Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

CHORAŁ PROTESTANCKI

chorał protestancki, chorał ewangelicki, oficjalne pieśni i hymny niem. Kościoła protest. (ewangelickiego); ich wprowadzanie rozpoczął M. Luter, przykładając szczególną wagę do śpiewu jako formy modlitwy i liturgii. Ch.p. oparł się — zgodnie z zaleceniami Lutra — na prostych, stroficznych tekstach rel. w języku niem., będących utworami oryginalnymi lub pochodzących z psalmów, z liturgicznych tekstów Kościoła rzym. (antyfony i in.), z lud. niem. poezji rel. lub nieliturgicznych hymnów łacińskich. Proste melodie były często przejmowane wraz z tekstem, niekiedy pochodziły z pieśni świeckich lub były komponowane. Początkowo śpiewano te pieśni jednogłosowo (najwcześniejszym zbiorem jest tzw. Achtliederbuch 1523–24, zawierający 8 tekstów i 4 melodie), później zaś J. Walther, L. Senfl i in. ułożyli śpiewy ewangelickie na 4 głosy mieszane w równych wartościach rytmicznych (tzw. technika nota contra notam ), przy czym melodię powierzano przeważnie sopranowi, a nie tenorowi, jak to było w polifonicznej muzyce Kościoła rzymskokatol.; dzięki temu uproszczonemu wielogłosowemu opracowaniu gmina mogła brać zbiorowy udział w śpiewie. Pierwszy zbiór ch.p. w układzie 4-głosowym wydał J. Walther pt. Geystliches Gesangk Buchleyn (1524). Reprezentacyjnym chorałem ewangelickim został psalm 46 Deus noster refugium (pol. Bóg naszą opoką, niem. Ein’feste Burg ist unser Gott ); jego melodia jest parafrazą melodii Gloria z mszy De Angelis . Początkowo recytowano ją na wzór gregoriański, później nadano jej schematyczną formę, ujmując w metrum 4 /4, jak to uczyniono z większością śpiewów ch.p., w których metrum trójdzielne należy do zjawisk dość rzadkich. Niemiecki ch.p. przejęli już w XVI w. pol. dysydenci; za przykładem ewangelików niem. wydawali oni liczne zbiory pieśni nabożnych z tekstami pol.; wśród pol. dysydentów były popularne również śpiewy kalwinów fr., zwłaszcza psalmy z melodiami C. Goudimela. Muzyka niem. Kościoła ewangelickiego rozwinęła bogate formy oparte na ch.p.; należą do nich: preludium chorałowe, czyli Choralvorspiel, wariacje chorałowe na organy oraz wokalna kantata chorałowa. Formy te osiągnęły najwyższą doskonałość w dziełach J.S. Bacha.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 22:53 Franz Schubert Piano Trio in E flat, D.929 (2)
  • 22:59 Georg Friedrich Haendel Concerto grosso G-dur op.6 nr 1 (5)
  • 23:00 James Horner Apollo 13 - Main Title
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 341, Sunday, 10 January 2021
  • 1
    Hildur Guðnadóttir
    Joker
    Bathroom Dance
  • 2
    John Powell
    Jak wytresować smoka 2
    Dragon Racing
  • 3
    Harry Gregson-Williams /...
    Mulan
    Loyal Brave True
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2021 RMF Classic