Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

IRLANDZKA MUZYKA

irlandzka muzyka, kuttura muzyczna Irlanczyków. Muzyka profesjonalna. Zabytki muz. liturgii celtyckiej (pierwotnej w I.) nie zachowały się. Po inwazji anglonormandzkiej 1172 Henryk II ang. wprowadził tzw. ryt sarum . Mimo ekon. i polit. dominacji ang. okres 1200–1650 charakteryzował się rozwojem klas. poezji irlandzkiej i muzyki dworskiej (śpiewna recytacja poematów i genealogii wodzów irlandzkich przy wtórze harfy). Po 1601 (bitwa pod Kinsale) stopniowo zanikały lub przechodziły do praktyki lud. dawne formy muzyki i poezji. W muzyce artyst. przejęto wzory angielskie. Między XVI a XVIII w. centrum kultury muz. był Dublin i okolice (obszar zw. Palisadą); działali tam m.in. muzycy ze szkoły ang.: J. Farmer i Th. Bateson. W XVIII w. modną formą rozrywki stały się teatr i opera. Wielu muzyków z Londynu odwiedzało Dublin (1742 odbyło się tam prawykonanie Mesjasza G.F. Händla). Rozwój kultury muz. został ponownie zahamowany 1800 po przyjęciu Aktu unii . W konsekwencji XIX-wieczni kompozytorzy irlandzcy działali gł. poza I.; do najbardziej znanych należeli: J. Field, M.W. Balfe, Ch.V. Stanford, W.V. Wallace, H. Harty. Na pocz. XX w. powstały w I. akademie muz.: w Corcaigh (1908) i Dublinie (1914), co stworzyło możliwości kształcenia kompozytorów w kraju. Do czołowych kompozytorów irlandzkich XX w. należą: F. May, B. Boydell, S. O’Riada i S. Bodley. Życie muz. koncentruje się w 3ośrodkach: Dublinie, Corcaigh i Belfaście. Działają 2 orkiestry symfoniczne: Raidío Teilifís Éireann i Ulster Orchestra. Odbywają się festiwale: w Dublinie (muzyki współcz.), Port Láirge (operetki), Loch Garman (operowy) i Corcaigh (muzyki chóralnej). Współczesnych wykonawców reprezentują: pianiści J. O’Conor, M. O’Rouke; fleciści J. Galway, E. Beckett, P. Dunkerley; skrzypaczka G. O’Grady; organiści G. Gillen, P. Sweeney, D. Hunter. Muzyka ludowa. Trzon i.m. ludowej tworzą pieśni i tańce; niewielką grupę stanowią samodzielne utwory instrumentalne (slow air ). Większa część obecnego repertuaru i instrumentarium została ukształtowana nie wcześniej niż w XVIII w. Współistnieją 2 tradycje: śpiew w języku gaelic (powolne pieśni w swobodnym metrum) i w języku ang.; w obu przeważają pieśni liryczne. Większość pieśni jest diatoniczna, w skalach durowych i molowych. Do tańców obecnie kultywowanych należą: jig (w metrum 6 /8, 9 /8, 12 /8 ), reel (4 /4 ) oraz stosunkowo niedawny hornpipe, wolniejszy od reela. W rejonach południowo-wschodnich popularna jest polka. Z instrumentów spotyka się 2 odmiany dud: uilleann pipes (z miechem) oraz bagpipes o zadęciu ustnym; ponadto skrzypce, flet, gwizdki (zw. tin whistle lub penny whistle ) oraz akordeon (guzikowy i klawiszowy) i concertinę. Odrębne miejsce w tradycji irlandzkiej zajmuje harfa; pierwotnie związana z celtycką arystokracją, w poł. XVII w. przeniknęła do muzyki lud.; wnowej formie pojawiła się w latach 20. XX w. na fali odrodzeniamuzyki lud., która nabrała charakteru miejskiego (muzykowanie w pubach, zw. session, zapoczątkowane m.in. przez kompozytora S. O’Riada). Ważną rolę w odrodzeniu tradycyjnej muzyki odegrała też zał. 1951 Organizacja Muzyków Irlandzkich (Comhaltas Ceoltóirí Éireann), organizująca liczne festiwale i konkursy.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 09:39 Trevor Jones The Grand Central Waltz
  • 09:43 Jan Sebastian Bach Orchestral Suite No.2 in B minor BWV.1067 (7)
  • 09:45 Tarnation
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 265, niedziela, 13 stycznia 2019
  • 1
    Jóhann Jóhannsson
    Nowy początek
    Kangaru
  • 2
    Kortez
    Kamerdyner
    Stare drzewa
  • 3
    John Williams
    Poszukiwacze zaginionej Arki
    Theme
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic