Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

KLESZCZMY RĘKOMA WSZYSCY ZGODLIWIE

Gomółka Mikołaj, Kleszczmy rękoma wszyscy zgodliwie , jeden z psalmów (XLVII) M. Gomółki ze zbioru Melodiae na Psalterz Polski . Charakterystyczne dla dzieła Gomółki jest ilustrowanie muzyką treści poszczególnych psalmów. M. Perz, skrupulatny badacz twórczości sandomierskiego muzyka i autor poświęconej mu monografii (Mikołaj Gomółka 1969), świadom niebezpieczeństwa subiektywizmu przy badaniu tego zagadnienia, wymienia jednak kilka niepodważalnych sposobów, w jaki Gomółka dostosowuje wyraz muzyki do wyrazu poezji. Przede wszystkim do odmalowania nastroju danego psalmu kompozytor wykorzystuje świadomie i na ogół konsekwentnie system modi (czyli tonacji): psalmom radosnym nadaje tonację jońską (dzisiejszą durową), a smutnym — dorycką; ważniejsze słowa psalmu ilustruje w pomysłowy sposób i podkreśla rozmaitymi figurami melodycznymi lub imitacją; stosuje nawet efekty dostrzegalne tylko wzrokiem (tak zwaną Augenmusik) — na przykład widoczne przy oglądaniu partytury skrzyżowanie głosów. Podobnie jak renesansowi malarze, którzy ilustrując sceny biblijne przyodziewali przedstawiane postacie w stroje renesansowe, tak też Gomółka przyoblekł psalm Kleszczmy rękoma w rytmy renes. tańca — gagliardy. Klaskanie od dawien dawna towarzyszyło tańcom. Zresztą archaiczna nazwa tańca — pląs, zachowana jeszcze w języku ros. (plias, pliaska), oraz wyrazy pokrewne, takie jak pląsanie, pląskanie, mają podobny źródłosłów, jak klaskanie, kląskanie itp. Opisując roczną żałobę po zmarłym 1025 Bolesławie Chrobrym Gal Anonim podawał: „Oklaski w smutek powszechny, radość w westchnienia ciężkie się obraca; nikt w Polsce uczty głośniej nie wyprawił; ani klaskania, ani dźwięków lutni po gospodach nikt nie słyszał”. Ten opis wyraźnie świadczy, że klaskanie utożsamiano dawniej z tańcem.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 01:56 Wolfgang Amadeusz Mozart Symphony No.40 in G minor (4)
  • 02:00 Antonio Vivaldi Koncert gitarowy A-dur (3)
  • 02:02 Leonard Bernstein, Johannes Brahms IV Symfonia e-moll (3)
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 296, Sunday, 10 November 2019
  • 1
    John Barry
    Tańczący z wilkami
    The John Dunbar Theme
  • 2
    John Barry / Shirley Bassey
    Goldfinger
    Goldfinger
  • 3
    Cecilla Krull
    Dom z papieru
    My Life Is Going On
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic