Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

ETNOGRAFIA MUZYCZNA

etnografia muzyczna, etnomuzykologia, jedna z podstawowych dyscyplin muzykologii, bliska etnologii (etnografii ogólnej), badająca muzykę ludu jako grupy etnicznej ( ludowa muzyka). W środowisku anglosaskim i amerykańskim e.m. jest od lat 50. XX w. nazywana etnomuzykologią — dla podkreślenia silniejszego związku z muzykologią niż z etnologią (etnografią). E.m. zajmuje się zjawiskami muz. z reguły nie mającymi źródeł pisanych, utrwalonych środków przekazu (notacji), teorii, wskazówek wykonawczych, określonego autorstwa i chronologizacji; w praktyce zaś — tymi wszystkimi zjawiskami kultury muz., które znajdują się na marginesie tradycyjnych zainteresowań historii muzyki, tj.: muzyką lud. Europy, kultur pozaeur. i ludów pierwotnych, chociaż obecnie daje się zauważyć u historyków muzyki tendencję np. do rozpatrywania muzyki orientalnej w ścisłej łączności z muzyką staroż. Europy. E.m. przechodziła wiele przeobrażeń; różnie pojmowano jej przedmiot, cele i metody. Rozwinęła się z takich kierunków, jak: muzykologia porównawcza (niem. Vergleichende Musikwissenschaft ), folklorystyka muz. i geografia muz. (géographie musicale ). Najbardziej odrębną metodologicznie była muzykologia porównawcza; obejmowała ona badania nad kulturą muz. całego świata, zwłaszcza muzyką kultur pierwotnych, również badania nad zjawiskami muz. wytwarzanymi przez zwierzęta lub siły przyrody. R. Lach, wybitny entuzjasta tego kierunku, pragnął przeciwstawić metodzie hist., badającej zjawiska muz. w perspektywie czasu, metodę badań w aspekcie porównawczym; dążył do odtworzenia ciągu rozwojowego, procesu doskonalenia się form od prostszych ku bardziej doskonałym. Bliska tym założeniom jest géographie musicale, choć z nieco węższym zakresem problematyki. Folklorystyka muz. z kolei zajmuje się badaniem muzyki i literatury lud. (gł. eur.); termin pochodzenia ang. (folklorewiedza ludu ) dotyczył pierwotnie lud. kultury duchowej. Mimo wielu przeobrażeń, jakim ulegała i ulega e.m., można mówić o dość zwartym zespole metod badawczych tej dyscypliny. Wynika to z faktu skoncentrowania jej historii (e.m. jako samodzielna dyscyplina istnieje od 100 lat) wokół działalności kilku badaczy (E. Hornbostel, Lach, B. Bartók) i kierunków (szkoła ros.-ukr., kierunki anglosaskie). Do dziś większość liczących się ośrodków e.m. jest prowadzona przez bezpośrednich lub pośrednich wychowanków tych badaczy i szkół. Do najlepiej oprac. działów e.m. należy systematyka instrumentarium. Wypracowano również metodę opisu i klasyfikacji zjawisk muz.; ulega ona modyfikacjom zależnie od specyfiki materiału. Najwcześniej usystematyzowano zjawiska tonalne, później rytmiczne. Obecnie wiele uwagi poświęca się klasyfikacji właściwości wykonawczych. Za twórców e.m. są uważani: J. Ellis (początek badań tonometrycznych nad muzyką pozaeur.) i Hornbostel (sprowadzenie problematyki etnologii i historii do badań eksperymentalnych, tj. akustycznych, psychol. i fizjol., nad muzyką pozaeur. i pierwotną). Bartók oraz badacze ros. (P. Sokalski, J. Gippius) i ukr. (F. Kołessa, K. Kwitka) wypracowali metodykę badań nad muzyką Europy Wschodniej. Problematykę etnogr. podejmuje coraz więcej przedstawicieli innych ras i kontynentów, np. J.H. Kwabena-Nketia z Ghany, N. Jairazbnoy z Indii, badacze japońscy, indonezyjscy, perscy, uzbeccy, arabscy, wietnamscy. Rozwój badań nad muzyką lud. doprowadził do zgromadzenia ogromnego materiału badawczego i w konsekwencji do zakładania archiwów nar., a w większych krajach i federacjach narodów — archiwów regionalnych. Do najbogatszych należą: archiwum Biblioteki Kongresu w Waszyngtonie i archiwum w Bloomington (Stany Zjedn.); znanym archiwum lud. pieśni eur. jest Deutsche Volksliedarchiv we Fryburgu Bryzgowijskim; świat. uznaniem cieszą się archiwa w Petersburgu, Budapeszcie, Bukareszcie i Helsinkach oraz niektóre archiwa azjatyckie (np. w Tokio, Taszkencie, Teheranie). W Polsce archiwum muzyki lud. ze zbiorem ok. 70 tys. nagrań mieści się przy Inst. Sztuki PAN w Warszawie.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 10:06 John Williams Star Wars - Main Title
  • 10:11 Andrzej Zaucha C'est la vie
  • 10:16 Alberto Iglesias El Polvo Del Tractor
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 297, Sunday, 17 November 2019
  • 1
    John Barry
    Tańczący z wilkami
    The John Dunbar Theme
  • 2
    Alan Silvestri
    Forrest Gump
    Suita
  • 3
    Łukasz Pieprzyk
    Legiony
    Zakończenie
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic