Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

CHORAŁ PROTESTANCKI

chorał protestancki, chorał ewangelicki, oficjalne pieśni i hymny niem. Kościoła protest. (ewangelickiego); ich wprowadzanie rozpoczął M. Luter, przykładając szczególną wagę do śpiewu jako formy modlitwy i liturgii. Ch.p. oparł się — zgodnie z zaleceniami Lutra — na prostych, stroficznych tekstach rel. w języku niem., będących utworami oryginalnymi lub pochodzących z psalmów, z liturgicznych tekstów Kościoła rzym. (antyfony i in.), z lud. niem. poezji rel. lub nieliturgicznych hymnów łacińskich. Proste melodie były często przejmowane wraz z tekstem, niekiedy pochodziły z pieśni świeckich lub były komponowane. Początkowo śpiewano te pieśni jednogłosowo (najwcześniejszym zbiorem jest tzw. Achtliederbuch 1523–24, zawierający 8 tekstów i 4 melodie), później zaś J. Walther, L. Senfl i in. ułożyli śpiewy ewangelickie na 4 głosy mieszane w równych wartościach rytmicznych (tzw. technika nota contra notam ), przy czym melodię powierzano przeważnie sopranowi, a nie tenorowi, jak to było w polifonicznej muzyce Kościoła rzymskokatol.; dzięki temu uproszczonemu wielogłosowemu opracowaniu gmina mogła brać zbiorowy udział w śpiewie. Pierwszy zbiór ch.p. w układzie 4-głosowym wydał J. Walther pt. Geystliches Gesangk Buchleyn (1524). Reprezentacyjnym chorałem ewangelickim został psalm 46 Deus noster refugium (pol. Bóg naszą opoką, niem. Ein’feste Burg ist unser Gott ); jego melodia jest parafrazą melodii Gloria z mszy De Angelis . Początkowo recytowano ją na wzór gregoriański, później nadano jej schematyczną formę, ujmując w metrum 4 /4, jak to uczyniono z większością śpiewów ch.p., w których metrum trójdzielne należy do zjawisk dość rzadkich. Niemiecki ch.p. przejęli już w XVI w. pol. dysydenci; za przykładem ewangelików niem. wydawali oni liczne zbiory pieśni nabożnych z tekstami pol.; wśród pol. dysydentów były popularne również śpiewy kalwinów fr., zwłaszcza psalmy z melodiami C. Goudimela. Muzyka niem. Kościoła ewangelickiego rozwinęła bogate formy oparte na ch.p.; należą do nich: preludium chorałowe, czyli Choralvorspiel, wariacje chorałowe na organy oraz wokalna kantata chorałowa. Formy te osiągnęły najwyższą doskonałość w dziełach J.S. Bacha.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 04:34 Jan Sebastian Bach Toccata i fuga d-moll (1)
  • 04:37 Giuliano Carmignola, Antonio Lolli Violin Concerto in C major (3)
  • 04:46 Miloš Karadaglić , Radiohead Street Spirit (Fade Out)
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 296, Sunday, 10 November 2019
  • 1
    John Barry
    Tańczący z wilkami
    The John Dunbar Theme
  • 2
    John Barry / Shirley Bassey
    Goldfinger
    Goldfinger
  • 3
    Cecilla Krull
    Dom z papieru
    My Life Is Going On
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic