Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

BELGIJSKA MUZYKA

belgijska muzyka , muzyka Belgów. Muzyka profesjonalna. Kultura muz. terenów wchodzących w skład dzisiejszej Belgii, ze względu na zmieniającą się przynależność tego terytorium i podleganie różnym strefom wpływów, nie jest jednorodna. W średniowieczu prężnym ośrodkiem muz. było księstwo biskupie w Liège, gdzie uprawiano twórczość chorałową (gł. oficja, już od X w.) i teoret. (np. Jakub z Liège, przeł. XIII i XIV w.); z terenów Belgii pochodzili liczni truwerzy, m.in. Conon de Béthune. Pierwsze utwory polifoniczne powstały tam pod koniec XIII w.; stamtąd też prawdopodobnie pochodzi jeden z najwcześniejszych wielogłosowych cykli mszalnych, tzw. Msza z Tournai (XIV w.). Twórczość J. Ciconii dała początek działalności wybitnych kompozytorów XV i XVI w. należących do tzw. szkoły franko-flamandzkiej. Okres ten należał do najlepszych w historii muzyki belgijskiej. W XVI w. Antwerpia stała się jednym z najważniejszych w Europie ośrodków drukarstwa muz.; w XVII w., pod rządami hiszp., nastąpiła stagnacja życia muz., intensywnie rozwijała się jedynie produkcja instrumentów: klawesynów (m.in. rodzina Ruckersów) i skrzypiec. W tym czasie muzykę rel. komponowali L. de Hodémont, G. Hayne, H. du Mont, L. Pietkin; w ich utworach styl polifonii niderlandzkiej ustępował stopniowo technice koncertującej (tzw. koncertujący styl) i basso continuo. Muzykę instrumentalną tworzyli P. Cornet, Ch. Guillet, A. van den Kerckhoven i N. a Kempis. W XVIII w. nastąpiło ożywienie kultury muz.; w zał. 1700 w Brukseli Théatre de la Monnaie wystawiono wiele oper francuskich. Muzyka rel. rozwijała się początkowo pod wpływem stylu fr., potem wł. (m.in. P.H. Bréhy, J.H. Fiocco, J.N. Hamal, P. van Maldere oraz F.-J. Gossec); duże znaczenie miała twórczość klawesynowa (J.B. Loeillet, J. Boutmy i J.H. Fiocco); powstawały opery, gł. komiczne — ich twórcy byli związani na stałe z Francją (A.-E.-M. Grétry i A.-F. Gresnick). W Paryżu działał też najwybitniejszy kompozytor belgijski XIX w., C. Franck. Po uzyskaniu przez Belgię niepodległości 1830 nastąpił rozkwit flamandzkiej muzyki narodowej. Opery, oratoria, kantaty, pieśni i utwory chóralne do tekstów w języku flamandzkim komponowali: P. Benoit, W. De Mol, J. Blockx. Muzykę symfoniczną tworzyli J.-H. Fétis, Benoit, Th. Radoux. Szczególnego znaczenia nabrała muzyka skrzypcowa komponowana przez takich wirtuozów, jak: Ch.-A. de Bériot, H. Vieuxtemps, a później E.-A. Ysayÿe; ich działalność przyczyniła się do powstania belgijskiej szkoły wiolinistycznej. Rozwinęła się pedagogika muz., powstały konserwatoria w Liège (1831), Brukseli (1832), Gandawie (1832) i Antwerpii (1843). Badania nad historią i teorią muzyki prowadzili F.-J. Fétis, H. Coussemaker i F. Gevaert. W pocz. XX w. w twórczości kompozytorskiej dominował styl późnoromant., którego przedstawicielami byli P. Gilson i F. Alpaerts; atonalność pojawiła się w utworach J. Jongena. W latach 20. zaczynają tworzyć: J. Absil, A. Souris, M. Poot, G. Brenta. Popularyzatorem muzyki współcz. był wówczas pianista, dyrygent i muzykolog — P. Collaer. W kolejnym pokoleniu kompozytorów dominują zwolennicy serializmu: V. Legley, P. Froidebise i M. Quinet. Na okres powojenny przypada twórczość należącego do awangardy eur. H. Poussera, a także K. Goyvaertsa, Ph. Boesmansa i P. Bartholomée. Ich działalność jest związana częściowo z takimi placówkami, jak Instituut voor Psychoakoestick en Elektronische Muziek w Gandawie (zał. 1962) i Centre de Recherches Musicales de Wallonie w Liège (zał. 1970). We współczesnej B. istnieją liczne orkiestry, m.in. symfoniczne w Brukseli (Belgijska Orkiestra Nar.), Antwerpii, Liège. Do najbardziej znanych teatrów operowych należy brukselski Théâtre de la Monnaie, przy którym działał do 1987 Balet XX Wieku M. Béjarta. Na terenie Belgii odbywa się wiele konkursów i festiwali, m.in. od 1951 Konkurs Muz. Królowej Elżbiety Belgijskiej w Brukseli (w kategoriach kompozycji, fortepianu i skrzypiec), od 1951 Konkurs Kwartetów Smyczkowych w Liège, od 1962 Konkurs Śpiewaczy w Brukseli, od 1964 Festiwal Flandryjski (różne miasta). Głównymi placówkami edukacji muz. są konserwatoria w Antwerpii, Brukseli, Gandawie, Liège i Mons. Muzyka ludowa. Ludowa m.b. ma wiele cech wspólnych z muzyką holenderską. Dla twórczości wokalnej są charakterystyczne pieśni jarmarczne (Flandria) oraz miłosne, opisowe i satyryczne (Walonia) oparte na skalach modalnych z elementami pentatoniki ( skala muzyczna), pozbawione ornamentacji. Tańce, niekiedy o skomplikowanej choreografii (np. trawantel), popularne w południowej i środk. Belgii, zanikły po I wojnie świat.; wtedy też skończyła się działalność licznych lud. zespołów instrumentalnych. Instrumentarium lud. muzyki belgijskiej jest dość bogate: carillon, grzechotki, bębny pocierane, cytry, lira korbowa, dudy, fidel, skrzypce, gwizdki gliniane, rogi, a także katarynka, akordeon, orchestrion.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • Notowanie: 285, Sunday, 16 June 2019
  • 1
    Elton John
    Król lew
    Can You Feel The Love Tonight
  • 2
    Daniel Bloom / Leszek...
    Słodki koniec dnia
    Poetessa
  • 3
    Alan Silvestri
    Forrest Gump
    Suita
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic