Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

MSZA

msza [łac. ], cykliczna kompozycja wokalna lub wokalno-instrumentalna, przeznaczona do wykonania w kościele podczas obrzędu m. świętej. Opracowywany muzycznie cykl mszalny składa się z części stałych (tzn. o ustalonym tekście łac. lub jego przekładzie na języki nar.): Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus, Agnus Dei . Opracowywano również części zmienne (o tekstach zmieniających się w zależności od dnia w roku liturgicznym): Introitus, Graduale, Alleluja lub Tractus, Offertorium i Communio . Początkowo m. śpiewano wyłącznie jednogłosowo (śpiew chorałowy; chorał gregoriański), od ok. X w. niektóre części opracowywano wielogłosowo w technice organum. Wielogłosowy, 5-częściowy cykl mszalny ustalił się w XV w. W okresie największego rozkwitu m. w epoce renesansu ( burgundzka szkoła, flamandzka szkoła) powstały różne jej typy: m. oparta na cantus firmus pochodzącym z chorału lub z inwencji kompozytora, m. wykorzystująca materiał innych utworów wielogłosowych (mis-sa parodia ), m. przeimitowana, przeprowadzająca kolejne cząstki tekstu w sposób imitacyjny ( przeimitowanie), m. w stylu a cappella (G.P. da Palestrina), uznana w Kościele katol. za najbardziej odpowiadającą celom liturgicznym. W okresie baroku i klasycyzmu powstawały m. wokalno-instrumentalne, często na rozbudowane zespoły solistów, chór i orkiestrę (Msza h-moll J.S. Bacha 1733, Msza koronacyjna W.A. Mozarta 1779, Missa solemnis L. van Beethovena 1823). W XIX w. m. komponowali: L. Cherubini, F. Schubert, F. Liszt, A. Bruckner; w XX w. — m.in. I. Strawinski. W Polsce m. wielogłosowe tworzyli: Mikołaj z Radomia (części mszalne), Wacław z Szamotuł, M. Leopolita, T. Szadek, K. Borek, M. Mielczewski, B. Pękiel, G.G. Gorczycki, J. Elsner, S. Moniuszko, W. Żeleński, R. Maciejewski i in. Oprócz m. pełnej, tzw. missa solemnis, istnieje m. krótka, missa brevis, złożona z Kyrie i Gloria, popularna zwłaszcza w kręgu Kościołów protest.; specjalnym rodzajem m. jest requiem.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 07:37 Rafał Blechacz, Fryderyk Chopin Walc Des-dur op. 64 nr 1
  • 07:42 Steven Price Gravity
  • 07:46 Leonard Cohen You Got Me Singing
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 296, Sunday, 10 November 2019
  • 1
    John Barry
    Tańczący z wilkami
    The John Dunbar Theme
  • 2
    John Barry / Shirley Bassey
    Goldfinger
    Goldfinger
  • 3
    Cecilla Krull
    Dom z papieru
    My Life Is Going On
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic