Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

BRAZYLIJSKA MUZYKA

brazylijska muzyka, kultura muzyczna Brazylijczyków. Profesjonalna muzyka brazylijska rozwija się od pocz. XIX w. W 1841 kompozytor F.M. de Silva zał. konserwatorium w Rio de Janeiro. W 2. poł. XIX w. ustalił się kierunek nar., którego przedstawiciele nawiązali do rodzimego folkloru; kierunek ten reprezentowali: A.C. Gomes, A. Nepomuceno, F. Braga, B. Itibera da Cunha Luz oraz najwybitniejszy z nich H. Villa-Lobos, twórca oper, oratoriów, symfonii, utworów kameralnych i wokalnych opartych na folklorze brazylijskim, założyciel konserwatorium — Conservatorio Nacional de Canto Orfeônico (1942). W 1945 powstała w Rio de Janeiro Academia Brasileira de Música. Elementami folkloru jest przesiąknięta także twórczość: L. Galleta, F. Mignone’a, O.L. Fernandeza i C. Guarnieriego, autora m.in. opery komicznej Pedro Malazarte (1936), symfonii i pieśni. Spośród następnej generacji kompozytorów brazylijskich należy wymienić: C. Guerra Peixego, C. Santoro i S. Kriegera. Do znanych kompozytorów należą również: C. Guarneri, L. Cosme, R. Gnattali i H. Siqueira. Dodekafonia A. Schönberga znalazła naśladowców w kompozytorach debiutujących w latach 50.: G. Mendes, D. Cozzelli, W. Correa de Oliveiri, R. Duprat. Utworzyli oni grupę Música Nova. Powstała również (1966) grupa Bahia, w skład której weszli: E. Widmer, J. Oliveira, L. Cardoso, F. Cequeira, W. Smetak i M. Gomes. W latach 60. debiutował M. Nobre, reprezentujący kierunek eksperymentalny, twórca kantaty Ukrinmakrinkrin (1964), baletu Rhythmetron (1968), Concerto breve (1969), Ludus instrumentalis (1969); wyróżnili się również M. Santos oraz J.A. de Almeida Prado. Z brazylijskich wykonawców sławę zyskali, m.in. dyrygent E. Carvalho i pianista A. Moreira-Lima. W 1927–50 działał w Brazylii polski kompozytor i dyrygent B.G. Lomani, podczas II wojny świat. przebywała tam pianistka F. Blumental. Ludowa muzyka brazylijska rozwija się na podłożu: muzyki indiańskiej, renes. muzyki iberyjskiej, nowszej eur. muzyki rozrywkowej, amer. jazzu, a zwł. oryginalnych murzyńskich tradycji muzycznych. Stosunkowo najprymitywniejsza, rozwijająca się z dala od wielkich ośrodków Inków, jest muzyka Indian z Brazylii. Charakteryzuje się jednogłosowością, swobodną rytmiką, w instrumentarium wyróżniają się słynne bębny magiczne. Muzyka murzyńska rozwinęła się zwł. na północnych wybrzeżach Ameryki Południowej oraz w Brazylii. Odmiennie niż na kontynencie północnoamer., Murzyni w tej części Nowego Świata zachowali swe oryginalne, choć już nie tak bogate instrumentarium. Kultywowane wierzenia sprzyjały podtrzymywaniu tradycji. Wiele zapomnianych już na północy pieśni obrzędowych (weselnych) i kultowych oraz instrumentów o funkcjach magicznych zachowało się tu do czasów obecnych. Określone instrumenty łączą się z poszczególnymi kultami i zabiegami (np. bęben wysoko strojony z wywoływaniem deszczu, średni z kultem przodków, basowy z kultem umarłych). Odmienne są również funkcje bębnów grających solo i w zespołach. Do celów muz. wykorzystuje się rozmaite przedmioty: garnki żelazne i drewniane, zderzane sztaby, także bębny pocierane. Oddziaływanie muzyki murzyńskiej ujawnia się przede wszystkim w repertuarze tanecznym oraz w rytmice. Według wielu badaczy muzyka murzyńska, przeważnie dwumiarowa (pochodząca z Afryki Zachodniej), oddziałała odkształcająco na rozpowszechnioną, pod wpływem hiszp., muzykę trójmiarową (6 /8 ). W ten sposób wykształciły się synkopowe formuły rytmiczne ( synkopa): szesnastka, ósemka, szesnastka i dwie ósemki, występujące w muzyce brazylijskiej. Na terenie Brazylii ujawniły się filiacje między muzyką indiańską i murzyńską: swobodne metrycznie, glissandowe melodie indiańskie przyjmowały ostrą pulsację muzyki murzyńskiej. Najpopularniejszym tańcem brazylijskim jest samba, przejęta z Angoli i Konga. Muzyka pochodzenia eur. jest obecnie w Brazylii najsilniejszą i najbardziej przeobrażającą się kulturą muz.; zasadnicze znaczenie dla jej charakteru i wyrazu miały tradycje przejęte z muzyki renesansu i baroku na Płw. Iberyjskim (muzyka rel. i świecka). Obecnie coraz bardziej rozpowszechnia się eur. muzyka rozrywkowa oraz amer. jazz. W Brazylii narodził się nurt muzyki jazzowej — bossa nova (A.C. Jobim, A. Gilberto). Z dawnych tradycji hiszp. szczególną rolę odegrały tańce XVI i XVII w.: saltarello, fandango, rozpowszechnione do dziś w południowo-wschodniej B., oraz tradycja epicko-liryczna (romanse, panegiryki) związana z turniejami śpiewaczymi, rozwinięta zwł. w północno-wsch. Brazylii. Z instrumentów przyjęły się przede wszystkim strunowe: gitara i prymitywne skrzypce — fidel. Importowana muzyka eur. przeobraziła się pod wpływem innych kultur, nabrała kolorytu lokalnego, związała się z miejscowymi uroczystościami dorocznymi o charakterze widowiskowym. W wyniku tych procesów asymilacyjnych powstało wiele form specyficznych, zwł. w dziedzinie muzyki tanecznej (np. brazylijskie bolero, lambada).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 19:32 Ludwig van Beethoven IV Symfonia B-dur (4)
  • 19:43 Sting Until...
  • 19:46 John Barry Out Of Africa - Main Title
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 285, Sunday, 16 June 2019
  • 1
    Elton John
    Król lew
    Can You Feel The Love Tonight
  • 2
    Daniel Bloom / Leszek...
    Słodki koniec dnia
    Poetessa
  • 3
    Alan Silvestri
    Forrest Gump
    Suita
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic