Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

MONTEVERDI CLAUDIO

Monteverdi Claudio, ur. przed 15 V 1567 (data chrztu), Cremona, zm. 29 XI 1643, Wenecja, kompozytor włoski. Uczył się śpiewu, gry na instrumentach smyczkowych i kompozycji u M.A. Ingegneriego w Cremonie. Mając 15 lat, wydał już zbiór swych motetów Sacrae cantiunculae . W 1590 został śpiewakiem i instrumentalistą kapeli dworskiej księcia V. Gonzagi w Mantui. Zetknął się tam z najnowszymi tendencjami w muzyce. Niemały wpływ na jego twórczość wywarła podróż w świcie księcia do Spa we Flandrii (1599), m.in. przez Innsbruck, Bazyleę, Antwerpię i Brukselę. W 1601 został na dworze Gonzagów maestro de la camera e de la chiesa sopra la musica . W 1603 wydał IV Księgę madrygałów 5-głosowych, a 1605 — V Księgę, swe szczytowe osiągnięcie na polu twórczości madrygałowej. Nowo powstałym gatunkiem, operą, zainteresował się stosunkowo późno; dopiero 1607 powstało jego pierwsze dzieło dramatyczne — L’Orfeo, po którym skomponował liczne utwory sceniczne, pisane przeważnie w związku z uroczystościami dworskimi w Mantui. W 1613 otrzymał jedno z ważniejszych stanowisk muzycznych we Włoszech — maestro di cappella przy Bazylice Św. Marka w Wenecji — na którym, otoczony szacunkiem, spędził ostatnie 30 lat życia, tworząc oprócz dzieł religijnych kompozycje świeckie dla dworów w Mantui i Parmie oraz dla weneckich teatrów operowych. Monteverdi jest uznawany za jednego z najwybitniejszych twórców muzyki dramatycznej, madrygałowej i religijnej swego czasu; jego twórczość stanowi odbicie przemian dokonujących się w muzyce europejskiej na przełomie XVI i XVII w.: ewoluuje od polifonii późnorenesansowej do monodii wczesnobarokowej, od stylu dawnego (prima prattica ) do nowego (seconda prattica ), z muzyką przyporządkowaną słowu; odzwierciedla też ówczesną wielowątkowość muzyki: oprócz dzieł religijnych, typowych dla okresu kontrreformacji, Monteverdi komponował utwory świeckie o tematyce sakralnej (Madrigali spirituali 1583), a także kompozycje wzorowane na renesansowych pieśniach tanecznych (Canzonette 1584). Ewolucję jego stylu obserwuje się zwłaszcza w kolejnych księgach madrygałów (1587–1651): od początkowych utworów 5-głosowych a cappella, w polifonicznym stylu niderlandzkim, przez utwory z basso continuo w przełomowej V Księdze (1605) i 5-głosowe lamenty z VI Księgi, do madrygałów reprezentujących styl koncertujący i tzw. stile concitato (innowacje w partiach instrumentalnych, np. użycie tremolanda w Combattimento di Tancredi e Clorinda 1624). Środki muzyczne wytworzone na gruncie madrygału stosował Monteverdi w swych dziełach dramatycznych; w pierwszej operze — L’Orfeo — wprowadził oprócz recytatywu np. arię zwrotkową, duet, zwiększył rolę chóru i orkiestry; z kolejnej opery — L’Arianna (1608) — zachował się jedynie znany Lament Arianny (Lasciate mi morire ); 2 zachowane opery z okresu weneckiego: Il ritorno d’Ulisse in patria (1640) i L’Incoronazione di Poppea (1642) odznaczają się zubożeniem partii instrumentalnych, ale większym skontrastowaniem recytatywu i arii; pojawiają się w nich próby muzycznej charakterystyki bohaterów, w czym Monteverdi stał się prekursorem idei Ch.W. Glucka i R. Wagnera.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 11:28 Alexandre Desplat Daylight Express to Lutz
  • 11:30 Ennio Morricone Falls
  • 11:33 Hans Zimmer, Lorne Balfe In The Beginning
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 296, Sunday, 10 November 2019
  • 1
    John Barry
    Tańczący z wilkami
    The John Dunbar Theme
  • 2
    John Barry / Shirley Bassey
    Goldfinger
    Goldfinger
  • 3
    Cecilla Krull
    Dom z papieru
    My Life Is Going On
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic