Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

EGIPTU STAROŻYTNEGO MUZYKA

Egiptu starożytnego muzyka, kultura muzyczna rozwijająca się w staroż. Egipcie. Zabytki kultury muzycznej staroż. Egiptu (tzw. I kultury przeddynastycznej) sięgają V tysiąclecia p.n.e. Źródła tego okresu mają charakter archeol. i dotyczą idiofonów (uderzane o siebie drewienka, często w formie głów zwierząt — gazeli, zająca). Przyjmuje się również istnienie różnych tańców kołowych, związanych z kultem płodności i obrzędami przejścia z jednej grupy wieku do drugiej, podobnie jak w Czarnej Afryce (wschodniej i środkowej). Okres dynastyczny (Stare Państwo) jest już bogato udokumentowany nie tylko zabytkami archeol. i ikonograficznymi, ale także przekazami pisemnymi. Okres Starego Państwa wyróżnia się mniej rozwiniętym instrumentarium (małe harfy, długie flety podłużne, klarnety, sistrum ceramiczne i metalowe) i skalą prawdopodobnie bezpółtonową. Muzyka w tym okresie była uprawiana w świątyni, dokąd dopuszczano tylko niektóre instrumenty: harfa, sistrum związane z kultem Ozyrysa, instrumenty dęte związane z kultem Amona. Muzyka świecka wiązała się z tańcem i była wykonywana wyłącznie przez mężczyzn. W okresie Nowego Państwa wzrósł wpływ kultury muz. Mezopotamii, wyrażający się zwł. w przejęciu jej rozwiniętego instrumentarium (duże harfy stojące, trąbki ze szlachetnych metali, membranofony, kitary i pandory oraz wiele odmian fletów, także poprzecznych, i klarnetów; z idiofonów szczególnie popularne było sistrum w kształcie ludzkiej ręki). Zasadniczym przeobrażeniom uległ system tonalny o strukturze tetrachordalnej ( tetrachord), w którym konstrukcyjne znaczenie otrzymały interwały kwarty, oktawy i sekundy małej. Znacznie rozwinęła się muzyka świecka, a prócz wykonawców mężczyzn pojawiły się (na wzór orientalny) kobiety, tzw. śpiewające dziewczęta, muzykujące przede wszystkim na harfach, kitarach, pandorach; nauczaniu gry na tych instrumentach służyły specjalne akademie muz. (np. słynna szkoła w Memfis). Wyraźny przełom stylistyczny nastąpił w I tysiącleciu p.n.e., gdy rozpoczęły się inwazje: perska (525–404 i 341–332), gr. (332–330) i rzymska (od 30 r. p.n.e.). Okres ten jest znany stosunkowo dobrze z przekazów pośrednich, pochodzących od najeźdźców. Duże znaczenie zyskała wówczas muzyka rel.; szczególnie były rozwinięte instrumenty perkusyjne (talerze, sistrum, dzwony). Wykonawcami byli dalej gł. mężczyźni, a zawód muzyka, podobnie jak u Spartan, był dziedziczny. W okresie aleksandryjskim znano organy hydrauliczne, dla których wzorem miała być fletnia Pana. Źródła dokumentują istnienie rozwiniętej teorii muzyki, która wywarła silny wpływ na rozwój późniejszej gr. estetyki muzycznej. Dla m.s.E. były znamienne 2 nurty: rodzimy, silnie zespolony z kontynentem afryk. i napływowy (z Azji Mniejszej). Do cech specyficznych należał odmienny charakter percepcji muz., w której każdy dźwięk był odbierany oddzielnie, przy czym decydujące znaczenie miały jego walory barwne oraz jego filoz. interpretacja. Na takie pojmowanie muzyki niewątpliwie wywarły wpływ, właściwe ludom afryk., wierzenia w magiczną siłę dźwięku oraz koncepcje azjat. o harmonizującej, koordynującej roli muzyki. Doszły one do głosu zwł. w okresie rzymskim (Dio Cassus, 150–235 n.e.). O właściwościach stylistycznych m.s.E. niewiele można powiedzieć. Przeprowadzane ostatnio badania próbują odtworzyć systemy tonalne: anhemitoniczne (bezpółtonowe) i ditoniczne (wielkotercjowe), rodzaj wielogłosowości (domniemana heterofonia), wyjaśnić znaki cheironomiczne (ruchy rąk oznaczające dźwięki).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 10:54 Johann Strauss II Freikugeln, Polska schnell op. 326
  • 11:03 Chuck Mangione Children of Sanchez Finale
  • 11:06 Victor Young La Vuelta al Mundo en 80 Dias
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 297, Sunday, 17 November 2019
  • 1
    John Barry
    Tańczący z wilkami
    The John Dunbar Theme
  • 2
    Alan Silvestri
    Forrest Gump
    Suita
  • 3
    Łukasz Pieprzyk
    Legiony
    Zakończenie
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic