Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

RACHMANINOW SIERGIEJ WASILJEWICZ

Rachmaninow Siergiej Wasiljewicz, ur. 1 IV 1873, Siemionowo koło Nowogrodu Wielkiego, zm. 28 III 1943, Los Angeles, rosyjski pianista i kompozytor, także dyrygent. Studiował w konserwatoriach w Petersburgu (1882–85) i Moskwie (1885–92): grę fortepianową, m.in. u N. Zwieriewa i A. Silotiego, oraz kompozycję u S. Taniejewa i A. Arenskiego. Po uwieńczonych złotym medalem studiach kontynuował rozpoczętą wcześniej działalność twórczą i koncertową: 1893 odbyła się w Teatrze Wielkim w Moskwie premiera jego opery Aleko, 1894 tamże — koncert autorski; 1895 Rachmaninow koncertował w miastach rosyjskich i polskich, m.in. w Łodzi; 1897 został dyrygentem orkiestry operowej w Moskwie (1904–06 dyrygował w Teatrze Wielkim, później też orkiestrą filharmonii); 1899 wystąpił po raz pierwszy za granicą — w Londynie (1902 w Wiedniu i Pradze); 1902 objął klasę fortepianu w Instytucie Maryjskim. Częste występy pianistyczne Rachmaninowa na początku XX w. w wielu krajach Europy i od 1910 w Ameryce Północnej postawiły go w rzędzie najwybitniejszych pianistów epoki. Po wybuchu rewolucji październikowej 1917 kompozytor opuścił z rodziną Rosję i 1918 osiedlił się w Stanach Zjednoczonych (1943 przyjął obywatelstwo amerykańskie), skąd jednak przyjeżdżał jeszcze wielokrotnie do Europy z koncertami. Jego twórczość, nawiązującą do stylu P. Czajkowskiego, cechują: dyscyplina formy, rozbudowane linie melodyczne i typowo rosyjska nuta melancholii i patosu. Rachmaninow jest współtwórcą nowoczesnej faktury fortepianowej. W swoich utworach na fortepian eliminował chwyty czysto wirtuozowskie, brawurowe, stosował różnorodne formy akompaniamentu, zróżnicowaną dynamikę i artykulację, często wprowadzał charakterystyczną motorykę (Poliszynel ), do której nawiązał S. Prokofjew. Jego koncerty fortepianowe (fis-moll 1891, 2. wersja 1917, c-moll 1901, d-moll 1909, g-moll 1926, także Rapsodia na temat Paganiniego na fortepian i orkiestrę 1934) cechuje umiejętność należytej koordynacji brzmienia fortepianu i zespołu orkiestrowego. Poza utworami fortepianowymi (Preludia op. 23 i 32, Etiudy-obrazy op. 33 i 39, Wariacje na temat Corellego 1931, sonaty: d-moll 1907 i b-moll 1913) pozostawił kompozycje orkiestrowe (3 symfonie: I d-moll 1895, II e-moll 1907, III a-moll 1936, poematy symfoniczne: Manfred 1891, Kniaź Rościsław 1891, Wyspa umarłych wg obrazu A. Böcklina 1909), kameralne (Trio élégiaque d-moll 1893, poświęcone pamięci P. Czajkowskiego, Sonata wiolonczelowa g-moll 1901), wokalno-instrumentalne (kantata Wiosna na baryton, chór i orkiestrę 1902), liczne pieśni utrzymane w stylu rosyjskich romansów oraz opery (oprócz Aleko do libretta W. Niemirowicza-Danczenki wg A. Puszkina — wystawionego w Moskwie: Skąpy rycerz, również wg Puszkina, 1906, Francesca da Rimini do libretta M. Czajkowskiego wg Dantego, 1906).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 20:00 Michał Lorenc Droga / Wieczór
  • 20:08 Vladimir Cosma Soleil
  • 20:17 Grzegorz Turnau Znów wędrujemy
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 286, Sunday, 23 June 2019
  • 1
    Daniel Bloom / Leszek...
    Słodki koniec dnia
    Poetessa
  • 2
    Elton John
    Król lew
    Can You Feel The Love Tonight
  • 3
    Lady Gaga / Bradley Cooper
    Narodziny gwiazdy
    Shallow
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic