Muzyka

wróć

SERIA

seria [łac. ], szereg 12 różnych pod względem wysokości dźwięków, opartych na chromatycznej skali równomiernie temperowanej ( skala, ; temperacja); ich następstwo daje określoną strukturę interwałową; s. stanowi podstawę materiałową i strukturalną utworu dodekafonicznego ( dodekafonia; odpowiednikiem s. w systemie J.M. Hauera były tzw. tropy); może ona występować: a) w postaci zasadniczej; b) w raku, czyli postaci zasadniczej czytanej (granej) od końca; c) w inwersji, czyli odwróceniu kierunków interwałów postaci zasadniczej; d) w inwersji raka lub w raku inwersji; w zależności od struktury interwałowej rozróżnia się: s. wszechinterwałową, która jest zbudowana ze wszystkich interwałów prostych; s. symetryczną, która czytana (lub grana) od końca, zachowuje taką samą strukturę interwałową; przenoszenie struktury interwałowej s. na strukturę rytmu, metrum, dynamiki, barw dźwiękowych, artykulacji itp., nazywa się serializacją, czyli totalną organizacją materiału dźwiękowego wg jednego wzoru lub jednej zasady; serializacja znalazła zastosowanie w tzw. muzyce serialnej ( serializm) i w punktualizmie.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN