Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

MUSICAL

musical [mju :zıkl ; ang. ], amer. gat. komedii muz., zwykle 2-aktowej, składającej się z partii mówionych, partii śpiewanych solowych (songi) i zespołowych (duety, tercety, chóry) oraz tańca, pokrewny eur. operetce. Sceniczny utwór dram.-muz.-taneczny, o swobodnej budowie formalnej (najczęściej 2-aktowy), w którym tekst lit., muzyka i taniec są równoważne i stanowią nierozerwalną całość. Składa się z partii mówionych, śpiewanych — solowych (songi) i zespołowych (duety, tercety itd., chóry) oraz partii taneczno-instrumentalnych (zwykle zespołowych). Najczęściej opiera się na libretcie komediowym (dominuje współcz. tematyka obyczajowo-społ.), wykorzystuje też modne rytmy taneczne. Gatunek m. ukształtował się ok. poł. XX w. w Stanach Zjedn. (Oklahoma R. Rodgersa 1943, My Fair Lady F. Loewego 1956) i został uznany za wytwór kultury amer., wywodzi się bowiem przede wszystkim z popularnych w USA w 2. poł. XIX i na pocz. XX w. form scenicznych, jak: minstrel show, extravaganza, burleska, rewia, kabaret, wodewil, różne odmiany teatru publicyst., musical comedy (komedia muz.), musical play (sztuka teatr. z muzyką), ale także z XVIII-wiecznych eur. odmian opery (ang. opera żebracza i opera balladowa, fr. opera comique i opera wodewilowa, niem.-austr. singspiel, zw. śpiewogrą), a zwł. z XIX-wiecznej operetki. Za pierwszy m., w którym muzyka (z piosenkami) po raz pierwszy współuczestniczyła w budowie sytuacji dram., uznaje się Statek komediantów (1927) J. Kerna do libretta O. Hammersteina II. W kolejnych m. wprowadzono taniec jako równoprawny element dramatu i muzyki, np. w West Side Story (1957) L. Bernsteina, do libretta A. Laurentsa i S. Sondheima, w choreografii J. Robbinsa. Muzyka rockowa 2. poł. XX w. poszerzyła klas. formułę m. o nowe odmiany. Utwór G. McDermonta Hair (1967) został uznany za pierwszy love-rock-musical (1979 film. wersja w reż. M. Formana). P. Townshend utworem Tommy (1969 film. wersja w reż. K. Russella 1975) zapoczątkował inną odmianę m., zw. rock-operą. W twórczości pol. kompozytorów m. pojawił się w latach 60. (Dama od Maxima R. Sielickiego 1967; Kaper królewski J. Tomaszewskiego 1969, Cień M. Małeckiego 1973), a jego rockowa odmiana — w latach 70. (Naga zespołu Niebiesko-Czarnych i A. Zielińskiego 1973, Mrowisko M. Ałaszewskiego 1971, Metro J. Stokłosy 1991). M. jest także nazywany gatunek film., którego początki przypadają na przeł. lat 20. i 30. XX w. (tj. na przełom dźwiękowy w kinie); za pierwszy film gatunku jest uważany Śpiewak jazzbandu A. Croslanda z 1927; m. wyrósł z tradycji spektakli teatr. tego typu oraz rewii; zwykle jest oparty na strukturze melodram. z akcentami komediowymi; wplecione w fabułę filmu elementy muz., wokalne i choreograficzne współtworzą całość (często jako dopełnienie wydarzeń lub jako komentarz). Złota era m. przypada na lata 30., a potem 50. i wiąże się z działalnością najwybitniejszych twórców gatunku, reż. M. Sandricha (Wesoła rozwódka, Panowie w cylindrach, Zatańczymy ) i V. Minellego (Spotkanie w Saint Louis, Amerykanin w Paryżu, Wszyscy na scenę, Gigi ) oraz aktorów F. Astaire’a i G. Kelly’ego; za arcydzieła m. uchodzą także Deszczowa piosenka S. Donena i Kelly’ego oraz West Side Story R. Wise’a i J. Robbinsa z lat 60. W latach 70. m. zyskał nowe oblicze dzięki filmom B. Fosse’a (Kabaret i Cały ten zgiełk ) oraz M. Formana (Hair ), którzy posłużyli się musicalową konwencją w odniesieniu do takich tematów, jak nazizm, wojna, śmierć.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 11:30 Ennio Morricone Falls
  • 11:33 Hans Zimmer, Lorne Balfe In The Beginning
  • 11:37 Lisa Gerrard, Klaus Badelt Elysium
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 296, Sunday, 10 November 2019
  • 1
    John Barry
    Tańczący z wilkami
    The John Dunbar Theme
  • 2
    John Barry / Shirley Bassey
    Goldfinger
    Goldfinger
  • 3
    Cecilla Krull
    Dom z papieru
    My Life Is Going On
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic