Siedmiogród) i ludność osiadła w łuku Karpat i w Banacie (na południowym zachodzie); osobną grupę stanowią karpaccy Wołosi i Cyganie. W m.r. częste są skale ze zwiększonymi sekundami, przenikające się skale durowe i molowe naturalne, a także skale wąskozakresowe i pentatonika. W muzyce instrumentalnej i pieśniach, zw. hora lunga, uwidacznia się wpływ skal orientalnych ( makam hidżas ); często też występują rytmy aksakowe ( rytm), ujawnia się skłonność do improwizacji. Pieśni powszechne (doina, hora lunga, cantecul liung ) są 1-głosowe, z licznymi melizmatami. Pomimo dość stabilnego wiersza (okto- i heksametr), w wielu pieśniach obserwuje się zanik zwrotki. Natomiast często pojawiają się refreny z ulubioną inwokacją do wina lub zielonych liści, ciekawe są też pieśni do gwiazd. Pieśni zazwyczaj towarzyszą różnorodnym obrzędom, np. związanym z przesileniem zimowym (archaiczny obrzęd colinde ), z zabiegami o płodność i dobre zbiory (orka, tańce z bykiem na Nowy Rok, symbolicznie przedstawiona koza). W wielu obrzędach ważną rolę odgrywa pasterz, częste są też przedstawienia Pana Boga i św. Piotra jako żebraków. Niektóre pieśni są interpretowane jako ballady, ich wykonaniu podczas wesela towarzyszą instrumentalne interludia, a także wstępy zw. taksim . W Wałachii częściej występują pieśni liryczne. Do tańców — wolnej hory i szybszej sirby, wykonywanych w okręgu lub półokręgu, akompaniują zwykle kapele, tzw. tarafy. Tańce związane z wiosennym zrównaniem dnia i nocy, tzw. koluszari, są pełne symboliki erotycznej; tancerze, ubrani w specjalne kostiumy, reprezentują wysoki poziom wykonawczy, często mistrzostwo akrobatyczne. Na lud. instrumentarium m.r. składają się instrumenty rodzime (gł. pasterskie: odmiany fletów, fletnia, bucium — odpowiednik trombity, dudy), instrumenty orientalne (lutnie zw. kobzą, lutnie z krótką szyjką — ud ) i cymbały.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 22:29 Daniel Pemberton The Born King
  • 22:31 Kronos Quartet The Beatitudes
  • 22:37 Mari Samuelsen Timelapse
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 286, Sunday, 23 June 2019
  • 1
    Daniel Bloom / Leszek...
    Słodki koniec dnia
    Poetessa
  • 2
    Elton John
    Król lew
    Can You Feel The Love Tonight
  • 3
    Lady Gaga / Bradley Cooper
    Narodziny gwiazdy
    Shallow
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic