Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

JAZZ

jazz [dżäz ; ang. ], jeden z nurtów muzyki współcz., powstały pod koniec XIX w. w kręgu Murzynów amer., łączący tradycje muz. euro-amer. z afrykańskimi. U początków j. zostały przeniesione przez czarnych niewolników na amer. kontynent ceremonie taneczne, rytuały i obrzędy plemion zachodnioafryk., z elementami ekstatycznej improwizacji. Później, pod koniec XIX w., pojawiły się także pieśni pracy, zawołania polne, wiejski blues i spirituals. Trudno jednoznacznie zakwalifikować j. do folkloru, muzyki popularnej lub poważnej, choć zawiera elementy każdego z tych rodzajów. Na pierwszy plan wysuwają się w nim: rytmika, związana ze swingiem, i brzmieniowość, wynikająca z używanych instrumentów i indywidualności wykonawców. Początki Na pocz. XIX w. fascynacja białej Ameryki muzyką Murzynów wyrażała się włączaniem pieśni plantacyjnych do popularnych wodewili (tzw. minstrel shows). Najbardziej znanym kompozytorem tych pieśni był Stephen C. Foster. Inną formą lud. muzyki murzyńskiej były spirituals — rel. pieśni pochodzenia bryt., oparte na hymnach i psalmach (pierwsi słynni wykonawcy: Fisk Jubilee Singers). Po emancypacji ludności murzyńskiej pojawił się też ragtime, najprawdopodobniej wywiedziony ze stylu gry na banjo i przeniesiony na fortepian. Czwartą formą był blues, istniejący najpewniej już w XIX w., odkryty jednak na pocz. XX w. w delcie Missisipi. Jazz powstał z połączenia ragtime’u i bluesa z różnymi odmianami muzyki popularnej. Pierwszy styl, New Orleans Jazz, otrzymał nazwę od m. Nowy Orlean. Działało tam wiele kreolskich zespołów złożonych z instrumentów dętych blaszanych. Kreole przejęli niektóre eur. tradycje muz. swych fr. przodków. Około 1900 rozróżniano zespoły działające w eleganckich klubach i restauracjach (grające kadryle, walce, ragtime’y i sentymentalne ballady), zespoły uliczne, złożone z instrumentów dętych blaszanych, klarnetów i bębnów, wykonujące marsze, hymny, popularne piosenki i stare pieśni, oraz zespoły występujące w domach uciech, gdzie wykonywano najczęściej bluesa towarzyszącego zmysłowemu tańcowi zw. slow drag. Klasyczny nowoorleański zespół taneczny, ukształtowany 1900–15, składał się z reguły ze skrzypiec, kornetu, klarnetu, puzonu, kontrabasu i gitary. Towarzyszył piknikom, pogrzebom i imprezom sport., dawał też koncerty. Zespoły takie nie znały pisanych aranżacji, grały z pamięci i ze słuchu, powtarzając melodię tematu (piosenki). Muzyki, która pojawiła się ok. 1905 w Nowym Orleanie, nie nazywano początkowo j., lecz ragtime’em lub playing hot [gorąca gra ]. Za pierwszego jazzmana zwykło się uważać trębacza B. Boldena. Po nim nastała generacja muzyków rzeczywiście jazzowych, urodzonych ok. 1880–1900, m.in.: L. Armstrong, S. Bechet, J. Dodds, E. (Kid) Ory, J. (King) Oliver, F. (Jelly Roll) Morton. Pierwszemu zespołowi, złożonemu z nowoorleańskich czarnych muzyków, nagrywającemu 1922 płyty w Los Angeles, przewodził puzonista Ory. Istotną rolę w jazzie odgrywali także biali muzycy: N. la Rocca, P.Mares, L. Shields, L. Rappolo, (Papa) J. Laine i bracia Brunies; tworzyli zespoły złożone z trąbki, klarnetu, puzonu i sekcji rytmicznej (np. Original Dixieland Jazz Band; pierwsze nagrania 1917). Wprowadzili do j. zalążki polifonii, tradycje muzyki eur., wykonywali z nut kompozycje ustalone pod względem formy, odkryli j. przed białą publicznością. Od 1910 wielką rolę w popularyzacji j. zaczęły odgrywać płyty gramofonowe i rozwijający się pod koniec I wojny świat. przemysł rozrywkowy (kina, teatry, kabarety, sale taneczne, Tin Pan Alley). J. osiągnął wówczas wysoką pozycję (lata 20. zw. The Jazz Age), wzbudził zainteresowanie także eur. kompozytorów (I. Strawinski, P. Hindemith), pisarzy (H. Hesse, w Polsce poetka M. Pawlikowska-Jasnorzewska i malarz T. Makowski). The Jazz Age Migracja muzyków na pocz. lat 20. z Nowego Orleanu do Nowego Jorku, Chicago i do Kalifornii spowodowała powstawanie wielu zespołów typu Original Dixieland Jazz Band. W Nowym Jorku pracowali Ph. Napoleon i F. Signorelli, na Środkowym Zachodzie trębacz B. Beiderbecke i jego Wolverines, w chicagowskiej grupie Austin High School Gang grali B. Goodman i J. McPortland. Działała też grupa Five Pennies R. Nicholsa (z J. Dorseyem) oraz czarni muzycy, jak A. Wynn w Chicago i B. Bailey w Memphis. Z Nowego Orleanu do Chicago przybyli muzycy i zespoły: Arcadian Serenaders, New Orleans Rhythm Kings, Oliver i jego Creole Jazz Band, J. Noone, E. Hines, Armstrong, Morton, Beiderbecke, Goodman, L. (Bud) Freeman, G. Krupa. Wykonywali klas., polifonizujący j. z pozostałościami heterofonii. Po 1928 wskutek zamknięcia chicagowskich kabaretów muzycy musieli przenieść się do Nowego Jorku, co wpłynęło zasadniczo na zmianę stylistyki. W 1925 Armstrong rozpoczął w Chicago serię hist. nagrań ze słynnymi zespołami Hot Five i Hot Seven, w wygładzonym stylu nowoorleańskim, tworząc zarazem swój własny, komercyjny image wokalisty. Od tej chwili, mimo podtrzymywania tradycji zbiorowych, improwizowanych chorusów, j. stał się muzyką solistów. Armstrong zapoczątkował technikę improwizacji na podstawie następstw akordów, nie zaś jako ornamentacji (parafrazy) melodii tematu. Nie był jedynym innowatorem. Pojawili się: Morton (pierwszy jazzowy aranżer) ze swymi Red Hot Peppers i Beiderbecke, grający j. bardziej elegancki, o bogatszej harmonice, odleglejszy od bluesa. W latach 20. powstał także j. symfoniczny, będący przeciwieństwem j. nowoorleańskiego. Wykształcony muzyk z San Francisco, F. Grofe, zaczął aranżować swe kompozycje wg zasad harmonii i kontrapunktu; wprowadził przyjęte później w aranżacji chóry instrumentów (dętych blaszanych i drewnianych) dla wyeksponowania melodii i kontrapunktyczne przeciwstawianie sobie poszczególnych instrumentów. Grofe aranżował m.in. dla G. Gershwina, a 1918 zaangażował go do swej orkiestry P.Whiteman, który wywarł duży wpływ na dalszy rozwój j. i takich muzyków, jak E. (Duke) Ellington, B. Pollack i F. Henderson. Epoka swingu Około 1925 Henderson wraz ze swym kierownikiem muz. D. Redmanem udoskonalili przejętą od Grofe’a, typową odtąd dla big bandów zasadę przeplatania partii solowych swingującymi partiami aranżowanymi. Około 1931 zespoły tego typu, powiększone o zyskujące błyskawicznie popularność saksofony, zdystansowały orkiestrę Whitemana. Terminem „swing” zaczęto określać zarówno big bandy, jak i muzykę owej epoki. Muzyka ta służyła gł. do tańca. Wybijali się wówczas czarni liderzy: Ellington (który w swych wieloczęściowych suitach wiązał j. z formami symfonicznymi), B. Moten, P.W. Russell, W. McKinney, oraz złożone z białych muzyków orkiestry Pollacka i Nicholsa. Po zniesieniu prohibicji największe sukcesy odnosili biali liderzy: Goodman, T. Dorsey, G. Miller, W. Herman. Bebop, cool, progressive, funky Świadomość wyczerpania się swingu oraz niechęć do rozbudowanego przemysłu rozrywkowego skłoniły czarnych muzyków młodszego pokolenia do poszukiwania alternatywy dla big bandów i muzyki tanecznej. Dokonali tego, tworząc nowy styl zw. bebopem: saksofonista samouk Ch. Parker, znakomity improwizator, innowator w zakresie harmonii (wprowadził modulacje, akordy zastępcze, alteracje), oraz trębacz D. Gillespie. Wkrótce powstał w nowojorskim klubie Minton’s zespół z pianistą Th.Monkiem i perkusistą K. Clarkiem; 1945 dokonano pierwszych nagrań bebopowych. Jednocześnie z bebopem rozwijały się, gł. wśród białych muzyków, nurty cool i progressive, inspirowane muzyką eur. (Strawinski, C. Debussy), z instrumentami nietypowymi dla j., jak rogi, oboje i harfy. Najważniejsze były big bandy S. Kentona i C. Thornhilla. Na Zachodnim Wybrzeżu podobną rolę odgrywał styl West Coast, któremu przewodził D. Brubeck. Do nurtu cool należy zaliczyć też Modern Jazz Quartet z J. Lewisem. Zbliżanie się j. do eur. muzyki poważnej (tzw. Trzeci Nurt) skłoniło czarnych muzyków do powrotu do swych kulturowych korzeni, ale nie do bluesa i pieśni pracy wiejskiego Południa, tylko do pieśni gospel, wykonywanych w kościołach baptystów. Powstała ciężka, swingująca muzyka — szorstka brzmieniowo, uproszczona harmonicznie forma bebopu zw. hard bopem, j. funky albo soul (Jazz Messangers A. Blakeya). Lata 50. i 60. Na przeł. lat 50. i 60. pojawiły się nowe koncepcje. Pierwsza, pochodząca od Coltrane’a, była oparta na zagęszczaniu następstw funkcji harmonicznych. M. Davis z kolei zaczął pracować nad improwizacją opartą na modalnym materiale dźwiękowym ( modalizm), co zostało szybko podchwycone przez innych. Modalność stała się cząstką języka jazzowego (płyta Davisa Kind of Blue z 1959). Poważniejsza odnowa dokonała się jednak dzięki młodszej generacji. C. Taylor, klasycznie wykształcony pianista, wypracował wysoce perkusyjny styl solowej gry na fortepianie; O.Coleman, saksofonista, skrzypek i trębacz, ignorując zależności harmoniczne, kreski taktowe i chorusy, grając w skalach poza systemem temperowanym, przeniósł swą koncepcję na cały zespół. Jego płyta Free Jazz. Double Quartet z 1960 zapoczątkowała nurt free j., zw. też The New Thing i Avant-garde jazz. Wprowadzenie na początku lat 60. do zespołu Davisa saksofonisty W. Shortera i perkusisty T. Williamsa zaowocowało nagraniem Nefretiti (1967). Coltrane w dalszym ciągu eksperymentował z politonalnością i atonalnością (Impressions 1963, Expressions 1967 oraz przebojowe płyty My Favorite Things 1960 i A Love Supreme 1964). Pod koniec lat 60. wkroczyła nowa generacja muzyków związana z organizacją Association for Advancement of Creative Musicians (AACM), zał. 1965 w Chicago. Sztandarowym zespołem był składający się z czarnych muzyków Art Ensamble of Chicago. Największego impulsu dostarczył jednak w latach 70. nie free j., ale rock, co pozwoliło odzyskać publiczność zniechęconą inwazją free. Najdonioślejsze propozycje złożył ponownie Davis, nieustannie wiążący się z młodymi muzykami i eksperymentujący w zakresie nowych form i obsad. Sukcesami były jego kolejne płyty: Filles de Kilimanjaro (1968), In a Silent Way (1969), Bitches Brew (1969). Jednocześnie zdobywali popularność J. Zawinul i W. Shorter z zespołem Weather Report oraz Ch.Corea i H. Hancock. Podstawowym elementem jazz-rocka był oparty na równych ósemkach, parzysty beat (puls), nie praktykowany dotychczas w j. Ostatnie 40-lecie Lata 70. zaznaczyły się zatem w USA obecnością 3 stylistyk: tradycji free, ożywionej na nowo; ogromnie popularnego wśród młodzieży bebopu i jazz-rocka. Nie porzucono też takich tradycyjnych stylów, jak dixieland, swing i j. nowoorleański. Śmierć Davisa (1991) zmieniła obraz sceny jazzowej; muzyk ten stanowił bowiem punkt odniesienia dla wszelkich ówczesnych poczynań. J. początku XXI w. zmierza w kierunkach wyznaczonych przez zastane nurty, daje się zauważyć stopniowe wygasanie awangardy, natomiast ożywienie nurtu zbliżonego do main-stream, najbardziej obiecującego, bo odznaczającego się daleko idącymi komplikacjami formy i materiału dźwiękowego; zmusza to muzyków, nawet w małych zespołach (combo), do grania z nut (np. basista Davisa D. Holland i jego kwintet) — sytuacja wcześniej nieznana. Coraz silniej dochodzą do głosu na innych kontynentach, zwł. w Europie, odmienne rozwiązania w zakresie formy, materiału brzmieniowego i typu ekspresji — w krajach tworzących dotychczas tło dla j. amerykańskiego. Jazz w Polsce Początki. Przed II wojną świat. jazz w Polsce nie miał bogatych tradycji. W repertuarze ówczesnych orkiestr lat 20. Z. Karasińskiego, Sz. Kataszka, J. Petersburskiego dominowała muzyka taneczna. W P. koncertowały zagraniczne zespoły i soliści (rewia The Chocolate Kids, chór rewelersów Utica Jubilee Singers, pianiści J. Turner, K. Lawrance i in.). Na modłę jazzową przerabiano utwory F. Chopina, M. Pawlikowska-Jasnorzewska poświęciła nowej muzyce tom poet. Dancing (1927), jazz inspirował też malarstwo T. Makowskiego (Jazzband 1929). Szczególną atrakcję stanowili przebywający w Polsce instrumentaliści Mulaci, jak S. Salvano i G. Scott. Płyty z muzyką zbliżoną do jazzu wydawały wytwórnie: Odeon, Syrena-Record, Syrena-Electro, Columbia, Sonora, Parlophon. Pod koniec lat 30. w stylu swing grały orkiestry m.in.: A. Golda, Petersburskiego, H. Golda, S.J. Kagana, Karasińskiego, F. Witkowskiego, F. Melodysty, A. Rosnera, J. Fronta, Z. Haimana. Fenomenem jazzu, jako fascynującym zjawiskiem artyst. i socjol., zajmowali się m.in. muzykolodzy Z. Jachimecki i A. Chybiński, krytyk K. Stromenger i kompozytor K. Regamey. W latach 20. powstawały — na wzór Paryża i Berlina — kabarety, w których rozbrzmiewał jazz: Morskie Oko, Perskie Oko, Czerwony As, Wesoły Wieczór, Czarny Kot. Poczynając od 1933, powróciło bądź przeniosło się z Niemiec do Polski wielu muzyków pochodzenia żydowskiego, m.in. trębacz i skrzypek Adi Rosner. Za pierwszego pol. pianistę jazzowego uznaje się S. Buchholza, rozstrzelanego przez Niemców podczas okupacji. W 1940 H. Wars zał. w obozie jenieckim we Lwowie pol. big band, który z Armią Pol. w ZSRR 1941–42 przeszedł do Iranu, następnie występował na Bliskim Wschodzie i we Włoszech. Rosner, uciekając przed nazistami, przeniósł się do Białoruskiej SRR, odtąd aż do aresztowania i po powrocie z Kołymy odnosił ogromne sukcesy ze swymi big bandami w całym ZSRR. Okres 1945–60. Pierwsze lata po II wojnie świat. charakteryzowała dominacja stylu swing, który uprawiały orkiestry Ch. Bovery’ego, J. Haralda, K. Obrępskiego, braci Łopatowskich, J. Cajmera (Orkiestra Taneczna Pol. Radia) i Karasińskiego (tournée po Polsce pod hasłem „1000 taktów muzyki jazzowej”). Śpiewały: Angielka Johnston-Schiele, Mulatka E. Charles oraz K. Kaliszewska. Dixieland wykonywali ze swymi zespołami F. Górkiewicz i J. Skowroński. Krajowe środowisko zasilili też muzycy powracający z Zachodu, grający wcześniej w amer. i bryt. big bandach wojskowych. Dyskusję na temat jazzu zapoczątkowali 1946 na łamach Ruchu Muzycznego L. Tyrmand i S. Kisielewski. Tyrmand propagował tę muzykę m.in. w warsz. i krak. klubach YMCA, także jako publicysta i autor pierwszej pol. książki o jazzie (U brzegów jazzu 1957). W 1947 w łódzkim klubie YMCA powstała grupa Melomani, kierowana przez J. „Dudusia” Matuszkiewicza, grająca następnie w obsadach tradycyjnej i nowoczesnej; należeli do niej także muzycy warsz. i krak. (m.in.: W. Sobociński, W. Kujawski, A. Trzaskowski, K. Trzciński, A. Kurylewicz, R. Dyląg). Był to pierwszy pol. zespół jazzowy. Ostra krytyka jazzu, z którą wystąpili rzecznicy realizmu socjalistycznego, zapoczątkowała 1949 tzw. okres katakumbowy w dziejach tej muzyki w P., zakończony XI 1954 pierwszymi Zaduszkami Jazzowymi w Krakowie. W 1955 powstały: orkiestra radiowa R. Damrosza, Warsz. Estrada Jazzowa, radiowe Studio 55. Podczas odbywającego się w tym roku w Warszawie Międzynar. Festiwalu Młodzieży i Studentów wystąpiły pol. zespoły jazzowe i jazzujące: Kurylewicza, J. Walaska, Melomani. W 1956 na I Festiwalu Jazzowym w Sopocie wystąpił zespół pianisty K. Komedy (piewszy pol. zespół jazzu nowoczesnego, później sekstet). W Poznaniu działał zespół J. Grzewińskiego (początkowo swingowy, później dixielandowy i bebopowy). Ruch jazzowy przybierał na sile: nadawano audycje radiowe (Tyrmand, S. Rogiński i in.); wprowadzano jazz do szkół muz. (m.in. w Krakowie L. Lic); 1956 J. Balcerak zał. czasopismo Jazz ; coraz częściej goszczono zagranicznych muzyków (big band G. Millera, kwartet D. Brubecka); 1959 przyjechał do Polski po raz pierwszy komentator jazzowy Głosu Ameryki W. Conover, który swymi audycjami wywierał od 1952 duży wpływ na jazz w Polsce i w eur. państwach bloku sowieckiego; muzyka jazzowa zaczęła być wykonywana w filharmoniach (koncerty w różnych miastach) i telewizji, wykorzystywana w filmie krótko- i długometrażowym (komponowali ją m.in. Komeda, Matuszkiewicz, Kurylewicz, Trzaskowski); powstawały nowe zespoły (New Orleans Stompers, Modern Dixielanders, College Dixieland, Jazz Believers, Vistula Stompers, Far Quintet). Czołówkę jazzu tradycyjnego i modern jazzu tworzyli, oprócz wspomnianych: J. Zabiegliński, H. Majewski, W. Karolak, K. Sadowski, A. Dąbrowski, J. Bartz, W. Warska i in. Trzaskowski i jego The Wreckers odwiedzili 1962 festiwale w Newport i Waszyngtonie, odbyli tournée po USA. Lata 60. i 70. Dekada lat 60., zapoczątkowana wizytą S. Getza, który wystąpił z pol. sekcją rytmiczną (Trzaskowski, Dyląg, Dąbrowski), przyniosła stabilizację ruchu jazzowego. Na coroczny festiwal Jazz Jamboree (od 1958 w Warszawie) przyjeżdżały regularnie zagraniczne zespoły i soliści. W 1962 pojawiły się pierwsze kompozycje Trzeciego Nurtu, łączącego jazz z muzyką poważną (kompozytorzy: A. Sławiński, M. Święcicki, B. Schaeffer, K. Penderecki, W. Kotoński i in.). Konkurs Jazzowy Polski Południowej wyłonił 1963 nowe indywidualności: pianistę A. Matyszkowicza (później Makowicz), trębacza T. Stańki. Powstały m.in. zespoły: Jazz Rockers, saksofonisty i skrzypka M. Urbaniaka, kwartet saksofonisty Z. Namysłowskiego. Kulminację dziesięciolecia wyznaczyły nagrania kwintetów i sekstetów Komedy (1965) i Trzaskowskiego (przeł. 1965 i 1966), utrwalone na płytach Pol. Nagrań. W 1968 powołano Wydział Muzyki Jazzowej i Rozrywkowej w PWSM w Katowicach. We wszystkich niemal ośrodkach akademickich istniały kluby jazzowe (m.in. Stodoła, Hybrydy i Remont Riviera w Warszawie, Jaszczury w Krakowie, Pałacyk we Wrocławiu, Klub Studentów Wybrzeża Żak w Gdańsku). W końcu lat 60. pojawiły się symptomy kryzysu, spowodowanego z jednej strony nadmiernie intensywnym uprawianiem trudnych odmian jazzu: free, Trzeciego Nurtu i tzw. muzyki intuicyjnej, z drugiej zaś pojawieniem się muzyki rockowej, która od końca lat 50. odbierała jazzowi część młodych słuchaczy. W 1969 zmarł wybitny kompozytor muzyki film. Komeda, uznany za najbardziej twórczego pol. reprezentanta jazzu; za kontynuatora jego przesłania artyst. uważa się T. Stańkę. Do głosu doszła tzw. druga generacja: pianista i saksofonista W. Nahorny, występujący m.in. z bluesrockową grupą Breakout, Namysłowski, współpracujący okresowo z zespołem Niemen Enigmatic, H. Nadolski i A. Przybielski, związani z SBB, pianista M. Kosz (zmarł tragicznie 1973), Urbaniak, Makowicz, perkusista Cz. Bartkowski, saksofonista T. Szukalski, Stańko i in. Coraz więcej muzyków wyjeżdżało do Europy Zachodniej i USA (Makowicz, wokalistka U. Dudziak, Urbaniak, skrzypek Z. Seifert). W kraju pozostali m.in. pianista Trzaskowski, pianista i puzonista Kurylewicz, wibrafonista J. Milian, saksofonista J. Matuszkiewicz. Ważną rolę jako forum młodych talentów na przeł. lat 60. i 70. zaczął odgrywać wrocławski festiwal Jazz nad Odrą. Pojawili się muzycy tzw. trzeciej generacji: saksofoniści Z. Jaremko, H. Miśkiewicz, wokaliści S. Sojka, K. Prońko, H. Banaszak, pianiści S. Kulpowicz, W. Sendecki, gitarzyści M. Bliziński, J. Śmietana, K. i P. Ścierańscy, skrzypek K. Dębski, kontrabasista Z. Wegehaupt. Kwartet wokalny NOVI, po wyjeździe B. Kawki do Stanów Zjedn., utracił impet rozwojowy. W 1972 przy Pol. Stow. Jazzowym powstał Klub Płytowy, później wydawnictwo płytowe Poljazz. Polscy jazzmani, poszukując własnego, odrębnego języka muz., sięgali m.in. do rodzimego folkloru (Bandoska In Blue 1958 J.„Ptaszyna” Wróblewskiego, Kujaviak Goes Funky 1973 Namysłowskiego), także do muzyki F. Chopina i Szymanowskiego (NOVI, Makowicz, Możdżer, Kułakowski, Nahorny, Szafran, Jagodziński), która okazała się w następnych dekadach trwałym i owocnym źródłem inspiracji. Ostatnie 30-lecie Od lat 80. pogłębiała się profesjonalizacja środowiska, związana z coraz częstszymi studiami młodych muzyków w Stanach Zjedn. i Kanadzie. Free jazz jest kontynuowany w zmodernizowanej postaci jedynie przez Stańkę, kierującego zespołami pol. i zagranicznymi. Nadal najważniejszym miejscem spotkań pol. czołówki jazzowej z muzykami zagranicznymi jest Jazz Jamboree (wydarzeniami były m.in. wizyty 1983 i 1988 M. Davisa). Coraz częściej są organizowane przez Pol. Stow. Jazzowe warsztaty jazzowe i konkursy. Na równych prawach są uprawiane różne style przez zespoły tradycyjne, mainstreamowe i fusion: Swing Session, Beale Street Band, Old Metropolitan Band, Vistula River Brass Band, Royal Rag, Playing Family, Orkiestra Studio S-1 pod kierownictwem Trzaskowskiego, Jazz Band Ball Orchestra, Old Timers, Tie Break, New Presentation, Heavy Metal Sextet. Powstały: zespoły jazzrockowe Walk Away i Laboratorium oraz mainstreamowy Quintessence Eryka Kulma. Jako liderzy lub członkowie różnych zespołów działają: Śmietana (Extra Ball, Sounds, Symphonic Sound, Jarosław Śmietana Quartet), Dębski (String Connection), S. Kulpowicz (Private Music, In/Formation), kontrabasista W. Szczurek (później Vit Rek), saksofonista J. Muniak. Zmiana systemu polit.-ekon. spowodowała w latach 90. w pol. jazzie wiele zmian. Zmniejszyło się znaczenie Pol. Stow. Jazzowego jako organizatora i sponsora. Pozytywnym zjawiskiem jest powstawanie wielu konkurencyjnych firm nagraniowych (Gowi, Polonia, Power Bros., Zic Zac, Koch, BMG i in.), nowych czasopism (poza zasłużonym Jazz Forum : Jazz a Gogo, Muzyk, Gitara i Bas ) i nowych festiwali. Polscy muzycy stali się częstymi gośćmi w USA, gdzie występują gł. dla środowisk polonijnych; czołowi muzycy amer. często występują w pol. klubach jazzowych i studiach nagraniowych. Jazz stał się fenomenem czysto artyst. i komercyjnym, utracił swe wcześniejsze polityczne zabarwienie.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 02:28 Vangelis West Across The Ocean Sea / City Of Isabel
  • 02:33 Aram Chaczaturian Gajane (Taniec z szablami)
  • 02:35 Alexis Ffrench Forgiven
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 288, Sunday, 15 September 2019
  • 1
    Hans Zimmer
    Dunkierka
    End Titles
  • 2
    Elton John / Taron Egerton
    Rocketman
    Rocket Man
  • 3
    Henryk Kuźniak
    Vabank
    Ragtime Vabank
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic