Encyklopedia muzyki RMF Classic

Początkowa litera hasła w Encyklopedii:

AZERSKA MUZYKA

azerska muzyka , muzyka Azerbejdżan. Wykopaliska archeol. świadczące o uprawianiu muzyki na terenie wschodniego Zakaukazia są datowane na V–III tysiąclecie p.n.e. W okresie Achemenidów (poł. VI–poł. IV w. p.n.e.) muzyka odgrywała ważną rolę w ceremoniach dworskich. Źródła z okresu muzułmańskiego informują o nurcie muzyki lud. (epos) i artyst. (mugam). Muzykę Azerbejdżanu charakteryzuje bogactwo melodyki i rytmiki, subtelna intonacja, skomplikowany system modalny i rozwinięta ornamentyka. W tradycji lud. centralną rolę odgrywa aszug — poeta, kompozytor i śpiewak w jednej osobie. Główną formą wykonywaną przez aszugów jest dastan — epos śpiewany solo. Dastany składają się z części narracyjnych i dialogowanych oraz z instrumentalnych preludiów i interludiów. Najsłynniejszym eposem bohaterskim jest Köroglu . Do najpopularniejszych eposów lirycznych należą Asli i Kerem oraz Aszug Garib . W XIX i XX w. wielu aszugów zyskało szczególną sławę, m.in: Alesker, Assa Razajew, Mirza Bajramow, Islam Jussifow. Artystyczna m.a. rozwinęła się w ośrodkach miejskich w okresie średniowiecza. Ujęta jest przede wszystkim w system mugamów, tj. dużych, wokalno-instrumentalnych, cyklicznych kompozycji, składających się z kontrastujących, improwizowanych części, zw. tesnif (pieśń stroficzna), i reng (instrumentalne interludia o charakterze tanecznym).Teksty mugamów są oparte na poezji klasycznej. Mugamy wykonuje zespół śpiewaków i instrumentalistów, grających na długoszyjkowej lutni tar, instrumencie smyczkowym kemancze i jednostronnym bębnie obręczowym gaval. Mugam określa skalę (modus) lub wzór melodyczny, a także kompozycję na nich opartą. Każdy mugam ma nazwę, wskazującą na jego charakter. Najbardziej znanymi ośrodkami sztuki mugamu są Jelizawetpol (ob. Gandża) i Tovuz. Pod koniec XIX w. w m.a. zaznaczają się silne wpływy kultury ros.; znalazło to wyraz w zainteresowaniu eur. formami muz.; w XX w. dominują dążenia do osiągnięcia syntezy rodzimej i eur. tradycji muz.; gł. rzecznikiem takiej syntezy i założycielem azerbejdżańskiej szkoły kompozycji był U. Hadżibekow, także autor pierwszej, opartej na mugamie, opery nar. Lejli i Medżnun (Baku 1908).

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN

Popularne hasła w Encyklopedii:

  • 13:24 Tomaso Albinoni Concerto in F major for 2 Oboes Opus 9 No.3 (1)
  • 13:31 Ania Rusowicz, Tadeusz Nalepa W co mam wierzyć
  • 13:35 Gustavo Santaolalla Sendero
  • zobacz cały repertuar »
  • Notowanie: 265, niedziela, 13 stycznia 2019
  • 1
    Jóhann Jóhannsson
    Nowy początek
    Kangaru
  • 2
    Kortez
    Kamerdyner
    Stare drzewa
  • 3
    John Williams
    Poszukiwacze zaginionej Arki
    Theme
  • Zobacz całe notowanie »
Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Polityka Cookies. Prywatność. Copyright © 2019 RMF Classic