Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

KANADYJSKA MUZYKA

kanadyjska muzyka, kultura muzyczna Kanady. Rdzenni mieszkańcy Kanady, Indianie i Eskimosi, z chwilą przybycia w XVII w. osadników eur. mieli rozwinięty własny folklor muzyczny. Pieśni Indian (obrzędowe, pieśni pracy itp.) były jednogłosowe, o małym ambitusie, oparte na pentatonice, śpiewane na sposób responsorialny (chór powtarza frazę za przodownikiem). Dzieliły się m.in. na: pieśni wojowników, myśliwych, czarowników, zbieraczy jagód, na pieśni liryczne, pochwalne, miłosne, kołysanki, lamenty pogrzebowe. Rytmika pieśni i tańców charakteryzowała się różnorodnością i złożonością, często pojawiały się metra przemienne (3/4 i 2 /4 ) oraz polimetria, np. melodia śpiewana w metrum 2 /4, natomiast akompaniament instrumentalny grany w metrum 3/4. Instrumentarium Indian zdominowały instrumenty perkusyjne: różnego rodzaju bębny i idiofony; prócz nich były używane flety. Pieśni Eskimosów miały często charakter magiczny, rozbudowaną formę, jednolity rytm, były nierzadko wielogłosowe, towarzyszyły tańcom. Z instrumentów szczególną rolę odgrywały u Eskimosów bębny. Folklor niektórych z plemion eskimoskich odznaczał się pewnym podobieństwem do folkloru ludów Syberii, zwł. Czukczów i Koriaków. Jednym z pierwszych zbieraczy i badaczy folkloru muzycznego K. był w XIX w. E. Gagnon. Folklor muz. Indian i Eskimosów, obecnie zanikający, nie miał większego wpływu na muzykę osadników eur.; stanowiła ona konglomerat muzyki gł. fr. i ang., zarówno lud., jak profesjonalnej, a w XX w. — także amer. muzyki rozrywkowej. W początkowej fazie osadnictwa eur. przeważała muzyka rel., wprowadzana przez misjonarzy (już w XVII w. wielu Indian śpiewało w chórach kośc.), choć pojawiały się też pieśni białych osadników, gł. z Francji, wędrownych kupców, myśliwych, farmerów, leśników, rybaków pływających na łódkach canoe (utworzyli oni nawet specjalny rodzaj pieśni canoe-songs ). W 1657 w katedrze w Quebecu zainstalowano pierwsze w Ameryce Północnej organy, a na pocz. XVIII w. organy znajdowały się już w kościołach wszystkich ważniejszych miast K.; z innych eur. instrumentów rozpowszechniły się skrzypce, flet, trąbka, gitara, później pianino. Pojawili się muzycy i nauczyciele gry na tych instrumentach. Zachował się fragment mszy, jednego z pierwszych dzieł muz. powstałych w K., autorstwa Ch.A. Martina. W XVIII–XIX w. wzrosła rola wojsk. orkiestr garnizonowych, popularnością cieszyły się wykonywane przez nie marsze i hymny. W większych miastach dawano spektakle operowe, wystawiane gł. przez wł. trupy operowe, zawiązywano towarzystwa muz. i związane z nimi zespoły orkiestrowe (np. 1820 Tow. Filharmoniczne w Quebecu, później analogiczne w Montrealu, Saint John, Toronto, Victorii), powstawały szkoły muz., zwł. przykościelne. Jednymi z pierwszych profesjonalnych muzyków działających w K. byli z pochodzenia Niemcy: F.H Glackenmeyer i Th. Holt. Ożywienie życia muz. w Kanadzie nastąpiło w 2. poł. XIX w., zwł. po utworzeniu 1867 federacji prowincji kanadyjskich. Zakładano uczelnie muz. (1886 konserwatorium król. w Toronto, później konserwatoria w Montrealu, Quebecu i in. miastach), orkiestry symfoniczne, towarzystwa śpiewacze. Główną postacią był wówczas kompozytor i dyrygent C. Lavallée (autor oper komicznych, utworów orkiestrowych, kameralnych, chóralnych i pieśni, zwł. popularnej pieśni O Canada, która stała się hymnem nar.). Kompozytorzy kanadyjscy urodzeni na przeł. XIX i XX w., a więc: C. Champagne, E. MacMillan, J. Weinzweigt, M. Barbeau, później B. Pentland, J. Vallerand, J. Papineau-Couture, G. Ridout, A. Twa, C. Pépin, kultywowali różne eur. style tej epoki (neoromantyzm, impresjonizm, neoklasycyzm), wprowadzali do swych dzieł elementy rodzimego folkloru lub elementy jazzu (H. Freedman, F. Morel). Młodsi dokonywali prób w zakresie muzyki atonalnej, dodekafonii, serializmu bądź aleatoryzmu (L. Betts, U. Kasemets, H. Somers, R. Murray Schafer, N. Beecroft, B. Mather, M. Coulombe Saint-Marcoux). Muzykę elektroniczną tworzą (m.in. dzięki założonemu 1959 w Toronto studiu muzyki elektronicznej): O. Joachim, I. Anhalt, S. Garant, G. Ciamaga, P. Mercure, Murray Schafer. Współcześnie działają też inni kompozytorzy, urodzeni w latach 30.–50.: R. Matton, G. Tremblay, S.I. Glick, A. Prévost, R. Pannell, A. Gagnol, R. Aitken, L. Burritt, P. Clements, M. Fortier, B. Cherney, J. Mills-Cockell, W. Douglas, J. Dodi, J. Hawkins, R. Henninger, R. Arseneault, H. Hartwell, N. Parent, A. Pauk, M. Longtin, W. Boudreau, C. Ford, B. Truax, S. Gellman, C. Vivier, M. Gonneville, P. Trochu. Światową sławę zdobyli pianiści kanadyjscy: G. Gould, w jazzie — O. Peterson; międzynar. popularność zyskał poeta i pieśniarz L. Cohen. W Edmonton, gdzie od 1995 dyrygentem miejscowej orkiestry symfonicznej jest G. Nowak, odbywają się 2 festiwale muzyki współcz.: An Exaltation of Larks, An Exhortation to Hark! i The Edmonton New Music Festiwal.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 03:54 Franz Schubert III Symfonia D-dur (4)
  • 04:00 Barnaby Taylor Heartlands
  • 04:02 Rodrigo Y Gabriela Diablo Rojo
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 296, Sunday, 10 November 2019
  • 1
    John Barry
    Tańczący z wilkami
    The John Dunbar Theme
  • 2
    John Barry / Shirley Bassey
    Goldfinger
    Goldfinger
  • 3
    Cecilla Krull
    Dom z papieru
    My Life Is Going On
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic