Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

COUPERIN FRANÇOIS

Couperin [kuprę ] François , zw. Le Grand, ur. 10 XI 1668, Paryż, zm. 12 IX 1733, tamże, kompozytor francuski; przedstawiciel klawesynistów francuskich; najwybitniejszy z rodu Couperinów, muzyków, syn Charlesa (1638–79), bratanek Louisa (1626–61), organisty i kompozytora; w zakresie gry organowej uczeń J. Thomelina; 1685–1723 był organistą kościoła Saint Gervais, 1693–1730 kaplicy król.; nadworny klawesynista i nauczyciel dzieci z arystokratycznych rodzin, organizator i współwykonawca koncertów na dworze król., całe życie spędził w Paryżu. Twórczość C. rozpoczynają 2 msze organowe (1690), utrzymane w stylu fr. szkoły organowej XVII w.; z tego samego okresu pochodzą pierwsze sonaty triowe (1690–95), pisane pod wpływem A. Corellego i wyd. pod pseudonimem, nadto pierwsze utwory wokalno-instrumentalne. Wyznaczają one 3 gł. nurty twórczości C.: solowy, kameralny i wokalno-instrumentalny. Twórczość wokalna (gł. kośc.), zamknięta ok. 1713 (Leçons de ténèbres ), obejmuje ok. 30 motetów na 1, 2, 3 głosy wokalne, instrumenty obbligato i basso continuo, 3 Leçons de ténèbres (do tekstów Lamentacji Jeremiasza ) oraz kilkanaście utworów świeckich (airs). Na twórczość kameralną, równie obfitą, składają się sonaty triowe i suity, obejmujące zbiór Les Nations: La Françoise, L’Espagnole, L’imperiale, La Piémontaise (1726), sonatę triową L’Apothéose de Corelli (1724), 2 suity na wiolę (1727); koncert L’Apothéose de Lully (1725), koncerty w zbiorach Les Concerts royaux (I–IV, 1722), Les Goûts réunis (V–XIV, 1724). Najważniejszą część twórczości C. stanowią utwory klawesynowe — 230 miniatur zawartych w 4 księgach (1713, 1716–17, 1722, 1730), uszeregowanych w 27 cyklów suitowych, tzw. ordres. U podstaw kształtowania Couperinowskiej miniatury instrumentalnej leży z jednej strony rytm taneczny (stylizacje tańców), z drugiej — 2 gł. zasady architekt.: dwuczęściowa forma repryzowa (ok. 2/3 miniatur) i forma ronda. Prawie wszystkie miniatury są opatrzone programowymi tytułami. Pièces de clavecin są zbiorami utworów zaskakujących różnorodnością ekspresji, wyrafinowaniem harmoniki, odkrywczością kolorystyki. Nawiązując do tradycji fr. szkoły lutniowej XVII w., C. w pełni wykorzystał możliwości wyrazowe i kolorystyczne klawesynu. W twórczości C. można wyróżnić 3 okresy stylistyczne: styl charakterystyczny dla środkowej fazy baroku (wpływ J.B. Lully’ego, fr. szkoły organowej, A. Corellego) — należą tu msze organowe, większość utworów wokalnych oraz wczesne sonaty; styl późnobarok. (J.S. Bach, G.F. Händel, częściowo J.Ph. Rameau) — gł. Apoteozy i suity na wiolę; najbardziej prekursorski styl rokokowy przejawia się w utworach klawesynowych, gdzie krzyżują się wszystkie style. C. jest też autorem 2 prac dydaktycznych: Règles pour l’accompagnement (ok. 1698) i L’Art de toucher le clavecin (1716).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 10:03 Gioacchino Rossini Fragment Uwertury do Wilhelma Tella
  • 10:06 John Williams Star Wars - Main Title
  • 10:11 Andrzej Zaucha C'est la vie
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 297, Sunday, 17 November 2019
  • 1
    John Barry
    Tańczący z wilkami
    The John Dunbar Theme
  • 2
    Alan Silvestri
    Forrest Gump
    Suita
  • 3
    Łukasz Pieprzyk
    Legiony
    Zakończenie
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic