Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

POLIFONIA

polifonia [gr. ], rodzaj faktury () wynikający z występowania w utworze kilku niezależnych, lecz skoordynowanych ze sobą linii melodycznych, w przeciwieństwie do homofonii; także technika kompozytorska polegająca na prowadzeniu, zgodnie z regułami kontrapunktu, jednocześnie 2 lub więcej linii melodycznych. W historii muzyki eur. od momentu wprowadzenia wielogłosowości (koniec I tysiąclecia) powstawały różne rodzaje technik polifonicznych. Jedną z najstarszych jest powstała w średniowieczu technika cantus firmus, polegająca na dokomponowywaniu nowych linii melodycznych do melodii już istniejącej, branej początkowo z chorału, później z utworów świeckich, lub pochodzącej z inwencji kompozytora. Przez długi czas rozwoju p. na ogół istniała tendencja do powiększania liczby głosów. Typowym układem głosowym dla p. średniowiecznej był trójgłos tenoru, kontratenoru i tzw. triplum. W renesansie powstał czterogłos z podziałem na sopran, alt, tenor i bas. Od 2. ćwierci XVI w. coraz większe znaczenie zyskiwał pięciogłos, w 2. poł. XVI w. najczęstszy. Prócz niego pojawiały się układy o większej liczbie głosów (8-,12-, 16-, 24-, a nawet 32-głosowe). Koncepcja pisania na głosy przetrwała do XVIII w., kiedy w miejsce pojedynczych głosów zaczęto wprowadzać partie operujące całymi kompleksami brzmień. Jednocześnie zaznaczyła się tendencja do ograniczenia liczby realnych głosów, choć zwiększano liczbę partii. Pisanie na głosy utrzymywało się nadal w muzyce wokalnej (dzieła J.S. Bacha i G.F. Händla). W okresie klasycyzmu p. została zdominowana przez homofonię. P. odżyła pod wpływem tendencji neoklas. ( neoklasycyzm — Muzyka). Ze względu na wzajemny stosunek głosów (linii melodycznych) rozróżnia się p. imitacyjną ( kanon) i p. fugowaną, opartą na kontrapunktowaniu tematu, przedstawionego w jednym głosie, przez pozostałe głosy ( fuga). Rozwój p. imitacyjnej przypadł na okres średniowiecza, a p. fugowanej — na okresy renesansu ( przeimitowanie) i baroku (szczyt rozwoju w twórczości Bacha).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 02:28 Vangelis West Across The Ocean Sea / City Of Isabel
  • 02:33 Aram Chaczaturian Gajane (Taniec z szablami)
  • 02:35 Alexis Ffrench Forgiven
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 288, Sunday, 15 September 2019
  • 1
    Hans Zimmer
    Dunkierka
    End Titles
  • 2
    Elton John / Taron Egerton
    Rocketman
    Rocket Man
  • 3
    Henryk Kuźniak
    Vabank
    Ragtime Vabank
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic