Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

POEMAT SYMFONICZNY

poemat symfoniczny, forma i gatunek muz. o swobodnej budowie, zależnej od tzw. programu lit. ( programowa muzyka), tj. od treści pozamuz., zaczerpniętej najczęściej z literatury, rzadziej z malarstwa lub rzeźby. W odróżnieniu od mającej formę cykliczną symfonii programowej (np. Symfonia fantastyczna H. Berlioza) p.s. jest jednoczęściowy; wywodzi się go z uwertur programowych L. van Beethovena (np. Coriolan do dramatu H.J. Collina). Za twórcę p.s. uważa się F. Liszta (Co słychać w górach 1848), który opierał się najczęściej na tekstach poematów romant. (np. Tasso wg G. Byrona, 1849, Preludia wg Méditations poétiques A. Lamartine’a, 1848–50, Die Ideale wg F. Schillera, 1857); rzadziej czerpał tematykę z klas. literatury (Hamlet wg W. Szekspira, 1858) lub malarstwa (Bitwa z Hunami wg obrazu W. Kaulbacha, 1857). Do jego najwybitniejszych następców uprawiających ten gatunek należał R. Strauss, którego p.s. (Ucieszne figle Dyla Sowizdrzała 1895, Don Kichot 1898, Życie bohatera 1899, Śmierć i wyzwolenie 1890) zbliżały się budową do tradycyjnej formy sonatowej, ronda lub wariacji. Tematykę nar. (apoteoza ziemi rodzinnej) i hist. podejmowali w swych dziełach: B. Smetana (cykl p.s. Moja Ojczyzna 1874–79), A. Borodin (W stepach Azji Środkowej 1880), J. Sibelius (Finlandia 1899), a tematy lud. baśni, podań hist. — M. Musorgski (Noc na Łysej Górze 1867), A. Dvořák (Polednice 1896); p.s. komponowali też: P. Czajkowski (Romeo i Julia 1870 i Hamlet 1885 wg Szekspira, Francesca da Rimini wg V Pieśni Piekła Dantego Alighieri, 1876), A. Skriabin (Poemat ekstazy 1908, Prometeusz 1911), C. Debussy (Morze 1905), A. Honegger (Pacific 231 1923), O. Respighi (Fontanny rzymskie 1924, Pinie rzymskie 1924); w Polsce: Z. Noskowski (Step 1897), M. Karłowicz (Odwieczne pieśni 1904–06, Stanisław i Anna Oświecimowie 1907), L. Różycki (Pan Twardowski 1906, Anhelli 1909).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 08:48 Carter Burwell Home with Walter
  • 08:50 Antonio Banderas, Bob Marley One Love
  • 08:53 Jerzy Matuszkiewicz Stawka większa niż życie
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 265, niedziela, 13 stycznia 2019
  • 1
    Jóhann Jóhannsson
    Nowy początek
    Kangaru
  • 2
    Kortez
    Kamerdyner
    Stare drzewa
  • 3
    John Williams
    Poszukiwacze zaginionej Arki
    Theme
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic