Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

PANUFNIK SIR ANDRZEJ

Panufnik Sir Andrzej, ur. 24 IX 1914, Warszawa, zm. 27 X 1991, Twickenham (część Londynu), W 1931–36 studiował kompozycję u K. Sikorskiego w konserwatorium w Warszawie, 1937–38 dyrygenturę u F. Weingartnera w akad. muz. w Wiedniu, 1938–39 u Ch. Gamberta w Paryżu. W czasie okupacji niem. w Polsce; 1939–45 grał w warsz. kawiarniach w duecie fortepianowym z W. Lutosławskim. W 1945–46 był dyrygentem filharmonii w Krakowie, 1946–47 dyr. filharmonii w Warszawie; 1945–54 odbywał jako dyrygent podróże po Europie i Chinach. Jego utwory były nagradzane na krajowych konkursach kompozytorskich (m.in. 1947 im. K. Szymanowskiego, 1949 im. F. Chopina) i często wykonywane. Mimo względów, jakimi się cieszył u ówczesnych władz, P. 1954 opuścił Polskę i osiadł w Wielkiej Brytanii, co spowodowało wydanie w kraju zakazu wykonywania i publikowania jego utworów (przełamanego 1976). W 1957–59 P. był dyrektorem i dyrygentem orkiestry symfonicznej w Birmingham. W 1963 i 1983 otrzymał nagrody im. Księcia Rainiera w Monako, 1965 medal im. J. Sibeliusa; 1984 został czł. honorowym Royal Academy of Music w Londynie, 1987 czł. honorowym Związku Kompozytorów Pol. (z którego przedtem, 1954, został usunięty); 1991 nobilitowany przez królową ang. Elżbietę II. Wczesne kompozycje P. spłonęły w czasie II wojny świat. (1945 udało się odtworzyć m.in. Uwerturę tragiczną 1942). W późniejszych dziełach ujawnia się fascynacja kompozytora geometrią, złotym podziałem, symetrią spotykaną w przyrodzie. Utwory P. charakteryzują się mistrzostwem formy, budowanej zwykle z małych komórek motywicznych 3- lub 4-dźwiękowych; nierzadko pojawiają się motywy i rytmy zapożyczone z pol. folkloru (Koncert skrzypcowy 1971, Arbor cosmica 1984), także cytaty muz. (Bogurodzica w Sinfonia sacra 1963). W dorobku kompozytorskim P. wybijają się utwory orkiestrowe — 10 symfonii (nie licząc 2 zaginionych w powstaniu warsz. 1944, m.in. Sinfonia rustica 1948, Sinfonia elegiaca 1957, Sinfonia mistica 1977, Sinfonia votiva 1981), także Kołysanka (1947, z nowatorskim zastosowaniem ćwierćtonów), Autumn Music (1962), Katyń Epitaph (1967), koncerty (fortepianowy 1961, 4. wersja 1982, skrzypcowy 1971, fagotowy 1985, wiolonczelowy 1991). P. zostawił też wiele utworów kameralnych (m.in. 3 kwartety smyczkowe), fortepianowych (Krąg kwintowy 1947, Pentasonata 1984), wokalno-instrumentalnych (Universal Prayer 1969), chóralnych (Song to the Virgin Mary 1964), pieśni (m.in. popularna pieśń powstania warsz. 1944 — Warszawskie dzieci, do słów S.R. Dobrowolskiego), utworów dla młodzieży, opracowań dawnej muzyki pol. (Koncert gotycki 1951, z filmu Wit Stwosz A. Wajdy). Opublikował wspomnienia Panufnik o sobie (1990). Kompozytorką jest również jego córka, Roxanna (ur. 1968), a kompozytorem i malarzem syn Jeremy (ur. 1969).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 22:00 Ennio Morricone Deborah's Theme/Once upon a time in America
  • 22:07 Rolfe Kent Theory Of Flight / Flying And Falling
  • 22:10 Alan Menken The Training
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 265, niedziela, 13 stycznia 2019
  • 1
    Jóhann Jóhannsson
    Nowy początek
    Kangaru
  • 2
    Kortez
    Kamerdyner
    Stare drzewa
  • 3
    John Williams
    Poszukiwacze zaginionej Arki
    Theme
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic