Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

MESSIAEN OLIVIER

Messiaen [mesjã ] Olivier , ur. 10 XII 1908, Awinion, zm. 28 IV 1992, Paryż, fr. kompozytor, organista, pedagog muz. i dyrygent; jeden z najwybitniejszych kompozytorów XX w. W 1919–30 studiował w konserwatorium w Paryżu, m.in. grę organową u M. Duprégo i kompozycję u P. Dukasa. W 1931 objął stanowisko organisty w kościele Świętej Trójcy w Paryżu, które piastował dożywotnio, 1937 rozpoczął wykłady w École Normale de Musique i w Schola Cantorum, a 1942 w konserwatorium, gdzie od 1947 prowadził klasy analizy muz. i estetyki, od 1955 — filozofii muzyki, od 1966 — kompozycji (jako profesor); wykładał też na międzynar. kursach muz., m.in. 1947 w Budapeszcie, 1949 w Tanglewood oraz 1950 i 1953 w Darmstadcie. Do jego uczniów należeli: P. Boulez, J.L. Martinet, K. Stockhausen, z Polaków — J. Łuciuk, J. Bruzdowicz, K. Baculewski, G. Pstrokońska-Nawratil i in. Przed II wojną świat. działał w zał. 1936 wspólnie z A. Jolivetem, Y. Baudrierem i D. Lesurem ugrupowaniu artyst. La Jeune France. W 1940–41 przebywał w niewoli niem. w stalagu w Görlitz (ob. Zgorzelec), gdzie 1941 odbyło się prawykonanie jego Quatuor pour la fin du Temps . M. jest twórcą oryginalnego systemu modalnego (systemu skal muz.) oraz odkrywcą i kodyfikatorem nowych właściwości formotwórczych rytmu. Na charakter jego języka dźwiękowego, przepojonego mistycyzmem, w znacznym stopniu wpłynęły: katol. formacja duchowa, także studia nad muzyką krajów egzotycznych i śpiewem ptaków. System melodyczno-harmoniczny M. opiera się na specjalnym typie skal, zw. modi. Szczególne znaczenie ma 7 modi z ograniczoną transpozycją, zwłaszcza modus II (następstwo na przemian półtonu i całego tonu, np. cdesesefisgab ; jego 2 transpozycje: od cis i od d wyczerpują możliwości transpozycyjne tego układu). Istotą systemu rytmicznego M. jest oparcie się na jednostce rytmicznej i odrzucenie metrum jako elementu porządkującego zjawiska rytmiczne. Wartości rytmiczne mogą być przedłużane za pomocą tzw. valeur ajoutée (wartości dodanej), najczęściej o 1/4, 1/3, 1/2 swej zasadniczej wartości. Dużą rolę w systemie rytmicznym M. odgrywają tzw. rytmy nieodwracalne — symetryczne struktury rytmiczne. W swych kompozycjach M. stosował często fortepian, a także fale Martenota (żoną kompozytora była pianistka Y. Loriod, wybitna wykonawczyni jego utworów na obu instrumentach). Utwory na orkiestrę (Les offrandes oubliées 1930, L’Ascension 1932, Symfonia Turangalîla 1948, Chronochromie 1960, Et expecto resurrectionem mortuorum 1964, Eclairs sur l’Au-Delà 1991), na fortepian i orkiestrę lub mniejszy zespół (Réveil des oiseaux 1952, Oiseaux exotiques 1955, Sept Haïkaï, esquisses japonaises 1962, Couleurs de la Cité Céleste 1963, Des canyons aux étoiles 1975), na fortepian (Vingt regards sur l’enfant Jésus 1944, Quatre Études de rythme 1950, Catalogue d’oiseaux 1958), na 2 fortepiany (Visions del’Amen, La fauvette des jardins 1970), na organy (Apparition de l’Église éternelle 1931, L’Ascension 1933, La Nativité du Seigneur 1935, Livre d’orgue 1951, Méditations sur le mystère de la Sainte Trinité 1969, Livre du Saint Sacrement 1985), utwory kameralne, chóralne, wokalno-instrumentalne (Trois petites Liturgies de la Présence Divine 1944, oratorium La Transfiguration de Notre-Seigneur Jésus Christ 1970), pieśni (Harawi, chant d’amour et de mort 1945), opera Saint François d’Assise (Paryż 1983). Prace teoret. (20 Leçons d’harmonie 1939, Technique de mon langage musical 1944, Traité du rythme 1954).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 14:14 Randy Edelman Gettysbur - Main Title
  • 14:23 2CELLOS Game of Thrones Medley
  • 14:26 Ennio Morricone Gabriel's Oboe
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 297, Sunday, 17 November 2019
  • 1
    John Barry
    Tańczący z wilkami
    The John Dunbar Theme
  • 2
    Alan Silvestri
    Forrest Gump
    Suita
  • 3
    Łukasz Pieprzyk
    Legiony
    Zakończenie
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic