Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

PIANISTYKA

pianistyka, sztuka artystycznej gry na fortepianie, uwarunkowana zarówno umiejętnościami techn. ( palcowanie, pedalizacja), jak i muz. (frazowanie, interpretacja). Dzieje p. zaczynają się w epoce klawesynu, którego pierwszymi wirtuozami byli: wirginaliści angielscy, później klawesyniści francuscy, a ostatnimi: D. Scarlatti we Włoszech i J.S. Bach w Niemczech. Epokę klawesynu z początkami wirtuozostwa fortepianowego łączyły 2 elementy: nierozdzielność twórcy i odtwórcy, wykonującego tylko własne kompozycje, oraz praktyka improwizacji () podczas występów, żywotna jeszcze w XIX w. Okres klasycyzmu był pierwszym etapem rozwoju p. w ścisłym znaczeniu; za jej twórcę uchodzi M. Clementi, nauczyciel przedstawicieli postklas. nurtu wirtuozowskiego (J.B. Cramer, J.N. Hummel, J. Field, F.W. Kalkbrenner). Nurt romant. w p. reprezentował przede wszystkim F. Chopin (jeden z ostatnich pianistów wykonujących tylko własne utwory), prócz niego I. Moscheles, S. Thalberg, C. Schumann i in., ograniczający swój repertuar gł. do utworów wirtuozowskich w stylu salonowym. Twórcą nowoczesnej p. typu wirtuozowskiego był uczeń C. Czernego — F. Liszt, który zapoczątkował własną szkołę pianistyczną (m.in. H. von Bülow, K. Tausig, E. Sauer, E. d’Albert i jego uczeń W. Backhaus); za rywala Liszta uważano Antona Rubinsteina, twórcę ros. szkoły pianistycznej. Duże znaczenie miała też w Wiedniu szkoła T. Leszetyckiego, u którego studiował I.J. Paderewski. Od przeł. XIX i XX w. zasięg p. znacznie się rozszerzył; wytworzył się typ wirtuoza występującego na wszystkich kontynentach (Paderewski); do wybitnych pianistów 1. poł. XX w. należeli m.in. : C. Arrau, S. Askenase, A. Balsam, A. Braiłowski, F. Busoni, R. Casadesus, A. Cortot, E. Fischer, I. Friedman, W. Gieseking, L. Godowski, J. Hofman, V. Horowitz, M. Horszowski, M. Judina, W. Kapell, J. Katchen, M. de La Bruchollerie, A. de Larrocha, J. i R. Lhévinne, D. Lipatti, M. Long, A.B. Michelangeli, H. Neuhaus, E. Petri, S. Rachmaninow, M. Rosenthal, Artur Rubinstein, A. Schnabel, W. Sofronicki, Solomon, M. Tagliaferro. Po II wojnie świat. zyskali rozgłos: G. Anda, M. Argerich, W. Aszkenazi, P. Badura-Skoda, J. Bolet, A. Brendel, Sh. Cherkassky, Gy. Cziffra, M. Frager, A. Gawriłow, E. Gilels, G. Gould, F. Gulda, E. Indjic, W. Kempff, R. Kerer, J. Kissin, E. List, N. Magaloff, A. Moreira-Lima, T. Nikołajewa, L. Oborin, J. Ogdon, M. Perahia, I. Pogorelić, M. Pollini, S. Richter, R. Serkin, G. Sokołow, M. Uchida, Van Cliburn, R. Woodward, J. Zak, K. Zimerman i in. Od poł. XX w. pianiści poza występami publicznymi coraz częściej dokonują nagrań płytowych (typem wirtuoza ograniczającego występy publiczne na rzecz nagrań studyjnych był Gould). Do postępu p. przyczyniają się w dużej mierze konkursy pianistyczne, z Konkursem Chopinowskim na czele. P. polską, prócz jej klasyków (Chopin, M. Szymanowska, Paderewski, Friedman, Hofman, Horszowski, R. Koczalski, A. Michałowski, Rosenthal, Rubinstein, J. Śliwiński, J. Śmidowicz, J. Turczyński, J. Żurawlew, klawesynistka W. Landowska) reprezentują: P. Anderszewski, R. Bakst, H. Czerny-Stefańska, M. Drewnowski, Z. Drzewiecki, J. Ekier, J. Godziszewski, L. Grychtołówna, A. Harasiewicz, B. Hesse-Bukowska, K. Jabłoński, A. Jasiński, W. Kędra, J. Lefeld, M. Magin, W. Małcużyński, J. Marchwiński, J. Olejniczak, P. Paleczny, E. Pobłocka, R. Smendzianka, S. Szpinalski, H. Sztompka, Z. Szymonowicz, Zimerman, T. Żmudziński, pianista jazzowy A. Makowicz i in.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • Notowanie: 265, niedziela, 13 stycznia 2019
  • 1
    Jóhann Jóhannsson
    Nowy początek
    Kangaru
  • 2
    Kortez
    Kamerdyner
    Stare drzewa
  • 3
    John Williams
    Poszukiwacze zaginionej Arki
    Theme
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic