Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

GRECJI STAROŻYTNEJ MUZYKA

Grecji starożytnej muzyka, kultura muzyczna rozwijana w staroż. Grecji. Muzyka w staroż. Grecji kształtowała się pod silnym wpływem kultur muz. Egiptu i Fenicji, czego dowodem jest m.in. wschodnie pochodzenie gr. instrumentów muz., jak kitara i aulos. W okresie złotego wieku gł. instrumentami, wymienianymi w poematach Homera, były forminga (kitara) i lira. Oprócz legendarnego Olimposa pierwszą ważną postacią życia muzycznego staroż. Grecji był Terpander z wyspy Lesbos (VII w. p.n.e.). Duże innowacje miał wprowadzić następnie Archiloch z wyspy Paros (trójkowy rytm, szybkie tempa, elementy lud.). Na wysokim poziomie stała ówczesna poezja liryczna, reprezentowana na wyspie Lesbos przez Safonę i Alkajosa, a w Tebach przez Pindara. W VI w. p.n.e. rozwijał się dramat, w którym gł. rolę odgrywał chór; scenom okolicznościowym towarzyszył aulos (kitara jako instrument Apollina była używana jedynie do wtóru w hymnach i w muzyce rel.). W V w. p.n.e. rozpoczął się nowy okres, który Plutarch uważał za czasy upadku kultury muz.; rozwinęło się indywidualne wirtuozostwo, melodie stały się wyrafinowane, pełne ekspresji i rytmicznej swobody, pojawiła się chromatyka, a nawet ćwierćtony. Do słynnych wykonawców tej muzyki należeli Filoksenos z Cytery, Timoteos i Eurypides. M.s.G. była jednogłosowa, oparta na właściwych jej skalach ( skala, ) i pozostawała w ścisłej zależności od słowa poet., formy jej były zatem identyczne z formami gr. poezji, której miary (trochej, jamb, spondej, daktyl, anapest i ich kombinacje) były miarami muz. rytmu. Do najstarszych form należą ody, hymny rel. (gł. na cześć Apollina) i rapsody; do form lirycznych zaliczają się elegie, pieśni chóralne, weselne (epitalamia), dziękczynne (peany) oraz dytyramby, śpiewane na cześć Dionizosa przy wtórze fletni Pana lub aulosu. Samodzielne formy wytworzyła muzyka taneczna grana na aulosach, tzw. orchestyka. Tańce występowały w pantomimach scenicznych (hyporchematy), w dramatach satyrycznych (emmeleje), w komediach (kordaks, sikinnis — skoczny taniec satyrów, pyrriche — taniec wojenny). Strukturami czysto muz. były nomosy, schematy melodyczne, wg których recytowano pieśni rel. (np. nomos pytyjski Sakkadasa z Argos z 586 p.n.e., opiewający walkę Apollina ze smokiem Pytonem). Śpiewom towarzyszyły instrumenty grające w unisonie lub oktawę wyżej: lira, kitara lub forminga, aulos, harfa i podobny do niej barbiton oraz magadis z 20 podwójnymi strunami strojonymi w oktawach. Greckie pismo muz. opierało się na literach alfabetu fenickiego. Do nielicznych zachowanych zabytków staroż. muzyki gr. należą m.in.: 3 hymny Mesomedesa (II w. p.n.e.) na cześć Kaliope, Heliosa i Nemesis, hymny delfickie do Apollina (ok. 130 p.n.e.), pieśń Sejkilosa, fragmenty chóru z tragedii Eurypidesa Orestes . Zachowało się natomiast stosunkowo dużo traktatów teoret., które w okresie renesansu wyd. drukiem, zaopatrując często we wnikliwe komentarze (np. M. Meibom Antiquae musicae auctores septem 1652).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 08:24 Sheku Kanneh-Mason, Bob Marley No Woman, No Cry
  • 08:26 Julian Bream, Joaquin Malats Serenata
  • 08:30 James Newton Howard Pack Your Bags/Leaving Nova Prime
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 281, Sunday, 12 May 2019
  • 1
    Lady Gaga / Bradley Cooper
    Narodziny gwiazdy
    Shallow
  • 2
    Michał Lorenc
    Psy
    Kołysanka
  • 3
    Elton John
    Faworyta
    Skyline Pigeon
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic