Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

FALLA MANUEL

Falla [fa ja ] Manuel de, właśc. M. María de Falla y Matheu, ur. 23 XI 1876, Kadyks, zm. 14 XI 1946, Alta Gracia (Argentyna), kompozytor hiszpański; jeden z gł. przedstawicieli hiszp. szkoły nar. (obok I. Albéniza i E. Granadosa). Od ok. 1897 mieszkał w Madrycie, dokąd już wcześniej przyjeżdżał na lekcje fortepianu u J. Tragó (pobierał je do 1899); 1901 poznał F. Pedrella, u którego 1902–04 studiował prywatnie kompozycję i pod którego wpływem zainteresował się folklorem hiszp.; 1901–03 skomponował 5 zarzuel, 1905 ukończył swój pierwszy dojrzały utwór — operę Krótkie życie, nagrodzoną w tymże roku na konkursie Akad. Sztuk Pięknych w Madrycie (wyst. Nicea 1913). W 1907–14 przebywał w Paryżu, gdzie zetknął się z nowymi kierunkami w sztuce i poznał wybitnych muzyków, m.in. : I. Albeniza, C. Debussy’ego, P. Dukasa, W. Landowską, M. Ravela, I. Strawinskiego i R. Viñesa; 1914–15 skomponował — z myślą o cygańskiej tancerce P. Imperio — widowisko słowno-muz. El amor brujo [miłość czarodziejka ], wyst. w Madrycie 1915, wykorzystujące charakterystyczne motywy melodyczne i rytmiczne śpiewów andaluzyjskich — cante jondo ; po premierze oprac. koncertową wersję dzieła (1916) i dokonał przeróbek wersji scenicznej, nadając jej kształt baletu; 1916 ukończył rozpoczęte w Paryżu impresje symfoniczne na fortepian i orkiestrę Noce w ogrodach Hiszpanii, w których połączył elementy folkloru hiszp. z estetyką impresjonizmu. W 1916–17 napisał na zamówienie S. Diagilewa folklorystyczną pantomimę El corregidor y la molinera, którą następnie rozbudował i przekształcił w balet Trójgraniasty kapelusz, wyst. 1919 w Londynie z dekoracjami P. Picassa; 1919 skomponował na zamówienie A. Rubinsteina Fantasia bética na fortepian solo, w której ponownie wykorzystał motywy cante jondo . W 1920 przeniósł się z Madrytu do Grenady, gdzie napisał Homenaje a Debussy na gitarę (1920); 1923 powstała opera dla teatru kukiełkowego Kukiełki mistrza Piotra, 1926 — Concerto (dla W. Landowskiej) na klawesyn, flet, obój, klarnet, skrzypce i wiolonczelę, 1933 — Balada de Mallorca na chór a cappella, będąca parafrazą Andantina z Ballady F-dur F. Chopina. Ostatni, ukończony 1939 przez F. utwór — Homenajes na orkiestrę był złożony z orkiestrowych wersji wcześniejszych kompozycji, poświęconych E. Arbosowi, Debussy’emu, Dukasowi i Pedrellowi; od 1939 w Argentynie. Od 1926 pracował nad kantatą Atlántida, którą pozostawił we fragmentach (została dokończona 1954–76 przez E. Halfftera).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 16:24 ZAZ Demain C'est Toi
  • 16:27 James Newton Howard Pack Your Bags/Leaving Nova Prime
  • 16:30 Hans Zimmer 1976/Lost but Won
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 286, Sunday, 23 June 2019
  • 1
    Daniel Bloom / Leszek...
    Słodki koniec dnia
    Poetessa
  • 2
    Elton John
    Król lew
    Can You Feel The Love Tonight
  • 3
    Lady Gaga / Bradley Cooper
    Narodziny gwiazdy
    Shallow
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic