Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

GLUCK CHRISTOPH WILLIBALD

Gluck [gluk ] Christoph Willibald , ur. 2 VII 1714, Erasbach (Bawaria), zm. 15 XI 1787, Wiedeń, kompozytor niemiecki. Kształcił się początkowo w Pradze, potem u G.B. Sammartiniego w Mediolanie, gdzie skomponował 10 oper (m.in. Artaserse 1741 i Ippolito 1745). Podczas pobytu 1746 w Londynie dał wspólny koncert z G.F. Händlem. W 1748 był w Hamburgu dyrygentem trupy operowej (1749 wykonał z nią na dworze w Kopenhadze La contesa de’Numi ). W tym okresie napisał kilka dalszych oper w stylu wł., m.in. La clemenza di Tito (Neapol 1752). W 1752 osiadł w Wiedniu, gdzie objął stanowisko kapelmistrza opery dworskiej; powstało wówczas kilka oper komicznych, jak Le cadi dupé (1761) i La rencontre imprévue (1764) oraz pantomima baletowa Don Juan (1761). Współpracował z poetą R. Calzabigim, stojącym w opozycji do głównego wtedy librecisty wł., P. Metastasia. W Wiedniu zostały wykonane 3 opery do tekstów Calzabigiego: dramma per musica Orfeusz i Eurydyka (1762), Alceste (1767) i Paride ed Elena (1770). Gdy 1774 wystawiono w Paryżu nową operę G., Ifigenia w Aulidzie, rozgorzał spór między zwolennikami opery fr., którzy widzieli w G. kontynuatora tradycji fr., a zwolennikami wł. opery buffa, reprezentowanej przez N. Piccinniego. W tzw. sporze Piccinnistów z Gluckistami zwycięstwo odnieśli ci ostatni, do czego przyczyniły się sukcesy 2 nowych oper G.: Armidy (1777), a zwłaszcza Ifigenii na Taurydzie (1779). G. jest przedstawicielem opery klas., jednym z gł. reformatorów tego gatunku w XVIII w. Przełomowym dziełem była opera Alceste, nawiązująca do opery fr., a zwłaszcza do zdobyczy dramatu muz. ( tragédie lyrique) J.B. Lully’ego. Związek z klas. dramatem fr. jest widoczny w operach G. zarówno w treści (tematyka starogr., problematyka etyczna, wątek patriotyczny), jak i w formie. Oznaczało to odwrót od popisowej opery okresu baroku; G. eliminował wszystko, co zakłócało dramaturgię dzieła. Z muzyki fr. zachował typową dla niej air (), zbliżoną raczej do pieśni niż do arii da capo ( aria). Rozwinął recitativo accompagnato ( recytatyw), który stał się gł. środkiem ekspresji. Nie tylko przywrócił dawny typ chóru z dramatu staroklas., lecz wprowadził nowe rodzaje: chór dram., biorący bezpośrednio udział w akcji, komentujący, obrzędowy, związany niejednokrotnie z baletem. Rozbudował partie orkiestrowe oper; uwertury mają nierzadko formę sonatową. Wyrazem związku z fr. ballet de cour było wprowadzanie na zakończenie opery baletu (np. w Ifigenii w Aulidzie ). G. pozostawił ponad 100 dzieł scenicznych, jak: opery, balety, pantomimy, pasticcia i kantaty dram., także pieśni, m.in. do słów F.G. Klopstocka (Klopstocks Oden und Lieder beym Clavier zu Singen 1785–86). Wpływ jego muzyki uwidocznił się w twórczości takich kompozytorów, jak: A. Salieri, J. Gossec, É.N. Méhul, z późniejszych L. Cherubini i G. Spontini.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 23:36 John Williams The Chairman's Waltz
  • 23:39 Cristóbal de Morales Officium Defunctorum (Parce mihi domine)
  • 23:45 Mari Samuelsen Timelapse
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 262, niedziela, 9 grudnia 2018
  • 1
    Kortez
    Kamerdyner
    Stare drzewa
  • 2
    Michał Lorenc
    Psy
    Kołysanka
  • 3
    Alan Silvestri
    Forrest Gump
    Suita
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2018 RMF Classic