Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

PIANISTYKA

pianistyka, sztuka artystycznej gry na fortepianie, uwarunkowana zarówno umiejętnościami techn. ( palcowanie, pedalizacja), jak i muz. (frazowanie, interpretacja). Dzieje p. zaczynają się w epoce klawesynu, którego pierwszymi wirtuozami byli: wirginaliści angielscy, później klawesyniści francuscy, a ostatnimi: D. Scarlatti we Włoszech i J.S. Bach w Niemczech. Epokę klawesynu z początkami wirtuozostwa fortepianowego łączyły 2 elementy: nierozdzielność twórcy i odtwórcy, wykonującego tylko własne kompozycje, oraz praktyka improwizacji () podczas występów, żywotna jeszcze w XIX w. Okres klasycyzmu był pierwszym etapem rozwoju p. w ścisłym znaczeniu; za jej twórcę uchodzi M. Clementi, nauczyciel przedstawicieli postklas. nurtu wirtuozowskiego (J.B. Cramer, J.N. Hummel, J. Field, F.W. Kalkbrenner). Nurt romant. w p. reprezentował przede wszystkim F. Chopin (jeden z ostatnich pianistów wykonujących tylko własne utwory), prócz niego I. Moscheles, S. Thalberg, C. Schumann i in., ograniczający swój repertuar gł. do utworów wirtuozowskich w stylu salonowym. Twórcą nowoczesnej p. typu wirtuozowskiego był uczeń C. Czernego — F. Liszt, który zapoczątkował własną szkołę pianistyczną (m.in. H. von Bülow, K. Tausig, E. Sauer, E. d’Albert i jego uczeń W. Backhaus); za rywala Liszta uważano Antona Rubinsteina, twórcę ros. szkoły pianistycznej. Duże znaczenie miała też w Wiedniu szkoła T. Leszetyckiego, u którego studiował I.J. Paderewski. Od przeł. XIX i XX w. zasięg p. znacznie się rozszerzył; wytworzył się typ wirtuoza występującego na wszystkich kontynentach (Paderewski); do wybitnych pianistów 1. poł. XX w. należeli m.in. : C. Arrau, S. Askenase, A. Balsam, A. Braiłowski, F. Busoni, R. Casadesus, A. Cortot, E. Fischer, I. Friedman, W. Gieseking, L. Godowski, J. Hofman, V. Horowitz, M. Horszowski, M. Judina, W. Kapell, J. Katchen, M. de La Bruchollerie, A. de Larrocha, J. i R. Lhévinne, D. Lipatti, M. Long, A.B. Michelangeli, H. Neuhaus, E. Petri, S. Rachmaninow, M. Rosenthal, Artur Rubinstein, A. Schnabel, W. Sofronicki, Solomon, M. Tagliaferro. Po II wojnie świat. zyskali rozgłos: G. Anda, M. Argerich, W. Aszkenazi, P. Badura-Skoda, J. Bolet, A. Brendel, Sh. Cherkassky, Gy. Cziffra, M. Frager, A. Gawriłow, E. Gilels, G. Gould, F. Gulda, E. Indjic, W. Kempff, R. Kerer, J. Kissin, E. List, N. Magaloff, A. Moreira-Lima, T. Nikołajewa, L. Oborin, J. Ogdon, M. Perahia, I. Pogorelić, M. Pollini, S. Richter, R. Serkin, G. Sokołow, M. Uchida, Van Cliburn, R. Woodward, J. Zak, K. Zimerman i in. Od poł. XX w. pianiści poza występami publicznymi coraz częściej dokonują nagrań płytowych (typem wirtuoza ograniczającego występy publiczne na rzecz nagrań studyjnych był Gould). Do postępu p. przyczyniają się w dużej mierze konkursy pianistyczne, z Konkursem Chopinowskim na czele. P. polską, prócz jej klasyków (Chopin, M. Szymanowska, Paderewski, Friedman, Hofman, Horszowski, R. Koczalski, A. Michałowski, Rosenthal, Rubinstein, J. Śliwiński, J. Śmidowicz, J. Turczyński, J. Żurawlew, klawesynistka W. Landowska) reprezentują: P. Anderszewski, R. Bakst, H. Czerny-Stefańska, M. Drewnowski, Z. Drzewiecki, J. Ekier, J. Godziszewski, L. Grychtołówna, A. Harasiewicz, B. Hesse-Bukowska, K. Jabłoński, A. Jasiński, W. Kędra, J. Lefeld, M. Magin, W. Małcużyński, J. Marchwiński, J. Olejniczak, P. Paleczny, E. Pobłocka, R. Smendzianka, S. Szpinalski, H. Sztompka, Z. Szymonowicz, Zimerman, T. Żmudziński, pianista jazzowy A. Makowicz i in.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 01:02 Ignacy Jan Paderewski Koncert fortepianowy a-moll (3)
  • 01:10 Fritz Kreisler Liebesleid
  • 01:14 Johannes Brahms Symphony No.4 in E minor Opus 98 (1)
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 307, Sunday, 16 February 2020
  • 1
    Joey Batey
    Wiedźmin
    Toss A Coin To Your Witcher
  • 2
    Michał Lorenc
    Psy
    Kołysanka
  • 3
    Hildur Guðnadóttir
    Joker
    Bathroom Dance
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2020 RMF Classic