Muzyka

wróć

AKORDEON

akordeon [fr. ], instrument muz. klawiszowy z grupy idiofonów dętych, skonstruowany 1829 w Wiedniu przez C. Demiana; Jest złożony z 2 klawiatur dla obu rąk i miecha; w zależności od typu akordeonu są to klawiatury: klawiszowa dla prawej ręki, guzikowa dla lewej ręki, guzikowe dla obu rąk. Nad klawiaturami są zwykle umieszczone klawisze rejestrowe do włączania, wyłączania lub łączenia chórów głosowych oraz zmiany wysokości i barwy dźwięku. Wewnątrz obudowy znajdują się stroiki przelotowe — stalowe sztabki i języczki, których drgania są źródłem dźwięku. Języczki pobudza do drgań ruch powietrza tłoczonego za pomocą miecha przez wiodące do nich kanały otwierane klawiszami lub guzikami. Akordeony są budowane w różnych rozmiarach, a ich skala dźwiękowa może sięgać ponad 6 oktaw. Najbardziej znane firmy produkujące akordeony: czeska Delicia, niem. Hohner i Weltmeister, wł. Soprani, wytwórnie ros. w Tule, Moskwie i Petersburgu, w Polsce firma Stamirowski. Akordeon upowszechnił się szybko w muzykowaniu amatorskim, a dzięki szerokim możliwościom wykonawczym stał się instrumentem zespołowym i solowym, także wirtuozowskim. Organizowane są międzynar. konkursy dla akordeonistów, m.in. od 1938 konkurs Confédération Internationale des Accordéonistes (od 1948 corocznie w innym kraju), konkurs w Klingenthal (od 1963), w Trossingen (od 1977), także konkursy dla kompozytorów, np. w Castelfidardo (od 1948). Zobacz też bajan, harmonia ręczna.

Encyklopedia muzyki PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN